صنعت فضایی ایران از مرحله توسعۀ فناوری به سمت ارائه خدمات حرکت میکند
به گزارش خبرگزاری آنا، حسن سالاریه، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فضایی ایران، امروز در نشست خبری با خبرنگاران با تشریح روند اجرای برنامه ۱۰ ساله فضایی کشور اعلام کرد که این برنامه از سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۱۰ تدوین شده و با توجه به ماهیت پویای فناوریهای فضایی، از همان ابتدا پیشبینی شده بود که در طول اجرا متناسب با پیشرفتهای فناورانه و نیازهای جدید کشور مورد بازنگری قرار گیرد.
وی با بیان اینکه فناوریهای فضایی به سرعت در حال تحول هستند، اظهار کرد: برنامههای توسعه فضایی نیز باید همگام با این تحولات اصلاح شوند. به همین دلیل، بازنگری برنامه ۱۰ ساله فضایی از سال ۱۴۰۴ آغاز شد؛ زیرا پس از گذشت حدود سه سال از اجرای برنامه، بخشی از فناوریها به مرحله تثبیت رسیده بودند و در برخی حوزهها نیز نیاز به اصلاح مسیر و تعریف رویکردهای جدید احساس میشد.
سالاریه افزود: این بازنگری با هدف بهروز کردن برنامه و افزایش کارآمدی آن انجام شده و سازمان فضایی آمادگی دارد نسخه اصلاحشده این برنامه را متناسب با شرایط جدید فناوری و نیازهای کشور اجرا کند.
پیشرفت برنامه فضایی بر پایه ۳ رکن اصلی
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به ساختار برنامه ۱۰ ساله فضایی گفت: این برنامه بر سه رکن اصلی شامل توسعه زیرساختهای فضایی، توسعه ماهوارهها و توسعه خدمات و کاربردهای فضایی استوار است و هر سه محور با سرعت مناسبی در حال پیشرفت هستند.
وی ادامه داد: در بخش زیرساخت، فناوریهای کلیدی به سطح قابل قبولی از تثبیت رسیدهاند و کشور طی سالهای اخیر پرتابهای موفق متعددی را تجربه کرده است. همچنین نسلهای جدید پرتابگرهای فضایی از جمله «قائم ۱۰۵» و «قائم ۱۲۰» در مرحله طراحی قرار دارند و آزمایشهای آنها بهزودی آغاز خواهد شد.
سالاریه درباره پرتابگر سیمرغ نیز توضیح داد: نمونههای پیشرفتهتر این پرتابگر با عنوان «سیمرغ بهینه» در حال توسعه هستند و قابلیت انتقال محموله به مدار لئو و همچنین انتقال جرم به مدارهای بالاتر را خواهند داشت. آزمایشهای این خانواده از پرتابگرها از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و در سال ۱۴۰۴ نیز یک پرتاب آزمایشی دیگر انجام شده است. این روند تا دستیابی به اهداف تعیینشده ادامه خواهد یافت.
وی درباره پرتابگر ققنوس نیز اظهار کرد: همکاران ما در وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمان صنایع هوافضا جزئیات بیشتری از این پروژه ارائه خواهند کرد، اما روند اجرای آن رضایتبخش بوده و پیشبینی میکنیم در چارچوب برنامه ۱۰ ساله فضایی، پرتابگر سیمرغ به مرحله تثبیت کامل عملیاتی برسد و پرتابگر ققنوس نیز عملیاتی شود.
رئیس سازمان فضایی ایران افزود: منظور از تثبیت عملیاتی، تنها انجام یک پرتاب موفق نیست، بلکه تکرار موفقیت در مأموریتهای مختلف و دستیابی به قابلیت اطمینان پایدار است؛ موضوعی که یکی از شاخصهای اصلی بلوغ فناوری در صنعت فضایی به شمار میرود.
اصلاح پروژهها بر اساس نیازهای جدید کشور
سالاریه با اشاره به تغییرات ایجاد شده در برخی پروژههای فضایی گفت: بخشی از اصلاحات برنامه به دلیل موفقیتهای بهدستآمده در سالهای اخیر و افزایش ظرفیتهای فنی کشور انجام شده است. برای نمونه، با توجه به توانمندیهای ایجاد شده، نسخه جدیدی از پرتابگر سیمرغ توسط متخصصان سازمان صنایع هوافضا پیشنهاد شد و این نسخه اکنون به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه پرتابگرهای کشور دنبال میشود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به برنامههای حوزه ماهواره اشاره کرد و افزود: توسعه منظومههای سنجشی، منظومههای ارتباطی باند باریک و ماهوارههای مدار زمینآهنگ از جمله برنامههای اصلی کشور هستند. فاز نخست منظومه شهید سلیمانی تعریف شده و فاز دوم این منظومه نیز امسال وارد مرحله تعریف خواهد شد تا در ادامه مسیر به ارائه خدمات عملیاتی برسد.
معاون وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: در طراحی فاز دوم منظومه شهید سلیمانی نیز اصلاحاتی انجام شده است. این اصلاحات بر اساس تجربههای حاصل از پرتابهای گذشته، تثبیت فناوریهای جدید، پیشرفت پرتابگرها و همچنین نیازهای تازه کشور صورت گرفته است.
وی توضیح داد: نسل جدید ماهوارههای باند باریک دیگر صرفاً برای ارائه خدمات اینترنت اشیا طراحی نمیشوند و قابلیتهای متنوعتری برای آنها در نظر گرفته شده است. یکی از این قابلیتها، برقراری ارتباط مستقیم میان تجهیزات و توسعه خدمات ارتباطی جدید است که در برنامههای گذشته پیشبینی نشده بود و اکنون با توجه به نیازهای کشور در دستور کار قرار گرفته است.
سالاریه تأکید کرد: در برنامههای فناورانه، تغییر برخی پروژهها یا حذف تعدادی از آنها به معنای عقبماندگی نیست، بلکه نشاندهنده اصلاح مسیر بر اساس نیازهای واقعی و پیشرفت فناوری است. به همین دلیل، پروژههای جدیدی نیز متناسب با ظرفیتهای ایجادشده تعریف میشوند.
وی با اشاره به پیشرفتهای حاصل شده در پلتفرم «پایا» گفت: بر پایه موفقیتهای این پلتفرم، پروژه جدیدی آغاز شده که بهزودی معرفی خواهد شد و هدف آن دستیابی به قابلیتهای پیشرفتهتر در نسل جدید ماهوارههای این خانواده است.
رئیس سازمان فضایی ایران درباره میزان پیشرفت برنامه ۱۰ ساله فضایی نیز اظهار کرد: در بخش زیرساخت، روند اجرای برنامه مطابق اهداف پیش میرود. در برخی آزمایشگاهها اصلاحاتی انجام شده و در حوزه پرتاب نیز وضعیت مطلوب ارزیابی میشود. هرچند برخی حوادث، تغییراتی را در مسیر اجرای تعدادی از پروژهها ایجاد کرده است، اما هیچ موضوع نگرانکنندهای وجود ندارد که اجرای برنامه را با مشکل اساسی روبهرو کرده باشد.
وی افزود: برخی پروژهها دقیقاً مطابق برنامه اولیه پیش نرفتهاند، اما این موضوع به معنای عقبافتادن آنها نیست. در بسیاری از پروژههای فضایی، اصلاح مسیر بخشی از ماهیت توسعه فناوری است و گاهی مشخص میشود که یک پروژه باید با رویکردی جدید یا طراحی متفاوت ادامه پیدا کند تا نتیجه مطلوبتری حاصل شود.
سالاریه با اشاره به پروژه ناهید ۲ نیز گفت: نسخه ارتقایافته این ماهواره اکنون تعریف شده است. نمونه قبلی توانست بسیاری از قابلیتهای مورد انتظار را اثبات کند و آزمایشهای موفقی را پشت سر بگذارد، با این حال برخی بخشها نیازمند بازنگری بودند و اکنون این اصلاحات در نسخه جدید اعمال شده است.
وی اضافه کرد: یکی از تغییرات مهم در برنامههای جدید، حرکت به سمت طراحی پلتفرمهایی است که امکان ساخت منظومههای ماهوارهای را فراهم کنند؛ رویکردی که در گذشته وجود نداشت و اکنون با تأکید وزارت ارتباطات بر توسعه خدمات فضایی در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس سازمان فضایی ایران همچنین توسعه همکاریهای بینالمللی را یکی دیگر از محورهای مهم برنامههای جدید عنوان کرد و گفت: شرایط همکاریهای بینالمللی در حال حاضر امکان تعریف پروژههایی با قابلیتهای بالاتر را فراهم کرده است و جزئیات این برنامهها در زمان مناسب اعلام خواهد شد.
رسیدن به مدار زمینآهنگ با اجرای سه پروژه راهبردی
سالاریه با اشاره به برنامههای کشور برای دستیابی به مدار زمینآهنگ (ژئو) گفت: قرار دادن ماهواره در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری، مستلزم اجرای همزمان سه پروژه اصلی است که همه کشورهای دارای توان فضایی نیز همین مسیر را دنبال میکنند.
وی نخستین بخش این برنامه را توسعه خود ماهواره دانست و اظهار کرد: ماهوارهای که قرار است در مدار زمینآهنگ فعالیت کند، از نظر فناوری با ماهوارههای مدار پایین تفاوتهای اساسی دارد. سامانه تعیین موقعیت، سامانه حفظ موقعیت مداری، سیستمهای کنترل و ارتباطات و همچنین مدیریت انرژی در چنین ماهوارهای باید متناسب با شرایط این مدار طراحی شوند؛ زیرا فاصله ۳۶ هزار کیلومتری با مدارهای پایین، الزامات فنی کاملاً متفاوتی ایجاد میکند.
معاون وزیر ارتباطات افزود: توسعه فناوریهای کلیدی مورد نیاز این ماهوارهها در حال انجام است و فناوریهایی مانند تعیین موقعیت، حفظ موقعیت مداری، کنترل ماهواره و سامانههای ارتباطی بهصورت همزمان در دستور کار قرار دارند. پروژه «ناهید ۳» نیز به عنوان یکی از مهمترین برنامههای کشور در این حوزه، اکنون در مرحله طراحی پلتفرم و توسعه فناوریهای کلیدی قرار دارد و از پروژههای محوری وزارت ارتباطات به شمار میرود.
بلوک انتقال مداری؛ حلقه اتصال ماهواره به مدارهای بالا
رئیس سازمان فضایی ایران دومین بخش این برنامه را توسعه بلوکهای انتقال مداری عنوان کرد و گفت: در بسیاری از کشورهای دنیا، ماهواره ابتدا در مدار پایین یا مدار پارکینگ قرار میگیرد و سپس با استفاده از بلوک انتقال مداری یا سامانه پیشرانش، طی چند مرحله و گاهی در مدت چند ماه به مدار زمینآهنگ منتقل میشود.
وی ادامه داد: پژوهشگاه فضایی ایران در سال ۱۴۰۳ نخستین نمونه از خانواده بلوک انتقال مداری «سامان» را آزمایش کرد. این آزمایش، نخستین گام در مسیر توسعه این فناوری بود و پس از آن نمونههای جدید نیز ساخته شدند که در برنامه پرتاب قرار دارند.
سالاریه افزود: نسلهای بعدی این سامانه از سوخت مایع استفاده خواهند کرد و قابلیت روشن و خاموش شدن موتور را خواهند داشت؛ قابلیتی که امکان انجام مانورهای دقیق مداری را فراهم میکند و از فناوریهای پیشرفته این حوزه به شمار میرود.
وی اظهار کرد: همزمان با فعالیت پژوهشگاه فضایی ایران، سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع نیز در حال توسعه بلوکهای انتقال مداری سنگینتر است و میان دو مجموعه تقسیم کار مشخصی انجام شده تا از موازیکاری جلوگیری شود. هر پروژه مسیر اختصاصی خود را دنبال میکند و فناوریهای توسعهیافته نیز میان دو مجموعه به اشتراک گذاشته میشود.
بلوک انتقال مداری فقط برای ژئو نیست
سالاریه با تأکید بر اینکه کاربرد بلوک انتقال مداری تنها به انتقال ماهواره به مدار زمینآهنگ محدود نمیشود، گفت: با توجه به حرکت صنعت فضایی جهان به سمت منظومههای ماهوارهای، این فناوری اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
وی توضیح داد: زمانی که قرار باشد چندین ماهواره در مدارهای مختلف مستقر شوند، بلوک انتقال مداری میتواند پس از قرار دادن یک ماهواره در مدار مورد نظر، به نقطه دیگری حرکت کرده و ماهواره بعدی را نیز در مدار مناسب مستقر کند. این فرآیند برای چندین ماهواره تکرار میشود و هزینه استقرار منظومههای ماهوارهای را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
رئیس سازمان فضایی ایران افزود: کشورهای پیشرو مانند آمریکا، چین و روسیه سرمایهگذاری گستردهای روی این فناوری انجام دادهاند و اکنون بلوکهای انتقال مداری بسیار پیشرفتهای در اختیار دارند. این فناوری نقش مهمی در کاهش هزینه هر کیلوگرم بار ارسالی به مدار دارد و یکی از عوامل اصلی رقابت میان قدرتهای فضایی جهان محسوب میشود.
وی ادامه داد: امروز بسیاری از کشورها به سمت ساخت پرتابگرهای سنگین حرکت کردهاند تا بتوانند دهها ماهواره را در یک مأموریت به مدار منتقل کنند. این رویکرد هزینههای پرتاب را به میزان چشمگیری کاهش میدهد و توسعه منظومههای ماهوارهای را اقتصادیتر میکند.
بخش خصوصی وارد توسعه فناوریهای فضایی میشود
سالاریه یکی از خبرهای مهم صنعت فضایی کشور را ورود بخش خصوصی به حوزه توسعه بلوکهای انتقال مداری اعلام کرد و گفت: با تأکید وزارت ارتباطات بر گسترش حضور بخش خصوصی، برنامهریزی شده است شرکتهای خصوصی نیز در توسعه این فناوری مشارکت کنند.
وی افزود: هدف از این اقدام، افزایش رقابت، کاهش هزینه تمامشده محصولات فضایی، توسعه همکاریهای بینالمللی و استفاده از توان شرکتهای دانشبنیان است.
معاون وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: بخش خصوصی قرار است در توسعه بلوکهای انتقال مداری با فناوریهای جدید، از جمله سامانههای مبتنی بر سوختهای کرایوژنیک یا سوختهای برودتی، نقشآفرینی کند. همچنین برنامهریزی برای توسعه پرتابگرهای مبتنی بر این فناوریها نیز در حال انجام است.
وی با اشاره به اصلاحات انجام شده در برنامه ۱۰ ساله فضایی گفت: استفاده از ظرفیت شرکتهای خصوصی، توسعه پرتابگرهای قابل استفاده مجدد، ساخت پرتابگرهای سنگین و توسعه سامانههای انتقال مداری از مهمترین محورهایی هستند که در بازنگری برنامه مورد توجه قرار گرفتهاند.
سالاریه افزود: برای رسیدن به مدار زمینآهنگ، هر سه بخش شامل ماهواره، بلوک انتقال مداری و پرتابگر باید همزمان توسعه پیدا کنند و خوشبختانه هر سه حوزه پیشرفت مناسبی داشتهاند.
وی اظهار کرد: فناوریهای مورد نیاز ماهوارههای مدار زمینآهنگ در حال تکمیل هستند و تجربههای ارزشمندی نیز از ماهوارههای پیشین به دست آمده است. در حوزه بلوک انتقال مداری نیز توسعه خانواده «سامان» ادامه دارد و در بخش پرتابگرهای سنگین، آزمایشهای عملیاتی «قائم ۱۲۰» پس از تکمیل مراحل فنی آغاز خواهد شد.
رئیس سازمان فضایی ایران در پایان این بخش از سخنان خود گفت: توسعه پرتابگرهای سنگین از جمله پروژه ققنوس نیز با قدرت ادامه دارد و همزمان با ورود این پروژهها به مراحل جدید، اطلاعرسانی لازم انجام خواهد شد تا مردم در جریان روند پیشرفت صنعت فضایی کشور قرار گیرند.
پروژههای فضایی کشور با وجود شرایط جنگی متوقف نشدهاند
سالاریه در ادامه نشست خبری، با اشاره به شرایط اخیر کشور، تأکید کرد که توسعه صنعت فضایی با وجود همه محدودیتها و دشواریهای ایجادشده همچنان با قدرت ادامه دارد و هیچیک از پروژههای راهبردی این حوزه متوقف نشده است.
وی اظهار کرد: ماهوارهها امروز به یکی از نیازهای اساسی کشورها تبدیل شدهاند و نقش آنها در مدیریت سرزمین، برنامهریزی، ارتباطات، تصمیمگیری و ارائه خدمات عمومی هر روز پررنگتر میشود. از همین رو، توسعه ماهوارههای مخابراتی و سنجشی برای کشور یک ضرورت محسوب میشود و برنامههای سازمان فضایی نیز بر همین اساس دنبال میشود.
معاون وزیر ارتباطات افزود: هر اندازه دسترسی کشور به تصاویر دقیقتر با فاصله زمانی کوتاهتر افزایش یابد و امکان برقراری ارتباطات بر بستر فضا توسعه پیدا کند، ابزارهای مدیریتی کارآمدتری در اختیار دستگاههای اجرایی قرار خواهد گرفت و زمینه افزایش بهرهوری در بخشهای مختلف نیز فراهم میشود.
وی با اشاره به توان داخلی صنعت فضایی گفت: بخش عمده دانش فضایی کشور کاملاً بومی است و متخصصان داخلی طی سالهای گذشته توانستهاند بسیاری از فناوریهای راهبردی را بدون وابستگی به خارج از کشور توسعه دهند. به همین دلیل، شرایط موجود هرچند ممکن است اجرای برخی پروژهها را با دشواریهایی همراه کند، اما مانعی برای ادامه مسیر توسعه صنعت فضایی ایجاد نکرده است.
سالاریه تصریح کرد: برخی پروژهها ممکن است تحت تأثیر شرایط، با تغییراتی در زمانبندی یا شیوه اجرا مواجه شوند، اما این موضوع به معنای توقف فعالیتها نیست و همه برنامهها با مدیریت شرایط در حال پیگیری هستند.
دانش بومی، پشتوانه استمرار صنعت فضایی
رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه صنعت فضایی کشور بر پایه دانش داخلی شکل گرفته است، گفت: امروز این صنعت از پویایی و آمادگی بسیار خوبی برخوردار است و مجموعههای فعال در این حوزه با انگیزه و توان بالا فعالیت خود را ادامه میدهند.
وی افزود: یکی از ویژگیهای مهم صنعت فضایی ایران، پراکندگی ظرفیتهای تخصصی در نقاط مختلف کشور است. شرکتهای خصوصی و مراکز متعدد تحقیقاتی در بخشهای مختلف، ساخت زیرسامانهها و تجهیزات فضایی را بر عهده دارند و هر یک بخشی از زنجیره توسعه فناوری را تکمیل میکنند.
سالاریه ادامه داد: همین گستردگی ظرفیتها سبب شده است که حتی اگر در مقطعی بخشی از زیرساختها دچار آسیب شوند، روند توسعه صنعت فضایی متوقف نشود و سایر مجموعهها بتوانند فعالیتها را ادامه دهند.
وی تأکید کرد: آسیب دیدن یک ساختمان یا یک مرکز به معنای توقف صنعت فضایی کشور نیست، زیرا تجهیزات، نیروهای انسانی و دانش فنی در مراکز مختلف توزیع شدهاند و این ساختار امکان ادامه فعالیتها را فراهم میکند.
حمایت دولت از توسعه صنعت فضایی ادامه دارد
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به حمایت دولت از برنامههای فضایی کشور اظهار کرد: پس از برقراری آتشبس، نشستی با معاون اول رئیسجمهور برگزار شد که در آن، روند اجرای پروژههای فضایی مورد بررسی قرار گرفت و حمایت دولت از ادامه فعالیتهای این صنعت مورد تأکید قرار گرفت.
وی افزود: با وجود آسیبهایی که در بخشهایی از زیرساختها ایجاد شده است، برنامه جایگزینی تجهیزات و بازسازی ظرفیتهای مورد نیاز در دستور کار قرار دارد و این اقدامات بهتدریج انجام خواهد شد.
سالاریه خاطرنشان کرد: مجموعه وزارت ارتباطات تلاش میکند همه پروژههای فضایی بدون وقفه و بدون ایجاد نگرانی برای متخصصان و فعالان این حوزه ادامه پیدا کنند و روند توسعه فناوری مطابق برنامه پیش برود.
دادههای فضایی باید به خدمت زندگی مردم درآیند
رئیس سازمان فضایی ایران در بخش دیگری از سخنان خود، به نقش خدمات فضایی در زندگی مردم پرداخت و گفت: گاهی این تصور وجود دارد که صنعت فضایی تنها هزینهبر است و آثار آن در زندگی روزمره مردم دیده نمیشود، در حالی که بررسیهای علمی و تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد سرمایهگذاری در این حوزه از بالاترین نرخ بازگشت اقتصادی برخوردار است.
وی افزود: مطالعات بینالمللی نشان میدهد هر واحد سرمایهگذاری در صنعت فضایی میتواند چندین برابر ارزش اقتصادی ایجاد کند و در برخی گزارشها میزان بازگشت سرمایه بین ۱۰ تا ۳۰ برابر برآورد شده است.
سالاریه ادامه داد: ارزش اقتصادی صنعت فضایی تنها به ساخت ماهواره محدود نمیشود، بلکه بخش عمده این ارزش از خدمات، تحلیل دادهها، تولید محصولات کاربردی و ایجاد کسبوکارهای مبتنی بر اطلاعات فضایی به دست میآید.
وی تصریح کرد: ارزش تصاویر تولیدشده توسط یک ماهواره در طول عمر عملیاتی آن میتواند چندین برابر هزینه ساخت همان ماهواره باشد و زمانی که این دادهها تحلیل و به خدمات تخصصی تبدیل شوند، ارزش افزوده آنها چند برابر دیگر نیز افزایش پیدا میکند.
رئیس سازمان فضایی ایران افزود: به همین دلیل است که کشورهای پیشرفته و شرکتهای بزرگ خصوصی صدها ماهواره سنجشی را در مدار قرار دادهاند و بخش مهمی از اقتصاد فضایی جهان بر پایه تولید و فروش دادههای ماهوارهای شکل گرفته است.
وی تأکید کرد: اکنون صنعت فضایی ایران نیز از مرحله توسعه فناوری عبور کرده و باید بیش از گذشته بر تجاریسازی خدمات، ایجاد بازار برای دادههای فضایی و توسعه کسبوکارهای مبتنی بر این اطلاعات تمرکز کند تا آثار اقتصادی این فناوری بیش از پیش در زندگی مردم نمایان شود.
تصاویر ماهوارهای ابزار تصمیمسازی برای مدیریت کشور هستند
سالاریه در ادامه نشست خبری با تشریح کاربردهای عملی فناوری فضایی در زندگی مردم گفت: یکی از مهمترین عرصههایی که دادههای ماهوارهای در آن نقش تعیینکننده دارند، مدیریت منابع آب است؛ موضوعی که برای کشوری با شرایط اقلیمی ایران اهمیت ویژهای دارد.
وی اظهار کرد: بخش قابل توجهی از منابع آبی کشور از حوزههای آبریز فرامرزی تأمین میشود و برای پیگیری حقوق آبی کشور، در اختیار داشتن دادههای دقیق و مستند اهمیت زیادی دارد. تصاویر ماهوارهای این امکان را فراهم میکنند که میزان برف ذخیرهشده، حجم آب موجود در سدها و وضعیت منابع آبی در مناطق خارج از مرزهای کشور بهطور مستمر پایش شود.
رئیس سازمان فضایی ایران افزود: زمانی که اطلاعات دقیق در اختیار مسئولان قرار داشته باشد، مذاکرات مرتبط با حقابه نیز با پشتوانه مستندات علمی انجام میشود و تصمیمگیریها از دقت بیشتری برخوردار خواهد بود.
سالاریه تأکید کرد: بسیاری از این اطلاعات تنها از طریق فناوری فضایی قابل دستیابی هستند و ابزار دیگری نمیتواند با همین دقت، گستره و تداوم، چنین دادههایی را در اختیار مدیران کشور قرار دهد.
کشاورزی هوشمند با اتکا به دادههای فضایی توسعه مییابد
معاون وزیر ارتباطات یکی دیگر از مهمترین حوزههای استفاده از تصاویر ماهوارهای را کشاورزی عنوان کرد و گفت: ایران کشوری پهناور با اقلیمهای متنوع است و مدیریت این گستره وسیع بدون استفاده از فناوریهای فضایی امکانپذیر نیست.
وی افزود: دادههای ماهوارهای میتوانند وضعیت مزارع، میزان رشد محصولات، شرایط خاک، وضعیت منابع آبی، سطح زیر کشت و بسیاری از شاخصهای دیگر را بهصورت مستمر در اختیار مدیران و کارشناسان قرار دهند.
سالاریه ادامه داد: این اطلاعات به برنامهریزی برای تولید، تنظیم بازار، صادرات، واردات و مدیریت محصولات کشاورزی کمک میکند و زمینه تصمیمگیری دقیقتر را برای دستگاههای مسئول فراهم میسازد.
وی اظهار کرد: در کشوری با وسعت ایران، مدیریت بخش کشاورزی بدون اتکا به تصاویر ماهوارهای با دشواریهای فراوانی همراه خواهد بود و استفاده از این فناوری میتواند بهرهوری را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
پایش آفات و معادن از مهمترین خدمات ماهوارهای است
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به نقش تصاویر ماهوارهای در مقابله با آفات کشاورزی گفت: آفات معمولاً محدود به یک منطقه باقی نمیمانند و ممکن است از کشورهای همسایه نیز وارد کشور شوند. اگر این جابهجایی از طریق دادههای ماهوارهای و تحلیلهای تخصصی از قبل شناسایی شود، امکان پیشگیری و کاهش خسارتها فراهم خواهد شد.
وی افزود: گاهی اطلاع از تغییرات دما، رطوبت و شرایط محیطی تنها چند روز زودتر از وقوع خسارت میتواند از وارد شدن زیانهای سنگین به بخش کشاورزی جلوگیری کند و خسارتهای چند میلیون یورویی را کاهش دهد.
سالاریه همچنین به توسعه کاربرد تصاویر ماهوارهای در بخش معدن اشاره کرد و گفت: یکی از حوزههایی که سازمان فضایی در سالهای اخیر توجه ویژهای به آن داشته، شناسایی ذخایر معدنی با استفاده از تصاویر ماهوارهای است.
وی توضیح داد: تصاویر ماهوارهای هایپراسپکترال با ثبت طیفهای مختلف، امکان شناسایی بسیاری از ساختارهای زمینشناسی و ظرفیتهای معدنی را فراهم میکنند و در صورت تحلیل صحیح، میتوانند به کشف ذخایر جدید و کاهش هزینههای اکتشاف کمک کنند.
هدف نهایی، تبدیل فناوری فضایی به خدمات ملموس برای مردم است
سالاریه در پایان نشست خبری تأکید کرد: سیاست وزارت ارتباطات و سازمان فضایی ایران این است که استفاده از ظرفیتهای فضایی در دستگاههای اجرایی به یک فرهنگ مدیریتی تبدیل شود تا تصمیمگیریها بیش از گذشته بر پایه دادههای دقیق انجام گیرد.
وی افزود: صنعت فضایی کشور امروز از مرحله صرف توسعه فناوری عبور کرده و اکنون باید خدمات حاصل از این فناوری در حوزههایی مانند کشاورزی، منابع آب، محیطزیست، مدیریت بحران، معدن، حملونقل، ارتباطات و سایر بخشهای اقتصادی به شکل گسترده در اختیار مردم و دستگاههای اجرایی قرار گیرد.
رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: توسعه منظومههای ماهوارهای، افزایش دسترسی به دادههای سنجشی، گسترش خدمات ارتباطی فضایی، توسعه همکاری با بخش خصوصی و تجاریسازی خدمات فضایی، از مهمترین برنامههای پیش روی سازمان فضایی ایران است و این مسیر با تکیه بر توان متخصصان داخلی و همکاری سایر دستگاهها با جدیت دنبال خواهد شد.
وی در پایان تأکید کرد: هدف نهایی از اجرای برنامههای فضایی، افزایش کیفیت خدمات عمومی، ارتقای بهرهوری، توسعه اقتصاد دانشبنیان و استفاده هرچه بیشتر مردم از ظرفیتهای فناوری فضایی در زندگی روزمره است.
انتهای پیام/
