سهیل سُمّی: پرفروشهای نازل، چرخه نشر را تهدید میکنند
سهیل سمی در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی آنا، درباره زیاد شدن کتابهای پرفروش مبتذل و استقبال مراکز نشر از آنها، گفت: «تا آنجایی که به خوانندهها مربوط میشود، این طور کتابها همیشه وجود داشته است. حتی در کشورهای غربی و کشورهایی که دارای صنعت نشر ریشهداریاند نیز وجود دارند اما رواج آنها با وضعیتی که نشر ما دارد، بسیار خطرناک است.»
وی با تاکید بر اینکه پرفروشهای نازل، چرخه نشر را تهدید میکنند، توضیح داد: «وقتی یک ناشر با سابقه پایین، با انتشار یک کتاب به سود یک میلیارد تومانی میرسد، ناشران قدیمیتر که تحت فشارهای اقتصادی قرار دارند، چقدر میتوانند مقاومت کنند؟ بالاخره وسوسه درآمد بالا آنها را از حرکت به سمت نشر چنین کتابهایی ناگزیر میکند.»
این مترجم ضمن بیان اینکه رمانهایی که به قول معروف «میفروشد» فضای نشر را نگرانکننده کرده است، گفت: «با تداوم این رویه، عرصه نشر ما به عرصه سالاری کتابهای پرفروش بدل میشود. مضاف براینکه این رویه، تنها مربوط به ناشران نیست. منِ مترجم هم در شرایط موجود، چقدر میتوانم در برابر این جریان مقاومت کنم؟»
وی ادامه داد: «وقتی من از نکسوس ترجمه میکنم و بعد از 15 سال به چاپ دوم میرسد، وقتی از دوریس لیسینگ ترجمه میکنم و میبینم هزار نسخه از آن هم فروش نرفته، و در مقابل میبینم کتابی نازل ظرف یک سال، 40 نوبت چاپ شده و سود آن، برابر نیمی از عمر مترجمی من است، چقدر میتوانم مقاومت کنم؟»
سمی رواج جریان کتابهای پرفروش نازل را حتی به مولفان نیز تعمیم داد و گفت: «سودای فروش و درآمد بالا، حتی میتواند نویسندگان ما را به سمت نگارش کتابهایی از این دست سوق دهد و پای آنها را نیز بلغزاند. با رویه موجود، این آسیب دیر یا زود گریبانگیر پدیدآورندگان و صاحبان نشر کتاب در کشور خواهد شد..»
مترجم آثار نویسندگانی مانند اتود، سالبلو و ایشیگورو در پاسخ به این سوال که وضعیت رمانهای پرفروش مبتذل در کشورهای اروپایی و غربی چطور است، گفت: «در بازار نشر کشورهای غربی، توازن وجود دارد؛ یعنی اگر زندگینامه خوانندهای مثل کیتی پِری پرفروش میشود، همچنان آثار ارنست همینگوی مخاطبان خود را دارد.»
وی افزود: «اما در کشور ما به دلیل اینکه صنعت نشر بیمار است، انتشار کتابهایی از این دست، توازن را به هم میزند و آسیبهای زیادی به همراه دارد؛ هرچند باعث شود چند ناشر و مترجم از قِبل انتشار این کتابها، منتفع شوند اما رفته رفته جامعه را با مشکل مواجه میکنند.»
سمی ضمن بیان این مطلب که وقتی لیست پرفروشهای کتابفروشیها را میبینم، احساس حماقت میکنم و از خودم میپرسم پس برای چه کسانی ترجمه میکنم؟، اظهار داشت: «متاسفانه برخی از ناشران جدی ما که در سالهای گذشته، آبروی نشر ایران بودند، سکان خود را به سمت انتشار کتابهای نازل و پرفروش گرداندهاند. ما داریم به کجا میرویم و چه اتفاقی قرار است سر نشر ما بیاید؟»
وی در پاسخ به این سوال که «آیا نباید از افزایش تعداد مخاطبان با پرفروش شدن کتابهای مورد اشاره خوشحال بود؟» اظهار داشت: «خیر. مطالعه، یک جوهر فلسفی ذاتا خوب نیست و بستگی دارد که ما چه کتابی مطالعه کنیم! وگرنه خواندن کتاب فال قهوه هم نوعی مطالعه است.»
این مترجم ادامه داد: «مطالعهای که منتقدان به آن نظر دارند، مطالعه درست؛ یعنی مطالعه کتابهایی است که از حداقل ارزشها برخوردارند؛ نه مثلا کتابهایی که بیشتر کمک میکنند سلایق ادبیمان همچنان مبتذل باقی بماند. آنهایی که 40 سال پیش کتابهای عامه پسند ر.اعتمادی را میخواندند، امروز هم طالب همان کتابهایند؛ نه مثلا آثار کافکا.»
سمی خاطر نشان کرد: « انتشار کتابهای نازل، نه تنها کمکی به سطح فرهیختگی در کشورمان نمیکند،بلکه تا حد زیادی به آن آسیب نیز میرساند چراکه این کتابها جز اینکه جیب یک سری را پر میکنند، ارزشی را عاید جامعه نمیسازند.»
مترجم آثار بکت، جان بارت، جان آپدایک و ... اظهار داشت: «بالا رفتن میزان مطالعه با این کتابها، چه فایدهای دارد جز اینکه خروجی اش افزایش دهانهای گرسنه و باز مخاطبان این آثار شود؟»
انتهای پیام/
