افشین: توسعه فناوری علوم انسانی بدون ایجاد زیست‌بوم و تقاضای واقعی امکان‌پذیر نیست

نشست تخصصی شورای تحول علوم انسانی شورای عالی انقلاب فرهنگی
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در نشست مشترک شورای تحول و ارتقای علوم انسانی و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، با تشریح رویکرد‌های جدید این معاونت برای حمایت از فناوری‌های نرم، بر ضرورت توسعه زیست‌بوم نوآوری علوم انسانی، اجتماعی و هنر و ایجاد سازوکار‌های متناسب با ویژگی‌های این حوزه تأکید کرد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، حسین افشین، با اشاره به نزدیک‌شدن معاونت علمی به بیستمین سال فعالیت خود اظهار کرد: در دو دهه گذشته، اقدامات گسترده‌ای برای توسعه زیرساخت‌های فناوری و نوآوری انجام شده و زیست‌بوم دانش‌بنیان کشور از نظر گستردگی فعالیت‌ها رشد قابل توجهی داشته است.

افشین افزود: اکنون باید علاوه بر توسعه افقی، به عمق فعالیت‌ها و مقیاس اقتصادی شرکت‌ها توجه کنیم. در حال حاضر، نزدیک به ۸۰ شرکت دانش‌بنیان درآمدی بیش از یک همت و حدود ۱۹ شرکت درآمدی بالاتر از پنج همت دارند. هدف ما افزایش تعداد شرکت‌های بزرگ و اثرگذار در اقتصاد کشور است.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به وضعیت زیست‌بوم فناوری کشور گفت: دانشگاه‌ها، پژوهشگران، شرکت‌ها و صنایع توانمندی داریم، اما این ظرفیت‌ها هنوز به شبکه‌ای منسجم تبدیل نشده‌اند.

افشین افزود: برخی شرکت‌های فناور توانایی تولید یک محصول مشخص را دارند، اما در ارائه زنجیره‌ای کامل از خدمات و فناوری با مشکل مواجه می‌شوند؛ زیرا ارتباط میان اجزای زیست‌بوم به‌اندازه کافی شکل نگرفته است.

وی تأکید کرد: یکی از مأموریت‌های اصلی معاونت علمی، تبدیل ظرفیت‌های پراکنده به مجموعه‌هایی به‌هم‌پیوسته و اثرگذار است.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به تفاوت وضعیت علوم انسانی با رشته‌های فنی و مهندسی اظهار کرد: در حوزه‌های فنی و مهندسی، پس از دو دهه فعالیت، اکنون باید به سمت توسعه عمقی حرکت کنیم، اما در علوم انسانی هنوز به گسترش افقی زیست‌بوم نیاز داریم.

وی افزود: نباید انتظار داشته باشیم شرکت‌های فناور علوم انسانی بدون وجود زیرساخت‌های لازم به‌صورت گسترده شکل بگیرند. ابتدا باید مراکز نوآوری، ساختار‌های حمایتی و ارتباطات نهادی ایجاد شود.

افشین تصریح کرد: اگر تقاضای کافی برای محصولات و خدمات علوم انسانی وجود ندارد، بخشی از مسئله به فراهم‌نبودن بستر مناسب فعالیت بازمی‌گردد. وی تأکید کرد: توسعه فناوری علوم انسانی باید با ایجاد زیرساخت آغاز شود و سپس به شکل‌گیری تقاضا، بازار و شرکت‌های فناور منجر شود.

افشین با اشاره به تجربه ایجاد مرکز نوآوری در دانشگاه علامه طباطبایی گفت: تلاش کرده‌ایم این مرکز را به سازمان برنامه و بودجه متصل کنیم تا ظرفیت علمی دانشگاه در خدمت حل مسائل واقعی دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد. وی افزود: وقتی دانشگاه، مرکز نوآوری و دستگاه اجرایی به یکدیگر متصل شوند، زمینه ایجاد تقاضای واقعی برای محصولات و خدمات فناورانه فراهم خواهد شد.

معاون علمی رئیس‌جمهور ادامه داد: در حوزه‌هایی مانند طراحی دستیار‌های هوش مصنوعی برای دستگاه‌های اجرایی نیز می‌توان از ظرفیت علوم انسانی بهره گرفت؛ زیرا بسیاری از مسائل این دستگاه‌ها ماهیت مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی دارند.

وی با انتقاد از ساخت پارک‌های فناوری بدون توجه به نیاز واقعی فناوران اظهار کرد: در برخی موارد، ساختمان‌ها و زیرساخت‌های مجهزی ایجاد شده، اما تعداد شرکت‌های مستقر در آنها متناسب با امکانات موجود نیست.

افشین تأکید کرد: توسعه فضای فیزیکی زمانی معنا دارد که تقاضای واقعی و ظرفیت فعالیت فناورانه وجود داشته باشد؛ صرف ساخت ساختمان به معنای توسعه زیست‌بوم نوآوری نیست.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به برنامه‌های حمایتی این معاونت گفت: تلاش می‌کنیم متناسب با ظرفیت دانشگاه‌ها، زمینه شکل‌گیری هسته‌های نوآور را فراهم کنیم تا این هسته‌ها پس از طی مراحل رشد به شرکت‌های فناور تبدیل شوند.

وی افزود: حمایت‌ها باید زنجیره‌ای کامل از شکل‌گیری ایده تا توسعه شرکت را پوشش دهد و صرفاً به تعریف مصادیق فناوری محدود نباشد.

افشین همچنین از برنامه‌ریزی برای ایجاد صندوق‌ها و سازوکار‌های مالی تخصصی در حوزه هنر و صنایع خلاق خبر داد و اظهار کرد: فضا‌هایی در تهران و سایر استان‌ها نیز برای راه‌اندازی مراکز نوآوری شناسایی می‌شوند.

وی با اشاره به ضرورت همکاری مدیریت‌های شهری افزود: برخی شهرداری‌ها هنوز شناخت کافی از ظرفیت‌های اقتصادی و فناورانه علوم انسانی ندارند؛ در حالی که مراکز نوآوری می‌توانند به توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی شهر‌ها کمک کنند.

افشین با تأکید بر ضرورت طراحی حمایت‌های قانونی متناسب با فناوری‌های نرم اظهار کرد: نباید برای افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان علوم انسانی، معیار‌های ارزیابی دانش‌بنیانی را تضعیف کنیم. وی افزود: می‌توان برای محصولات و خدمات فناورانه علوم انسانی شاخص‌های متناسبی تعریف کرد تا مجموعه‌های واجد شرایط از حمایت‌های قانونی برخوردار شوند.

معاون علمی رئیس‌جمهور تصریح کرد: عنوان شرکت اهمیت اصلی را ندارد؛ مهم این است که فعالان علوم انسانی بتوانند از سازوکار‌های حمایتی مناسب استفاده کنند. وی ادامه داد: در صورت وجود محدودیت‌های قانونی، باید امکان اصلاح مقررات یا استفاده از سایر ابزار‌های حمایتی بررسی شود.

افشین با اشاره به اقدامات بنیاد ملی نخبگان اظهار کرد: سازوکار‌های تخصصی برای شناسایی و حمایت از نخبگان علوم انسانی و هنر طراحی شده است. وی افزود: در حوزه هنر، بسیاری از افراد برجسته خارج از چارچوب‌های دانشگاهی فعالیت می‌کنند و نمی‌توان توانمندی آنان را صرفاً با شاخص‌های متعارف علمی ارزیابی کرد.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به جایزه کمال‌الملک گفت: این جایزه یکی از ظرفیت‌های شناسایی نخبگان هنری است که برنامه‌ریزی برای برگزاری آن انجام شده، اما به دلیل شرایط و حوادث دی‌ماه، برگزاری نخستین دوره به تعویق افتاده است. وی همچنین از فعالیت حدود ۳۰۰ شرکت خلاق در زیست‌بوم فناوری کشور خبر داد و افزود: بر اساس آمار مورد اشاره، ۲۳۵ شرکت از این مجموعه‌ها دانش‌بنیان هستند.

معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر نقش علوم انسانی در پیشرفت کشور اظهار کرد: هر اندازه در حوزه‌های فنی و مهندسی پیشرفت کنیم، اگر نظام حکمرانی از کارآمدی لازم برخوردار نباشد، آثار این پیشرفت‌ها به‌طور کامل در جامعه نمایان نخواهد شد. وی افزود: توسعه علوم انسانی موضوعی حاشیه‌ای نیست، بلکه از ضرورت‌های اصلی پیشرفت کشور محسوب می‌شود.

افشین با اشاره به آمادگی دستگاه‌هایی مانند وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت دفاع، وزارت امور خارجه و سازمان برنامه و بودجه برای همکاری با مراکز نوآوری گفت: این دستگاه‌ها با مسائل متعددی مواجه‌اند که حل آنها به دانش مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی نیاز دارد.

وی در پایان تأکید کرد: با اتصال دانشگاه‌ها، مراکز نوآوری، منابع مالی و دستگاه‌های اجرایی می‌توان زیست‌بوم منسجمی برای فناوری علوم انسانی ایجاد کرد و ظرفیت‌های این حوزه را در خدمت حل مسائل کشور قرار داد.

انتهای پیام/

ارسال نظر