استاد خسروپناه:

دانشجویان و نخبگان می‌توانند در اجرای نقشه جامع علمی کشور نقش‌آفرین باشند

خسروپناه
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تشریح مأموریت‌ها، اسناد و اقدامات این شورا در حوزه‌های دانشگاه، علم و فناوری، فرهنگ، آموزش و سلامت، بر ضرورت تبدیل مطالبه‌گری‌ها از سطح مصوبات و اسناد به ارزیابی نتایج تأکید کرد.
 
به گزارش خبرگزاری آنا، استاد عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در کنگره ملی پیشگامان رهایی که در دانشگاه تهران برگزار شد، با تشریح حوزه‌های مأموریتی شورای عالی انقلاب فرهنگی و پاسخ به پرسش‌های دانشجویان درباره عملکرد این شورا، اظهار کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی در حوزه‌هایی که به آنها ورود کرده، بر اساس مأموریت و دستورات مقام معظم رهبری عمل کرده است و موضوعات مطرح‌شده در حکم و پیوست حکم اعضای شورا نیز مورد تأکید قرار گرفته است.

وی با اشاره به برخی انتقادها از ورود شورا به موضوعاتی مانند ظرفیت‌های کنکور افزود: گاهی تشکل‌های مختلف، به‌ویژه بسیج دانشجویی، درباره ورود شورای عالی انقلاب فرهنگی به برخی موضوعات پرسش‌ها و انتقادهایی مطرح می‌کنند. ما تابع مقام معظم رهبری هستیم و مأموریت‌های شورا نیز در همین چارچوب تعریف شده است؛ البته این به معنای نقدناپذیر بودن تصمیمات شورا نیست.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های کارشناسی در فرایند تدوین و تصویب مصوبات گفت: برخی مجموعه‌ها در کشور فعالیت‌های دقیق و کارشناسی انجام می‌دهند و پیشنهادهایی که از سوی آنها ارائه می‌شود، از پشتوانه علمی و کارشناسی قابل‌توجهی برخوردار است. بنابراین، باید از این ظرفیت‌ها استفاده کرد و نظرات و پیشنهادهای این مجموعه‌ها را در فرایند تصمیم‌گیری مورد توجه قرار داد.

ورود شورا به حوزه آموزش عالی و تدوین سند دانشگاه اسلامی
استاد خسروپناه با تشریح نخستین حوزه مأموریتی شورای عالی انقلاب فرهنگی، یعنی آموزش عالی، بیان کرد: یکی از موضوعاتی که شورا به آن ورود کرده، دانشگاه اسلامی و تدوین سند دانشگاه اسلامی است. مسئولیت اجرای این سند بر عهده نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، رؤسای دانشگاه‌ها، هیئت‌رئیسه دانشگاه‌ها و تشکل‌های دانشجویی است و همه این مجموعه‌ها باید برای تحقق آن همکاری کنند.

وی با اشاره به برخی مصادیق تحقق دانشگاه اسلامی ادامه داد: جشنواره‌های قرآنی و کرسی‌های آزاداندیشی از جمله موضوعاتی هستند که در این زمینه دنبال می‌شوند. در دانشگاه آزاد اسلامی، جهاد دانشگاهی و وزارت علوم نیز در این زمینه کارهای نسبتاً خوبی انجام شده است. مباحث مربوط به علوم انسانی اسلامی نیز در همین چارچوب قابل بررسی است.

به‌روزرسانی نقشه جامع علمی کشور و ضرورت ارزیابی محصولات علمی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی دومین حوزه مأموریتی شورا را علم و فناوری دانست و گفت: حوزه علم و فناوری صرفاً به دانشگاه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه شرکت‌های دانش‌بنیان و حتی برخی مجموعه‌های صنعتی را نیز دربرمی‌گیرد.

وی با اشاره به اقدامات شورا در این حوزه تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین اسنادی که در این زمینه تدوین شده، نقشه جامع علمی کشور است که اخیراً آن را به‌روزرسانی کرده‌ایم. این نقشه در دوره گذشته حدود ۱۴ سال اجرا شد و نزدیک به ۶۰ درصد آن تحقق پیدا کرد؛ درحالی‌که ۴۰ درصد آن اجرایی نشد. یکی از دلایل این مسئله آن بود که قرار بود سه درصد از تولید ناخالص ملی به علم و فناوری اختصاص پیدا کند، اما در عمل کمتر از یک درصد به این حوزه اختصاص یافت.

استاد خسروپناه با بیان اینکه تحقق ۶۰ درصدی نقشه جامع علمی کشور نیز با وجود محدودیت‌های اعتباری، قابل توجه است، افزود: در کنار نقشه جامع علمی کشور، اسناد تخصصی‌تری نیز در حوزه‌هایی مانند فناوری نانو، هوافضا و درمان‌های نوین تدوین شده است.

وی با اشاره به وضعیت تولیدات علمی کشور خاطرنشان کرد: در بررسی‌هایی که امسال انجام دادیم، رتبه ایران در مقالات علمی در مجموع دو پله تنزل پیدا کرد، اما در برخی حوزه‌ها از نظر محصول ارتقا داشتیم. به نظر من باید تأکید بیشتری بر محصول داشته باشیم.

بازنگری آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی؛ فناوری و نوآوری در کنار مقاله
استاد خسروپناه در ادامه به بازنگری آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی اشاره کرد و گفت: متناسب با نقشه جامع علمی کشور، آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی نیز در اختیار شورای عالی انقلاب فرهنگی است و اخیراً بازنگری مجددی در آن انجام شده است.

وی افزود: در این بازنگری، تعداد مواد آیین‌نامه از چهار ماده به پنج ماده افزایش پیدا کرده و فناوری و نوآوری نیز به آن اضافه شده است. به این ترتیب قرار نیست تمام ارزیابی‌های استادان صرفاً بر محور مقاله باشد؛ استادی که نوآوری، ابداع یا کار اثربخش و مسئله‌گشا انجام می‌دهد نیز باید بتواند امتیاز مناسب دریافت کند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تفاوت ماهیت رشته‌ها و دانشگاه‌ها بیان کرد: برای حوزه علوم انسانی و هنر، علوم پایه، مهندسی، کشاورزی و پزشکی آیین‌نامه‌های متناسب با همان حوزه‌ها در نظر گرفته شده است. دانشگاه فرهنگیان نیز آیین‌نامه ارتقای مختص خود را دارد.

وی توضیح داد: پیش از این، آیین‌نامه‌ها یکسان بود؛ درحالی‌که عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان که قرار است معلم تربیت کند، باید علاوه بر ابعاد علمی، به مسائل تربیتی، پرورشی و آموزشی نیز توجه داشته باشد. به همین دلیل، آیین‌نامه متناسب با مأموریت این دانشگاه تدوین شده است.

اجرای نقشه مهندسی فرهنگی در استان‌ها؛ تداوم اقدامات در دولت چهاردهم
استاد خسروپناه با اشاره به سومین حوزه مأموریتی شورا، یعنی فرهنگ عمومی و هنر، گفت: یکی از مهم‌ترین اسنادی که شورای عالی انقلاب فرهنگی در این حوزه تصویب کرده، نقشه مهندسی فرهنگی کشور است.

وی با بیان اینکه این نقشه یک‌بار در دولت آقای احمدی‌نژاد و بار دیگر در دولت آقای روحانی تصویب و ابلاغ شد، اما در آن دو دوره به مرحله اجرا نرسید، افزود: در دولت شهید آیت‌الله رئیسی، بر اساس تأکید مقام معظم رهبری در پیوست حکم اعضای جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی، اجرای برش‌های استانی نقشه مهندسی فرهنگی در دستور کار قرار گرفت.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: شهید رئیسی اجرای این برش‌ها را در استان‌ها آغاز کرد و پس از شهادت ایشان نیز دولت چهاردهم این مسیر را ادامه داد. اکنون به‌جز یک استان، برش استانی نقشه مهندسی فرهنگی در سایر استان‌های کشور انجام شده است و فعالیت‌های شورای فرهنگ عمومی استان‌ها نیز بر اساس همین برش‌ها دنبال می‌شود.

وی با اشاره به وضعیت فعالیت شوراهای فرهنگ عمومی در استان‌ها گفت: پیش از دولت شهید رئیسی، در برخی استان‌ها حتی جلسات شورای فرهنگ عمومی نیز به‌صورت منظم تشکیل نمی‌شد، اما شهید رئیسی بر فعال شدن این شوراها تأکید داشتند. آقای دکتر پزشکیان نیز همین تأکید را دارند و اکنون می‌توان گفت جلسات شورای فرهنگ عمومی در استان‌ها به‌صورت منظم‌تری برگزار می‌شود.

استاد خسروپناه با بیان اینکه ریاست شورای فرهنگ عمومی استان بر عهده امام جمعه و استاندار است، اظهار کرد: این شورا در شهرها نیز با حضور امام جمعه و مسئولان مربوط فعالیت می‌کند. البته مسئله تخصیص بودجه همچنان یکی از مشکلات است، اما این شوراها به‌تدریج به قرارگاه‌هایی برای راهبری فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده‌اند.

وی با اشاره به حضور خود در اجتماعات مردمی در شهرهای مختلف گفت: در این مدت بیش از ۱۲۰ سخنرانی در اجتماعات مردمی در تهران، قم و شهرهای مختلف کشور داشته‌ام. معمولاً امام جمعه که رئیس شورای فرهنگ عمومی است، پیشنهاد می‌دهد و تأکید می‌کند که در این اجتماعات حضور پیدا کنیم و با مردم گفت‌وگو داشته باشیم.

افزایش سهم تولید داخلی اسباب‌بازی به بیش از ۴۰ درصد
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اسناد تخصصی حوزه فرهنگ عمومی و هنر، از سند موسیقی، سند صنایع دستی و سند اسباب‌بازی به‌عنوان نمونه‌هایی از این اسناد نام برد.
 
وی درباره سند اسباب‌بازی گفت: حدود سه سال و نیم پیش و پیش از تدوین این سند، بر اساس برآوردهای ارائه‌شده، سهم تولید داخلی اسباب‌بازی در کشور بسیار پایین و حدود ۱۰ درصد برآورد می‌شد و بخش عمده بازار (تا حدود ۷۰ درصد) متأثر از واردات غیررسمی و کالای قاچاق و حدود ۲۰ درصد نیز واردات رسمی بود؛ اما با پیگیری‌های انجام‌شده، اکنون سهم تولید داخلی به میزان قابل توجهی (به حدود ۴۰ درصد) افزایش پیدا کرده و سهم قاچاق روند کاهشی داشته است.

آیت‌الله خسروپناه افزود: اگر سند اسباب‌بازی به‌درستی اجرا شود، معتقدم می‌توان تولیدات این حوزه را به‌طور کامل در داخل کشور تأمین کرد. در طراحی اسباب‌بازی‌ها نیز به فرهنگ ایرانی اسلامی توجه شده است و دانشگاه‌ها رشته‌هایی در این زمینه ایجاد کرده‌اند.

وی با اشاره به تولید بازی‌های مرتبط با رویدادهای دفاعی کشور گفت: برای جنگ رمضان و همچنین جنگ ۱۲روزه و دفاع مقدس، بازی‌هایی طراحی و تولید شده است که بسیاری از آنها علاوه بر جنبه سرگرمی، دارای ابعاد فکری و اندیشه‌ای هستند.

سند صنایع دستی و ظرفیت اشتغال‌زایی بانوان در خانه

استاد خسروپناه با اشاره به سند صنایع دستی نیز اظهار کرد: ایران از نظر تنوع صنایع دستی جایگاه بسیار مهمی در جهان دارد. در بررسی‌های انجام‌شده، ۲۹۹ رشته صنایع دستی در کشور شناسایی شده است.

وی با تأکید بر ظرفیت صنایع دستی برای ایجاد اشتغال در خانواده‌ها گفت: بخش قابل توجهی از این صنایع دستی در خانه‌ها و به دست بانوان تولید می‌شود. این فعالیت می‌تواند فرصت مناسبی برای اشتغال و درآمدزایی زنان فراهم کند؛ به‌گونه‌ای که بانوان در کنار انجام مسئولیت‌های خانوادگی و رسیدگی به فرزندان، امکان فعالیت اقتصادی نیز داشته باشند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: سند صنایع دستی در زمان شهید رئیسی تدوین و ابلاغ شد و اکنون وزارت میراث فرهنگی پیگیری اجرای آن را بر عهده دارد. در این حوزه گردش مالی و ظرفیت اقتصادی مناسبی نیز شکل گرفته است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع حجاب و عفاف اشاره کرد و گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه نیز مصوباتی داشته است. در تقسیم کار انجام‌شده، سیاست‌گذاری این حوزه بر عهده شورا و راهبری آن به وزارت کشور واگذار شده است.

استاد خسروپناه با اشاره به عملکرد دولت سیزدهم و چهاردهم در این زمینه بیان کرد: به نظر من در دولت سیزدهم اقدامات مناسبی در حوزه راهبری مسئله حجاب انجام شد. در دولت چهاردهم نیز وزارت کشور مسئولیت راهبری این موضوع را بر عهده دارد.

وی ادامه داد: یکی از موضوعاتی که می‌توان درباره آن مطالبه‌گری کرد، دریافت گزارش از عملکرد وزارت کشور در حوزه راهبری مسئله حجاب است. شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز از دستگاه‌های مسئول گزارش می‌گیرد و پیگیر اقدامات آنهاست، اما مسئله حجاب پیچیده‌تر از آن است که صرفاً با گزارش‌های دستگاه‌ها بتوان آن را ارزیابی کرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: این موضوع همچنان از دغدغه‌های شورا بوده و مطالبه‌گری درباره آن ادامه دارد؛ البته بخشی از اقدامات و پیگیری‌ها، به‌ویژه در شرایط جنگی، آن‌گونه که باید انعکاس پیدا نکرده است.

سلامت زنان و توسعه درمان‌های نوین در دستور کار شورا

استاد خسروپناه حوزه سلامت را از دیگر زمینه‌های فعالیت شورای عالی انقلاب فرهنگی دانست و گفت: یکی از اسنادی که در این زمینه تدوین کرده‌ایم، سند سلامت زنان است. سلامت بانوان و آسیب‌هایی که در این حوزه با آن مواجه هستند، موضوع بسیار مهمی است و این سند می‌تواند برای کاهش آسیب‌ها و ارتقای سلامت زنان کمک‌کننده باشد.

وی با اشاره به توسعه درمان‌های نوین افزود: موضوعاتی مانند سلول‌درمانی و ژن‌درمانی از مباحث مهم حوزه سلامت هستند که در گذشته برای تأمین برخی از این خدمات، افراد ناچار بودند هزینه‌های بسیار زیادی در خارج از کشور پرداخت کنند، اما اکنون این حوزه‌ها در داخل کشور با سرعت در حال پیشرفت است و اقدامات بزرگی در آنها انجام شده است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با اشاره به وضعیت دانشگاه فرهنگیان اظهار کرد: دانشگاه فرهنگیان در دولت یازدهم با افت جدی مواجه شد و شرایط آن به‌گونه‌ای بود که با مشکلات فراوانی روبه‌رو شد. در دولت دوازدهم تا حدودی به این دانشگاه توجه شد، اما این توجه در حد مطلوب نبود.

وی افزود: در دولت سیزدهم و دولت چهاردهم نیز توجه ویژه‌ای به دانشگاه فرهنگیان صورت گرفته و شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه ۹ مصوبه داشته است. موضوعاتی مانند جذب هیئت علمی و تدوین آیین‌نامه ارتقای مستقل برای این دانشگاه از جمله اقداماتی است که دنبال شده است.

بازنگری سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و ضرورت پایبندی به تصمیمات نهایی
 
استاد خسروپناه با اشاره به مأموریت شورای عالی انقلاب فرهنگی در حوزه تعلیم و تربیت گفت: یکی از اسناد مهم این حوزه، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است که اخیراً آن را به‌روزرسانی کرده‌ایم و ابلاغ آن در دستور کار قرار دارد. این سند حاصل کار کارشناسی و مباحثات گسترده است.

وی در پاسخ به انتقادهایی که گاهی از سوی برخی تشکل‌ها درباره مصوبات شورا مطرح می‌شود، اظهار کرد: ممکن است دوستان بسیج نسبت به برخی مصوبات انتقاد داشته باشند. ما حتماً انتقادهای وارد را می‌پذیریم و اصلاح می‌کنیم؛ اما انتظار این است که پس از تصویب یک سند در شورای عالی انقلاب فرهنگی، همه مجموعه‌ها به تصمیم نهایی احترام بگذارند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: پیش از تصویب یک سند، باید زمینه نقد و بررسی فراهم باشد. باید نظرات مختلف را بشنویم، بخوانیم و با انصاف از آنها استفاده کنیم؛ اما وقتی دیدگاه‌های متناقض در شورا مطرح می‌شود و شورا پس از بررسی به یکی از آنها رأی می‌دهد، دیگر نباید با ادامه حرکت‌های انتقادی و ایجاد فضای رسانه‌ای، نظم حکمرانی را دچار آسیب کنیم.

استاد خسروپناه با تأکید بر اینکه مجموعه‌های فعال در جبهه فرهنگی باید ارتباط و انسجام خود را حفظ کنند، افزود: ما یک جبهه هستیم و حلقه‌های این جبهه به یکدیگر متصل‌اند. نمی‌توان تا پیش از تصویب یک مصوبه، نقد و نظر را مطالبه کرد، اما پس از تصویب، تصمیم نهایی را نادیده گرفت.


وی در ادامه با تشریح ساختار فعالیت‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: این شورا پنج ستاد اصلی دارد که شامل ستاد علم و فناوری، ستاد تعلیم و تربیت، ستاد فرهنگی و اجتماعی و ستاد خانواده و زنان، به همراه ستاد سلامت است.

استاد خسروپناه با اشاره به مأموریت ستاد علم و فناوری گفت: این ستاد علاوه بر دانشگاه‌ها، موضوعات علمی و فناوری را نیز دنبال می‌کند. در کنار آن، شورای اسلامی شدن دانشگاه‌ها نیز فعالیت می‌کند که ریاست آن بر عهده وزیر علوم و جانشینی آن بر عهده نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌هاست.

وی درباره ستاد تعلیم و تربیت نیز گفت: این ستاد موضوعات آموزش و پرورش را دنبال می‌کند و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش از اسناد مهم این حوزه است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مأموریت ستاد فرهنگی و اجتماعی افزود: موضوعات فرهنگ عمومی و آسیب‌های اجتماعی در این ستاد از منظر سیاست‌گذاری دنبال می‌شود، اما راهبری برخی از این موضوعات به وزارت کشور واگذار شده است. در این حوزه نیز باید مطالبه‌گری و دریافت گزارش از دستگاه‌های مسئول در دستور کار قرار گیرد.

استاد خسروپناه با اشاره به ساختار ستاد خانواده و زنان بیان کرد: این ستاد از جمله ستادهایی است که رئیس آن با رأی اعضای شورا انتخاب می‌شود و اکنون خانم دکتر فرهمندپور مسئولیت آن را بر عهده دارد. نمایندگان دستگاه‌های مختلف و اعضای حقیقی نیز در آن حضور دارند و جلسات آن به‌صورت منظم برگزار می‌شود.

وی همچنین به شوراهای اقماری و مجموعه‌های وابسته اشاره کرد و گفت: برخی از شوراها و کمیته‌ها مانند شورای توسعه فرهنگ قرآنی، کمیته فرهنگ و تمدن ایران اسلامی و هیئت‌های کرسی‌های نظریه‌پردازی به مجموعه‌های تخصصی واگذار شده‌اند تا در همان ساختارها فعالیت کنند.

تشریح بودجه شورای عالی انقلاب فرهنگی و نقش فرهنگستان‌ها
 
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پاسخ به پرسشی درباره بودجه این شورا توضیح داد: گاهی در بودجه کشور رقمی به نام بودجه شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام می‌شود، اما تمام این مبلغ متعلق به خود شورا نیست.

وی افزود: پنج مجموعه فرهنگستان علوم، فرهنگستان علوم پزشکی، فرهنگستان هنر، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مجموعه ایران‌شناسی در ساختارهای وابسته به شورا قرار دارند و بودجه آنها نیز در ردیف بودجه مربوط به شورای عالی انقلاب فرهنگی محاسبه می‌شود؛ درحالی‌که این مبالغ در اختیار خود شورا نیست و به حساب همان مجموعه‌ها اختصاص پیدا می‌کند.

استاد خسروپناه با تأکید بر نقش مجموعه‌های مردمی در پیشبرد مصوبات شورا اظهار کرد: در این دوره تلاش کرده‌ایم از ظرفیت تشکل‌های مردمی به شکل جدی‌تری استفاده کنیم.

وی ادامه داد: در هر استان، هیئت اندیشه‌ورز علم و فناوری تشکیل داده‌ایم که استادان دانشگاه، فعالان شرکت‌های دانش‌بنیان، پارک‌های علم و فناوری، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، جهاد دانشگاهی و دیگر فعالان این حوزه در آن حضور دارند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: مجموعه‌های مردمی فعال در حوزه فرهنگ نیز در استان‌ها و شهرهای مختلف به شورا کمک می‌کنند، نظر می‌دهند، راهنمایی می‌کنند و تا جایی که توان دارند در اجرای مصوبات مشارکت دارند.

وی از تشکیل مجموعه‌های استانی فعالان تعلیم و تربیت نیز خبر داد و گفت: این مجموعه‌ها نیز از فعالان مردمی این حوزه تشکیل شده‌اند و تلاش شده است مشارکت مردم و تشکل‌ها در سیاست‌گذاری و اجرای برنامه‌ها افزایش پیدا کند.

آیت‌الله خسروپناه در بخش دیگری از سخنان خود به ارتباط شورای عالی انقلاب فرهنگی با تشکل‌های بسیج اشاره کرد و گفت: بسیج اساتید همکاری بسیار خوبی با شورای عالی انقلاب فرهنگی دارد و این ارتباط از گذشته برقرار بوده است.

وی افزود: در ساختار شورا، از ظرفیت بسیج اساتید در استان‌ها استفاده کرده‌ایم و نمایندگان این مجموعه در شورای اسلامی شدن دانشگاه‌ها و ستاد علم و فناوری نیز حضور دارند. به این ترتیب، ارتباط شورا با بسیج اساتید صرفاً ارتباط موردی نیست، بلکه یک ارتباط ساختاری و نظام‌مند است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ارتباط این شورا با بسیج جامعه پزشکی اظهار کرد: بسیج جامعه پزشکی نیز ارتباط خوبی با ستاد سلامت شورا دارد. در موضوع افزایش ظرفیت پزشکی، از بسیج دانشجویی، استادان و کارکنان جامعه پزشکی نظرخواهی کردیم و همه آنها بر این نکته تأکید داشتند که ظرفیت پذیرش پزشکی از امکانات موجود در بیمارستان‌ها بیشتر شده است و زیرساخت‌های لازم برای پذیرش بیشتر دانشجو وجود ندارد.

وی این هم‌نظر بودن مجموعه‌های مختلف را اتفاق قابل توجهی دانست و گفت: وزارت بهداشت، بسیج دانشجویی، بسیج اساتید و مجموعه جامعه پزشکی در این موضوع دیدگاه مشترکی داشتند؛ اتفاقی که معمولاً کمتر شاهد آن هستیم.

استاد خسروپناه همچنین به ارتباط سازمان بسیج خواهران با شورای زنان و خانواده اشاره کرد و افزود: بسیج دانشجویی نیز در موضوعات مختلفی از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش با شورا ارتباط دارد، اما هنوز نتوانسته‌ایم آن ارتباط ساختاری را که با بسیج اساتید داریم، با بسیج دانشجویی ایجاد کنیم.

وی با تأکید بر علاقه‌مندی خود به توسعه این ارتباط گفت: من بسیار مشتاقم که بسیج دانشجویی در سراسر کشور یک شبکه هیئت اندیشه‌ورز تشکیل دهد. تأکید من فقط بر تهران نیست؛ زیرا در استان‌های مختلف کشور نخبگان و استادان فرهیخته‌ای داریم که نباید ظرفیت آنها نادیده گرفته شود.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به سفرهای استانی خود افزود: در همین یک ماه اخیر به سیستان و بلوچستان، ایلام، کرمانشاه و کردستان سفر کرده‌ام و نخبگان و فرهیختگان بسیار خوبی در این استان‌ها حضور دارند.

استاد خسروپناه پیشنهاد کرد بسیج دانشجویی با تشکیل شبکه‌ای متشکل از حدود هزار نفر از فعالان و صاحب‌نظران، زمینه ارتباط منظم با شورا را فراهم کند و گفت: اگر چنین هیئت اندیشه‌ورزی تشکیل شود، می‌توانم این وعده را بدهم که در حوزه شورای اسلامی شدن دانشگاه‌ها و ستاد تعلیم و تربیت، ارتباط نظام‌مند و مشخصی با شورای عالی انقلاب فرهنگی برقرار کنیم.

وی با اشاره به شیوه فعالیت خود در سه سال اخیر گفت: تلاش کرده‌ام در این مدت بیشتر در میدان حضور داشته باشم و پشت میز نمانم. در این مدت به استانهای مختلف سفر کرده‌ام و تنها یک مورد به دلیل تعطیلی امکان سفر فراهم نشد.

استاد خسروپناه با اشاره به ارتباط شورا با ورزشکاران و هنرمندان اظهار کرد: ارتباط خوبی با ورزشکاران و هنرمندان برقرار شده است. در حوزه ورزش، ورزشکاران و مجموعه فدراسیون‌ها در رویدادهای مختلف از جمله اجتماعات مردمی مشارکت داشته‌اند.

وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از تعمیم رفتار یک فرد به کل جامعه هنری افزود: گاهی یک هنرمند سخنی نادرست می‌گوید و همه از آن ناراحت می‌شویم؛ اما نباید به دلیل رفتار یک فرد، تمام جامعه هنری را زیر سؤال ببریم.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: صدها و حتی هزاران هنرمند در کشور داریم؛ از عکاسان و فیلم‌برداران تا فیلمنامه‌نویسان، کارگردانان، هنرمندان فیلم کوتاه و بلند و فعالان تئاتر. در تهران تقریباً هر شب دست‌کم ۱۳۰ اجرای تئاتر برگزار می‌شود و بخش قابل توجهی از این آثار، آثار ارزشی هستند.

وی با اشاره به فعالیت هنرمندان در جریان جنگ و ثبت رویدادهای آن گفت: در روزهایی که موشک‌باران وجود داشت، چند صد عکاس در میدان حضور پیدا کردند و از رویدادها عکاسی کردند. باید از این هنرمندان قدردانی کنیم و به آنها خدا قوت بگوییم.

استاد خسروپناه تأکید کرد: دشمن به دنبال آسیب زدن به اتحاد و انسجام جامعه است و می‌خواهد نیروهای مختلف را در مقابل یکدیگر قرار دهد. انتشار برخی کلیپ‌ها که گاهی حتی واقعیت ندارند، می‌تواند باعث شود بسیج دانشجویی، بسیج اساتید و نیروهای ارزشی در مقابل هنرمندان قرار بگیرند؛ درحالی‌که بسیاری از هنرمندان ما خود از نیروهای متعهد و انقلابی هستند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان این بخش از سخنان خود خطاب به دانشجویان گفت: خواهش من این است که در زمین دشمن بازی نکنید. اگر در سخن یا رفتار فردی اشکالی وجود دارد، باید با روش «ادعُ إلی سبیل ربک بالحکمة والموعظة الحسنة» با آن مواجه شویم و از جدال غیرحسن پرهیز کنیم. این همان روشی است که قرآن، سیره پیامبر و اهل‌بیت(ع) به ما آموخته‌اند.

ارزیابی از اجرای سند دانشگاه اسلامی: عملکرد همه دانشگاه‌ها یکسان نیست
 
در بخش پرسش و پاسخ، یکی از دانشجویان درباره میزان تحقق دانشگاه اسلامی پس از نزدیک به نیم‌قرن از پیروزی انقلاب اسلامی، خروجی اقدامات شورای عالی انقلاب فرهنگی و نقش این شورا در تأیید رؤسای دانشگاه‌ها پرسید. همچنین درباره میزان همراهی محتوای علوم انسانی با مسائل روز جامعه و تحولات جنگ سؤال کرد.

استاد خسروپناه در پاسخ با تأکید بر اینکه سند دانشگاه اسلامی از نظر محتوایی سند ارزشمندی است، اظهار کرد: مسئولیت اجرای این سند بر عهده مسئولان دانشگاه‌ها و اعضای مجموعه دانشگاهی است و ارزیابی من از عملکرد همه مجریان آن به یک اندازه مثبت نیست.

وی افزود: در دانشگاه‌هایی که به آنها سفر کرده‌ام، دیده‌ام که برخی هیئت‌رئیسه‌ها و مسئولان نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، سند دانشگاه اسلامی را مبنای برنامه‌ریزی خود قرار داده‌اند و در زمینه خوابگاه‌ها، فعالیت استادان، برنامه‌های معرفتی، کرسی‌های آزاداندیشی دانشجویان و کرسی‌های نظریه‌پردازی استادان اقدامات موفقی داشته‌اند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه همه دانشگاه‌ها در اجرای این سند موفق نبوده‌اند، یکی از دلایل این مسئله را نبود انسجام میان اجزای اجرایی سازی سند اسلامی شدن دانشگاه هاست.

وی با اشاره به برخی مصادیق فعالیت‌های دینی و فرهنگی در دانشگاه‌ها اظهار کرد: برگزاری مراسم اعتکاف، برنامه‌های شب‌های قدر و جشنواره‌های قرآن و عترت از جمله نشانه‌های فعالیت‌های فرهنگی در دانشگاه‌هاست. جشنواره قرآن و عترت دانشگاه‌ها نیز امسال با شکوه بیشتری نسبت به دوره‌های قبل برگزار شد.

استاد خسروپناه با تأکید بر اینکه اجرای سند دانشگاه اسلامی باید به مطالبه همه اجزای دانشگاه تبدیل شود، گفت: همان‌طور که از شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره اقداماتش برای اجرای این سند سؤال می‌شود، بسیج دانشجویی نیز باید از خود بپرسد چند کرسی آزاداندیشی برگزار کرده است. نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری و رئیس دانشگاه نیز باید عملکرد خود را در این زمینه ارزیابی کنند.

وی در پاسخ به پرسشی درباره نقش شورای عالی انقلاب فرهنگی در تأیید رؤسای دانشگاه‌ها توضیح داد: در فرایند تأیید رؤسای دانشگاه‌ها، پنج نفر شامل رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، وزیر علوم، وزیر بهداشت، یکی از اعضای حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی و دبیر شورا حضور دارند.

استاد خسروپناه تأکید کرد: رأی این پنج نفر باید به اتفاق آرا باشد و اگر حتی یکی از آنها رأی منفی بدهد، رئیس دانشگاه تأیید نمی‌شود؛ بنابراین این فرایند بر اساس رأی اکثریت نیست.

وی با اشاره به معیارهای بررسی صلاحیت افراد افزود: پس از بررسی استعلام‌های مراجع ذی‌صلاح، موضوعاتی مانند باور فرد نسبت به مأموریت دانشگاه، نقش آن در جامعه و کشور و برنامه‌های وی برای اجرای سند دانشگاه اسلامی نیز مورد بحث قرار می‌گیرد.

آیت‌الله خسروپناه در پاسخ به پرسشی درباره نقش دانشجویان در اجرای اسناد علمی کشور گفت: نقشه جامع علمی کشور صرفاً متعلق به استادان و اعضای هیئت علمی نیست و دانشجویان، حتی دانشجویان مقطع کارشناسی، نیز می‌توانند در اجرای آن نقش‌آفرینی کنند.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از فعالیت دانشجویان در حوزه‌های پیشرفته علمی اظهار کرد: اکنون دانشجویانی را می‌شناسم که در ترم‌های ابتدایی دانشگاه، در حوزه کوانتوم فعالیت می‌کنند. برای مثال، دانشجویی در دانشگاه صنعتی شریف که عضو بسیج دانشجویی نیز هست، از همان ترم دوم در این حوزه فعالیت علمی دارد و در زمینه ساخت رایانه‌های کوانتومی کار می‌کند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: باید ظرفیت دانشجویان نخبه را جدی بگیریم و ببینیم هر کدام از مجموعه‌های دانشگاهی و دانشجویی در اجرای نقشه جامع علمی کشور و سند دانشگاه اسلامی چه نقشی می‌توانند داشته باشند.

وی در عین حال با اشاره به محدودیت اختیارات اجرایی شورا گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی بودجه دستگاه‌ها را در اختیار ندارد که اگر دستگاهی مصوبه‌ای را اجرا نکرد، بودجه آن را قطع کند. ما شورای سیاست‌گذار هستیم و بر سیاست‌ها نیز نظارت داریم، اما اجرای مصوبات بر عهده دستگاه‌های مسئول است.

استاد خسروپناه افزود: گاهی دانشگاه‌ها اعلام می‌کنند که برای اجرای برنامه‌ها و مصوبات به منابع مالی کافی دسترسی ندارند. بنابراین در ارزیابی عملکردها باید محدودیت‌های اجرایی و اعتباری دستگاه‌ها را نیز در نظر گرفت.

استاد خسروپناه در پاسخ به پرسشی درباره سیاست‌گذاری فرهنگی و نقش شورا در حوزه رسانه و جنگ نرم، تربیت نیروی انسانی را یکی از مهم‌ترین مسائل حوزه هنر و رسانه دانست و گفت: در دو دهه اخیر نیروهای خوبی در این حوزه تربیت شده‌اند.

وی با اشاره به ظرفیت دانشگاه صداوسیما و دانشگاه سوره افزود: این دانشگاه در تربیت نیروهای مورد نیاز حوزه رسانه اقدامات خوبی داشته و در سال‌های اخیر نیز مسیر مناسب‌تری را در پیش گرفته است. برخی هنرستان‌های فعال در این حوزه نیز عملکرد خوبی دارند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به فعالیت بسیج رسانه تصریح کرد: بسیج رسانه در حوزه تولید محتوا فعالیت دارد، اما در زمینه تربیت نیروی انسانی باید بیشتر کار شود. ما باید به نقطه‌ای برسیم که دانش‌آموزان نیز از سنین پایین با ظرفیت‌های حوزه هنر و رسانه آشنا شوند و برای فعالیت در این عرصه تربیت شوند.

وی در عین حال از وجود استادان و نیروهای فعال در حوزه هنر و رسانه در دانشگاه هنر ایران و دیگر مراکز آموزشی سخن گفت و نقش هنرمندان در تولید آثار مرتبط با رویدادهای جنگ را قابل توجه دانست.

استاد خسروپناه در پاسخ به پرسشی درباره نحوه مواجهه با برخی مسائل و رفتارهای فرهنگی و اجتماعی و عملکرد دستگاه‌های مسئول اظهار کرد: در برخی موضوعات ممکن است درباره نحوه برخورد با یک مسئله میان مجموعه‌ها اختلاف‌نظر وجود داشته باشد؛ برای مثال، ممکن است نظر ما این باشد که در یک مورد باید برخورد صورت بگیرد، اما قوه قضاییه تشخیص دیگری داشته باشد. این موارد به تشخیص مصداقی مربوط است.

وی با تأکید بر اینکه قوه قضاییه در مسیر قانونی خود فعالیت می‌کند، افزود: قوه قضاییه بر اساس قانون وظایف خود را انجام می‌دهد و در بسیاری از موارد نیز با شورای عالی انقلاب فرهنگی مشورت می‌کند. شورای عالی انقلاب فرهنگی با مجلس شورای اسلامی، قوه قضاییه و دولت تعامل فرهنگی خوبی دارد تا سیاست‌ها و تصمیمات به‌درستی اجرا شوند.


استاد خسروپناه در ادامه با اشاره به خلأهای سیاستی در حوزه رسانه و هنر گفت: در برخی حوزه‌ها هنوز سند و سیاست‌گذاری جامع و مناسبی نداریم؛ برای مثال در حوزه سینما و فیلم و همچنین نمایش خانگی، همچنان نیازمند تدوین سیاست‌های روشن و منسجم هستیم.

وی با اشاره به تلاش‌های انجام‌شده برای تدوین سیاست‌ها و الزامات نمایش خانگی اظهار کرد: از دوره شهید رئیسی تلاش کردیم با مشارکت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صداوسیما، سیاست‌ها و الزامات نمایش خانگی را تدوین کنیم؛ زیرا هر دو مجموعه در این موضوع نقش و مسئولیت دارند.

نقش علوم انسانی در جنگ؛ از حمایت روانی آسیب‌دیدگان تا پیگیری حقوقی در عرصه بین‌المللی
 
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پاسخ به پرسشی درباره میزان نقش‌آفرینی علوم انسانی در جنگ و تحولات پس از آن گفت: این‌گونه نیست که استادان علوم انسانی در این زمینه نقشی نداشته باشند. در طول یک سال اخیر، از جنگ ۱۲روزه تا جنگ رمضان، صدها استاد علوم انسانی در رشته‌هایی مانند روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و حقوق در حوزه‌های مختلف فعالیت کرده‌اند.

وی با اشاره به نقش روان‌شناسان در حمایت از آسیب‌دیدگان جنگ اظهار کرد: در جریان جنگ، علاوه بر آسیب‌های جسمی و خسارت‌های زندگی، برخی افراد دچار آسیب‌های روحی و روانی شدند. استادان روان‌شناسی دانشگاه‌ها در همکاری با شهرداری تهران و برخی شهرداری‌های دیگر به کمک این افراد رفتند.

استاد خسروپناه افزود: بخشی از آسیب‌دیدگان در مراکز اسکان و هتل‌ها مستقر شده بودند و استادان روان‌شناسی با حضور در میان آنها، با این افراد گفت‌وگو کردند و برای کاهش آسیب‌های روانی و نجات آنها از شرایط دشوار روحی تلاش کردند.

وی با اشاره به نقش استادان حقوق نیز گفت: پیگیری شکایت‌های بین‌المللی درباره ظلم‌ها و جنایت‌های رژیم صهیونیستی و آمریکا از جمله اقداماتی است که استادان حقوق در آن نقش داشته‌اند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت دفاع از حقوق کشور در عرصه بین‌المللی تصریح کرد: ما در جهانی زندگی می‌کنیم که قواعد آن همیشه عادلانه نیست و نمی‌توان انتظار داشت سازمان ملل به‌تنهایی همه حقوق ملت‌ها را تأمین کند؛ اما مهم این است که از حق خود دفاع کنیم. استادان حقوق در این زمینه اقدامات مؤثری انجام داده‌اند.

وی همچنین با اشاره به نقش استادان علوم انسانی در برنامه‌های رسانه‌ای و تبیین تحولات اجتماعی گفت: استادان جامعه‌شناسی و دیگر رشته‌های علوم انسانی در تبیین علمی اجتماعات مردم و تحلیل شرایط اجتماعی نقش داشته‌اند. بنابراین نباید تصور کنیم علوم انسانی در تحولات و مسائل جنگ هیچ نقشی نداشته است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با انتقاد از این دیدگاه که اسناد بالادستی کشور کاربردی نیستند، اظهار کرد: این حرف که در کشور اسناد زیادی داریم، اما این اسناد کاربردی نیستند، حرف کاملاً غلطی است. من هفت سال است درس خارج از فقه حکمرانی تدریس می‌کنم و این سخن را از روی دانش و تجربه می‌گویم؛ حاضرم در یک کرسی علمی بنشینیم و نادرستی این ادعا را اثبات کنم.
 
وی با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در تدوین اسناد راهبردی افزود: برای مثال، آمریکا در حوزه‌های راهبردی خود ده‌ها و بلکه صدها سند سیاستی و تنظیمی برای اداره کشور و رقابت بین‌المللی تدوین می‌کند. همین روزها در آمریکا گزارش‌های جدیدی در حوزه امنیت ملی زیست‌فناوری و محدودیت همکاری با رقیبان منتشر شده و در آیین‌نامه‌های جدید زیست‌فناوری این کشور نیز نام چند کشور از جمله چین، روسیه و ایران به‌عنوان کشورهای مشمول محدودیت سرمایه‌گذاری و انتقال دانش فنی مطرح شده است. بنابراین، در جهان امروز اسناد راهبردی مبنای حکمرانی‌اند و نباید وجود اسناد در کشور را به‌طور کلی زیر سؤال ببریم.

استاد خسروپناه با تأکید بر ضرورت شناخت مراحل حکمرانی تصریح کرد: حکمرانی پنج گام دارد؛ نخست، سیاست‌گذاری و خط‌مشی‌گذاری؛ دوم، تنظیم‌گری که قانون‌گذاری یکی از بخش‌های آن است؛ سوم، راهبری، گفتمان‌سازی و هدایت‌گری؛ چهارم، اجرا؛ و پنجم، نظارت و ارزیابی.

وی ادامه داد: اگر در یک موضوع، حکمرانی به نتیجه مطلوب نرسیده است، نباید بخشی را که انجام شده زیر سؤال ببریم؛ بلکه باید بررسی کنیم کدام بخش انجام نشده یا در کدام مرحله اشکال وجود داشته است. اگر سیاست‌گذاری انجام شده، اما نتیجه نگرفته‌ایم، ممکن است ایراد در بخش‌های دیگر باشد. با بیان احساسات و طرح انتقادهای کلی، مسئله حل نمی‌شود. خواهش من این است که سواد و دانش حکمرانی را یاد بگیریم و مهارت‌های لازم برای فهم و تحلیل آن را کسب کنیم؛ نمی‌شود مدام از واژه حکمرانی استفاده کنیم، اما ندانیم حکمرانی چیست و چه مراحلی دارد.

وی با اشاره به فعالیت شوراهای فرهنگ عمومی در استان‌ها و شهرستان‌ها تأکید کرد: ارزیابی عملکرد این شوراها باید بر اساس اطلاعات و آمار دقیق از جلسات، دستورکارها و اقدامات انجام‌شده صورت گیرد. به گفته وی، سامانه‌های موجود امکان بررسی روند فعالیت شوراها در سطوح مختلف را فراهم می‌کنند و بخشی از برنامه‌های مرتبط با اجتماعات شهری نیز در همین چارچوب دنبال می‌شود.

انتهای پیام/

ارسال نظر