گسست عاطفی والدین و فرزندان میتواند زمینهساز بروز آسیبهای اجتماعی باشد
به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا، در پی انتشار خبر مرگ یک دانشآموز و طرح دوباره موضوع خشونت علیه کودکان، توجه به عوامل خانوادگی و اجتماعی مؤثر در بروز این آسیبها اهمیت بیشتری پیدا کرده است. شناسایی نشانههای اولیه آسیب، تقویت ارتباط والدین با فرزندان و هماهنگی میان نهادهای مسئول از جمله موضوعاتی است که میتواند در پیشگیری از تکرار چنین حوادثی نقش داشته باشد.
نادر توکلی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران، در گفتوگو با خبرنگار آنا با تأکید بر ضرورت توجه به سلامت و حقوق کودکان اظهار کرد: بر اساس قوانین بینالمللی و اسناد بالادستی، موضوع سلامت و حقوق کودک و نوجوان از اهمیت ویژهای برخوردار است و باید در سیاستگذاریها و اقدامات اجرایی مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به بحرانهایی که جامعه در سالهای اخیر با آنها مواجه بوده است، افزود: در کنار این شرایط، باید به تغییرات در روابط خانوادگی و کاهش تعامل والدین با فرزندان نیز توجه کرد. بخشی از آسیبشناسی مسائل اجتماعی کودکان به محیط مجازی و استفاده گسترده از تلفن همراه در میان کودکان و والدین بازمیگردد؛ موضوعی که میتواند زمینهساز گسست عاطفی و اجتماعی در خانواده شود.
کاهش تعامل والدین با کودکان؛ زمینهساز گسست عاطفی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران با بیان اینکه ارتباط مؤثر والدین با کودکان باید بهصورت مستمر حفظ شود، گفت: بخشی از این مسئله به اشتغال پدر و مادر و اختصاص ندادن زمان کافی به فرزندان مربوط است. حتی یک گردش ساده با کودک یا حضور در پارک و گفتوگو با او میتواند فرصتی برای شناخت دغدغهها و مسائلش فراهم کند.
توکلی ادامه داد: وقتی والدین زمان بیشتری را به تعامل با فرزند خود اختصاص میدهند، میتوانند بسیاری از مشکلات و آسیبهای احتمالی را پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی کنند. این ارتباط به کودک فرصت میدهد درباره مسائل و نگرانیهای خود صحبت کند و والدین نیز زودتر متوجه تغییرات رفتاری یا مشکلات او شوند.
وی با اشاره به شرایط خانوادههایی که با اختلافات و مشکلات متعدد مواجه هستند، تصریح کرد: کودکانی که در چنین محیطهایی زندگی میکنند، ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار داشته باشند و به همین دلیل باید وضعیت آنها با حساسیت و دقت بیشتری بررسی شود.
ضرورت همکاری نهادهای مسئول برای حمایت از کودکان
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران با تأکید بر ظرفیتهای موجود در کشور برای حمایت از کودکان بیان کرد: در حوزه سلامت، وزارت بهداشت، دانشگاهها، گروههای علمی و تخصصی از جمله گروههای اطفال و روانپزشکی ظرفیتهای مهمی در این زمینه دارند. در کنار این مجموعهها، سازمانهای مردمنهاد و دستگاههای مختلف نیز میتوانند در شناسایی و حمایت از کودکان آسیبدیده نقشآفرینی کنند.
توکلی افزود: اگر این ظرفیتها در کنار یکدیگر قرار بگیرند و همکاری میان آنها تقویت شود، امکان مداخله مؤثرتر در مسائل مربوط به کودکان فراهم خواهد شد. در همین راستا، تلاش شده است در برنامهها و نشستهای مرتبط، دستگاههایی مانند وزارت بهداشت، آموزشوپرورش، قوه قضائیه و معاونت پیشگیری از وقوع جرم و همچنین سازمانهای مردمنهاد مشارکت داشته باشند.
وی هدف اصلی این اقدامات را توجه ویژه به شناسایی بهموقع کودکان در معرض خطر و مداخله متناسب با شرایط آنها دانست و گفت: شناسایی زودهنگام و اقدام بهموقع در برابر خطراتی که کودکان را تهدید میکند، از اهمیت زیادی برخوردار است.
مددکار اجتماعی؛ حلقه مهم شناسایی و حمایت از کودک آسیبدیده
توکلی با اشاره به نقش بیمارستانها در شناسایی موارد احتمالی کودکآزاری اظهار کرد: در بیمارستانها گاهی با پیامدهای آسیبهایی مواجه میشویم که میتواند ظن کودکآزاری را ایجاد کند. در چنین شرایطی، پیگیری مددکاران اجتماعی اهمیت زیادی دارد؛ چراکه از طریق این مداخلات میتوان کودک آسیبدیده را شناسایی و حمایتهای لازم را دنبال کرد.
وی با بیان اینکه حمایت از کودک باید ابعاد مختلفی داشته باشد، افزود: پس از شناسایی کودک، حمایت عاطفی، اجتماعی، روانی و اقتصادی میتواند به مدیریت وضعیت او کمک کند. در برخی موارد، امکان مداخله و مشاوره در سطح خانواده وجود دارد و در شرایطی نیز ممکن است با تشخیص مراجع ذیصلاح، جداسازی کودک از خانواده ضرورت پیدا کند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران با تأکید بر تغییر رویکرد مددکاری اجتماعی در بیمارستانها گفت: مددکاری اجتماعی دیگر صرفاً به معنای کمک به کاهش یا رایگان شدن هزینههای درمان نیست؛ بلکه مددکار اجتماعی در بیمارستان نقش یک مراقب سلامت را بر عهده دارد و مسائل مختلف مرتبط با بیمار را پیگیری میکند.
آموزش مراقبان سلامت و مددکاران برای شناسایی آسیبهای کودکان
توکلی با اشاره به برنامههای دانشگاه علوم پزشکی ایران برای تقویت مداخلات اجتماعی در حوزه کودکان بیان کرد: یکی از برنامههای پیشرو، همکاری با آموزشوپرورش شهر تهران و مراکز بهزیستی برای ارائه آموزشهای لازم و ابلاغ پروتکلهای تدوینشده در وزارت بهداشت است.
وی افزود: در این برنامه تلاش میشود آموزشها با تمرکز بر افرادی دنبال شود که در آموزشوپرورش بهعنوان مراقب سلامت فعالیت میکنند و همچنین مددکاران اجتماعی شاغل در بیمارستانها بتوانند از پروتکلهای تخصصی برای شناسایی و پیگیری موارد آسیبدیدگی کودکان استفاده کنند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران با بیان اینکه در بیمارستانهای این دانشگاه مددکاران اجتماعی فعالیت دارند، گفت: معاونت درمان دانشگاه بر این حوزه نظارت دارد و دورههای توانمندسازی برای مددکاران برگزار میکند. آمار مداخلات مددکاران اجتماعی در بیمارستانها نیز نشان میدهد که فعالیت در این زمینه طی سال اخیر تقویت شده است.
آموزش حضوری و تعامل اجتماعی؛ مؤثر در سلامت روان کودکان
توکلی در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره وضعیت سلامت روان کودکان و تأثیر آموزش مجازی بر آن اظهار کرد: آمار دقیقی درباره میزان افزایش مشکلات سلامت روان کودکان در اختیار ندارم، اما مجازی شدن مدارس در سال گذشته و کاهش تعاملات اجتماعی دانشآموزان میتواند بر این موضوع تأثیرگذار باشد.
وی ادامه داد: سلامت روان کودکان تا حد زیادی از حضور در محیط پویای مدرسه و تعامل با سایر دانشآموزان تأثیر میپذیرد. به همین دلیل، امسال تأکید بر این است که تا حد امکان آموزشها بهصورت حضوری برگزار شود و تنها در شرایط خاص به آموزش مجازی روی آوریم.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به برنامه دانشگاه برای برگزاری حضوری کلاسها در ترم جدید گفت: در دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز تلاش میکنیم کلاسها تا حد امکان حضوری برگزار شوند؛ چراکه حضور در کلاس و تعامل مستقیم با دیگران میتواند به تقویت ارتباطات اجتماعی و جلوگیری از انزوای افراد کمک کند.
انتهای پیام/