یادداشت| جواد قارایی
«گزارش یک قتلعام»؛ روایت قیام مسجد گوهرشاد از زبان شاهدان عینی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، سیاست کشف حجاب از آن دسته سیاستهای استبدادی تاریخ معاصر ایران بود که ریشه در استعمار داشت. استعمار از ابتدا در تمام شئون زندگی مردم دخالت میکرد و پس از دهها سال مواجه مستقیم با مردم ایران، تصمیم گرفته بود خودش را در سایۀ قدرت و تبلیغات، الگویی برای توسعۀ جهان اسلام معرفی کند و بازوی اجرایی رسیدن به چنین الگویی را هم در ایران مستقر کرده بود: رضاخان.
تحمیل سیاستهای ضدفرهنگی رضاخان از جمله فرمان اجباری شدن لباس متحدالشکل، استفاده از کلاه پهلوی و شاپو و در نهایت قانون کشف حجاب، منجر به اعتراضات شدید مردمی و در نهایت وقوع فاجعه خونین کشتار مردم در مسجد گوهرشاد در سال ۱۳۱۴ شد.
کتاب «گزارش یک قتلعام» تلاش دارد تا این واقعه را از زاویهای نو و از زبان کسانی که خود در قلب حادثه حضور داشتهاند، بازخوانی کند. این اثر شامل ۱۶ گفتوگو با شخصیتهای مختلفی است که خود یا یکی از اعضای نزدیک خانوادهشان، شاهد و ناظر عینی رویدادهای قبل، حین و بعد از واقعه گوهرشاد بودهاند.
یکی از ویژگیهای برجسته این کتاب، تعهد به اصول روششناختی تاریخ شفاهی و راستیآزمایی مستندات است. تدوینکنندگان اثر برای اطمینان از صحت نقلها و جلوگیری از خطاهای احتمالی ناشی از کهولت سن یا فراموشی مصاحبهشوندگان، تمامی خاطرات را بر اساس منابع معتبر تاریخی بررسی و تطبیق دادهاند؛ به طوری که موارد غلوآمیز یا اشتباهات اسامی، شناسایی شده و در پانویس کتاب تبیق و مکتوب گردیدهاند.
پژوهشگران این اثر همچنین با حفظ برخی همپوشانیها و تکرار روایات در گفتوگوهای مختلف، از قاعده «تواتر» در تاریخ شفاهی برای تحکیم سندیت فاجعه بهره بردهاند. این کتاب گامی ارزشمند برای مکتوب و ماندگار کردن بخشی از تاریخ معاصر ایران است که تا پیش از این در سینه معمران و پیران این مرز و بوم نهفته بود.
گفتنی است تحقیق این اثر توسط «مهدی عشقی رضوانی، قربان ترخان، اسماعیل شرفی و رضا پاکسیما» انجام شده است. خواندن این کتاب به هر ایرانی توصیه میشود زیرا هم بخشی از تاریخ این کشور است و هم نشاندهنده غیرت زنان و مردان مسلمان ایرانی است که زیر شعارهای پُرطمطراق آزادی و پیشرفت غربی با پوتینهای شاه دست نشانده غربی له شدند.
علاقهمندان جهت تهیه این کتاب، میتوانند از طریق تارنما یا صفحات مجازی ناشر به نشانی rahyarpub.ir اقدام کنند.
انتهای پیام/
