تأکید بر ضرورت اصلاح نگاه جامعه به بیماریهای روانپزشکی/ هزینه و کمبود دارو، بار بیماران را سنگینتر کرده است
به گزارش خبرنگار آنا؛ همایش روز جهانی سلامت روان صبح روز دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ در بیمارستان روزبه با حضور جمعی از مدیران ارشد حوزه سلامت کشور چهره های فرهنگی و هنری و فعالان حوزه سلامت روان برگزار شد.
امیرحسین جعفری، روانپزشک و رئیس بیمارستان روانپزشکی روزبه، با اشاره به اهمیت سلامت روان و پیچیدگیهای شناخت روان انسان اظهار کرد: امروز دور هم جمع شدهایم تا مروری بر اقداماتی داشته باشیم که باید در حوزه سلامت روان انجام دهیم. برای ما که در حوزه روانپزشکی فعالیت میکنیم و با روان انسان سروکار داریم، این پدیده اهمیت بسیار زیادی دارد؛ چراکه روان، پدیدهای پیچیده، غامض و چندلایه است.
وی افزود: نادانستههای ما درباره روان بسیار بیشتر از دانستههای ماست و هنوز راه طولانیای برای شناخت این پدیده در پیش داریم. بخش عمده این مسیر باقی مانده و تنها بخش اندکی از آن طی شده است. روان را با تعابیر مختلفی مانند نفس یا سایک توصیف میکنیم که هرکدام به نوعی لطافت و انعطافپذیری این پدیده را یادآوری میکنند؛ پدیدهای که در عین انعطافپذیری میتواند به اندازه کوه مستحکم و قدرتمند باشد.
رئیس بیمارستان روانپزشکی روزبه با بیان اینکه روان در کیفیت زندگی انسان نقش بسیار مهمی دارد، ادامه داد: پیچیدگی این پدیده ایجاب میکند از جنبههای مختلف به آن توجه کنیم. یکی از موضوعات مهم در این زمینه، شناخت دقیق معنای سلامت روان است؛ زیرا سلامت روان، همانند سلامت جسم، صرفاً به معنای نبود بیماری نیست.
سلامت روان فقط به معنای نداشتن بیماری روانپزشکی نیست
جعفری با تأکید بر اینکه سلامت روان را نباید صرفاً با نبود بیماری روانپزشکی تعریف کرد، گفت: زمانی که از سلامت روان صحبت میکنیم، منظور تنها این نیست که فرد به بیماری روانپزشکی مبتلا نباشد. احساس درونی و ذهنی فرد، عملکرد او در محیط کار و تحصیل، نحوه ارتباطش با خانواده و جامعه و همچنین توانایی شناخت قابلیتهای خود و استفاده مناسب از آنها، همگی از ارکان سلامت روان هستند.
وی افزود: بیماری روانپزشکی میتواند ساختار و سازوکار روان انسان را تحت تأثیر قرار دهد، اما این موضوع به معنای آن نیست که تمام توانمندیهای فرد یا همه ابعاد زندگی او مختل میشود. به همین ترتیب، نبود بیماری روانپزشکی لزوماً به معنای برخورداری کامل از سلامت روان نیست و وجود یک بیماری روانپزشکی نیز الزاماً به معنای فقدان مطلق سلامت روان نخواهد بود.
این روانپزشک ادامه داد: ما که در حوزه روانپزشکی فعالیت میکنیم و با افرادی که مشکلات سلامت روان دارند مواجه هستیم، بارها دیدهایم که افراد مبتلا به بیماریهای روانپزشکی میتوانند در حوزه کاری و تحصیلی خود به مدارج عالی برسند و توانمندیهای مختلفی داشته باشند. بنابراین، نباید ابتلای فرد به یک بیماری روانپزشکی را به معنای ناتوانی او در سایر عرصههای زندگی تلقی کرد.
بیماران روانپزشکی نباید از صحبت درباره بیماری خود بترسند
رئیس بیمارستان روانپزشکی روزبه با اشاره به یکی از پیامهای مهم در زمینه سلامت روان اظهار کرد: امیدوارم پیام اصلی این جلسه آن باشد که اگر فردی به بیماری روانپزشکی مبتلاست، از گفتوگو درباره آن، صحبت کردن با دیگران و بیان وضعیت خود دریغ نکند. ابتلا به بیماری روانپزشکی به این معنا نیست که فرد توانایی کار کردن، تحصیل یا برقراری ارتباط اجتماعی را ندارد.
وی افزود: باید شرایطی فراهم شود که افراد بتوانند بدون ترس از قضاوت شدن، درباره مشکلات خود صحبت کنند و در صورت نیاز از خدمات تخصصی بهره بگیرند. شناخت درست بیماریهای روانپزشکی و درک این نکته که بیماری لزوماً همه توانمندیهای فرد را از بین نمیبرد، میتواند در اصلاح نگاه جامعه نقش مؤثری داشته باشد.
آموزههای ادبیات فارسی برای مواجهه با دشواریهای زندگی
جعفری با اشاره به ظرفیت فرهنگ و ادبیات ایرانی در کمک به افراد برای مواجهه با دشواریهای زندگی گفت: در ادبیات ما آموزههایی وجود دارد که میتوانند در درک بهتر سلامت روان و معنای زندگی به ما کمک کنند. برای نمونه، اشعار حافظ درباره امید، صبر و گذر از دشواریها، مفاهیمی را بیان میکنند که همچنان میتوان از آنها بهره گرفت.
وی با اشاره به ابیات «غم مخور» از حافظ افزود: این ابیات بهخوبی میتوانند بخشی از مفهوم سلامت روان را برای ما روشن کنند؛ اینکه چگونه میتوان در برابر فراز و نشیبهای زندگی تابآوری بیشتری داشت و اجازه نداد دشواریها و مشکلات، همه ابعاد زندگی را تحت تأثیر قرار دهند.
این روانپزشک ادامه داد: باید بتوانیم از آموختههایی که در فرهنگ و ادبیات خود داریم بهره بگیریم و از این ظرفیتها برای بهبود کیفیت زندگی و مواجهه بهتر با مشکلات استفاده کنیم.
انگ اجتماعی، بار بیماران را سنگینتر میکند
رئیس بیمارستان روانپزشکی روزبه با اشاره به مشکلاتی که نگرشهای نادرست اجتماعی برای افراد مبتلا به بیماریهای روانپزشکی ایجاد میکند، گفت: آنچه در جامعه درباره بیماریهای روانپزشکی وجود دارد، از جمله برداشتهای اشتباه و قضاوتهای نادرست، بار این بیماریها را سنگینتر میکند. بیمار روانپزشکی از قبل با مشکلات و دشواریهای بیماری خود مواجه است و نگرش منفی جامعه میتواند این بار را بیش از پیش افزایش دهد و مسیر زندگی را برای او سختتر کند.
وی تأکید کرد: به نظر میرسد یکی از مهمترین اقداماتی که باید در این زمینه انجام دهیم، اصلاح همین برداشتهای نادرست است. همه ما، در جایگاه شهروند، معلم، مسئول یا فعال رسانهای، وظیفه داریم به این موضوع توجه کنیم، درباره آن آگاهیرسانی کنیم و در مراقبت از سلامت روان اطرافیان خود نقش داشته باشیم.
جعفری افزود: رسانههای رسمی و غیررسمی نیز میتوانند در اصلاح نگرش جامعه نقش مهمی ایفا کنند. هرچه آگاهی عمومی درباره بیماریهای روانپزشکی افزایش پیدا کند و افراد بیشتر با ماهیت این بیماریها و توانمندیهای بیماران آشنا شوند، امکان کاهش قضاوتهای نادرست و انگ اجتماعی بیشتر خواهد شد.
دشواری دسترسی به خدمات سلامت روان و گرانی داروها
این روانپزشک با اشاره به عوامل دیگری که شرایط بیماران را دشوارتر میکند، اظهار کرد: در کنار نگرشهای منفی اجتماعی، محدودیت دسترسی به خدمات سلامت روان و در برخی موارد هزینه بالای این خدمات نیز بار مشکلات بیماران را سنگینتر کرده است. افرادی که با بیماری روانپزشکی زندگی میکنند، ممکن است علاوه بر دشواریهای ناشی از بیماری، برای دسترسی به خدمات مورد نیاز خود نیز با موانعی روبهرو شوند.
وی ادامه داد: در کنار این مسائل، کمبود برخی داروها و افزایش قیمت داروها نیز از دغدغههای مهم بیماران است. این مشکلات میتوانند شرایط را برای افرادی که به خدمات درمانی و دارویی نیاز دارند دشوارتر کنند و به بار مضاعفی تبدیل شوند که بیمار ناچار است در مسیر زندگی خود آن را تحمل کند.
جعفری با تأکید بر ضرورت توجه به دغدغههای بیماران گفت: امیدوارم بتوانیم صدای بیماران باشیم و مشکلات و نیازهای آنان را بهدرستی بیان کنیم تا با همکاری و همراهی یکدیگر، برای رفع این موانع اقدام شود.
رئیس بیمارستان روانپزشکی روزبه در پایان ابراز امیدواری کرد که با افزایش آگاهی عمومی، اصلاح نگاه جامعه به بیماریهای روانپزشکی و توجه بیشتر به دسترسی افراد به خدمات و داروهای مورد نیاز، بتوان زمینه برخورداری از سلامت روان بهتر را برای افراد، خانوادهها و کل جامعه فراهم کرد.
انتهای پیام/