تخلیه و بارگیری ۷۳ میلیون تن کالا در بنادر کشور در بحبوحه جنگ/ بنادر در مسیر تبدیل‌شدن به هاب‌های لجستیکی
به گزارش خبرگزاری آنا از سازمان بنادر و دریانوردی، محمد شکیبی‌نسب، در مراسم گرامیداشت روز جهانی دریانوردی، با قدردانی از تلاش دریانوردان، کارکنان بنادر، فعالان بخش خصوصی و همه دست‌اندرکاران صنعت دریایی کشور، اظهار کرد: دریانوردان پهلوانان گمنام اقتصاد دریا هستند که با دانش، تخصص، مسئولیت‌پذیری، ایثار و شجاعت، یکی از مهم‌ترین شریان‌های اقتصادی کشور را فعال نگه داشته‌اند و در شرایط کنونی نیز اجازه نداده‌اند حمل‌ونقل دریایی با وقفه مواجه شود.
بنادر کشور؛ خط مقدم تأمین کالا و امنیت غذایی
شکیبی‌نسب با اشاره به نقش راهبردی حمل‌ونقل دریایی در تجارت خارجی کشور افزود: بیش از ۹۰ درصد تجارت خارجی ایران از نظر وزنی و بیش از ۸۰ درصد از نظر ارزشی از طریق حمل‌ونقل دریایی انجام می‌شود و به همین دلیل، استمرار فعالیت این بخش نقشی تعیین‌کننده در پایداری اقتصاد کشور دارد.
وی ادامه داد: در جریان جنگ تحمیلی اخیر، بنادر کشور با وجود حملات صورت‌گرفته، فعالیت خود را متوقف نکردند و در مواردی حتی حداکثر دو ساعت پس از حمله، چرخه عملیات تخلیه و بارگیری مجدداً آغاز شد.
مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با اشاره به تخلیه و بارگیری بیش از ۷۳ میلیون تن کالا در این دوره گفت: حدود ۱۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن از این میزان، کالا‌های اساسی بوده است که در طول این مدت از کشتی‌ها تخلیه شده و بخش قابل توجهی از نیاز‌های اساسی کشور از طریق همین ظرفیت تأمین شده است.
شکیبی‌نسب این عملکرد را حاصل همدلی و همراهی سازمان بنادر، مدیران بنادر، بخش خصوصی و همه فعالان صنعت دریایی و بندری دانست و تأکید کرد: اگر این همدلی، همکاری و همسویی وجود نداشت، تحقق چنین عملکردی در شرایط دشوار امکان‌پذیر نبود.
از سیاست‌گذاری تا اجرا»؛ محور حرکت برای ارتقای تعالی دریایی
وی با اشاره به شعار سال سازمان جهانی دریانوردی با عنوان «از سیاست‌گذاری تا اجرا؛ ارتقای تعالی دریایی» اظهار کرد: انتخاب این شعار برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ نشان‌دهنده اهمیت کاهش فاصله میان سیاست‌گذاری و اجرای سیاست‌هاست.
معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: در همه فعالیت‌های دریایی، چه در حوزه‌های سخت‌افزاری و چه نرم‌افزاری، ابتدا باید چالش‌ها و نواقص شناسایی و آسیب‌شناسی شود، سپس هدف‌گذاری، اولویت‌بندی و برنامه‌ریزی برای اجرای اقدامات انجام گیرد.
وی تصریح کرد: در صنعت دریایی کشور از کشتی‌سازی و آموزش گرفته تا عملیات دریایی، جداسازی و پهلودهی کشتی‌ها و تخلیه و بارگیری کالا، امکان بهبود فرآیند‌ها وجود دارد و ارتقای عملکرد در نهایت باید به افزایش ایمنی و امنیت دریانوردی منجر شود.
ایمنی؛ خط قرمز سازمان بنادر
شکیبی‌نسب ایمنی را یکی از اولویت‌های اصلی سازمان بنادر و دریانوردی عنوان کرد و گفت: ایمنی خط قرمز تیم مدیریتی سازمان است و در نهایت، اجرای سیاست‌های دریایی و ارتقای فرآیند‌ها باید به ارتقای ایمنی و امنیت دریانوردی منتهی شود.
وی همچنین نوسازی ناوگان، توسعه زیرساخت‌ها، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و استفاده از فناوری‌های نوین را از اولویت‌های آینده سازمان برشمرد.
ضرورت نوسازی ناوگان و تجهیزات بندری
مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با اشاره به ظرفیت ۵۸۰۰ کیلومتری نوار ساحلی کشور اظهار کرد: برای استفاده مؤثر از ظرفیت‌های دریایی و تبدیل دریا به پیشران توسعه و قدرت اقتصادی کشور، نوسازی ناوگان دریایی و تجهیزات بندری یک ضرورت است.
شکیبی‌نسب افزود: میانگین سن ناوگان دریایی در دریای خزر بیش از ۳۵ سال و میانگین عمر تجهیزات تخلیه و بارگیری بنادر بیش از ۲۹ سال است؛ بنابراین باید با یک برنامه جدی و شتاب‌یافته، روند نوسازی ناوگان و تجهیزات را دنبال کنیم.
وی بر نقش محوری بخش خصوصی در این مسیر تأکید کرد و گفت: بدون مشارکت و همراهی بخش خصوصی، توفیق در توسعه صنعت دریایی حاصل نخواهد شد و باید از ظرفیت سرمایه‌گذاران برای توسعه ناوگان خدماتی، ناوگان حمل‌ونقل و تجهیزات بندری استفاده کرد.
حرکت بنادر ایران به سمت نسل سوم و چهارم
شکیبی‌نسب با بیان اینکه بندر امروز دیگر صرفاً محلی برای تخلیه و بارگیری نیست، گفت: بنادر باید به مراکز لجستیکی، صنعتی، تجاری و خدماتی متناسب با شرایط روز دنیا تبدیل شوند.
وی افزود: در برنامه هفتم توسعه نیز برای ایفای نقش بنادر کشور در سطح نسل سوم هدف‌گذاری شده و بنادر شهید رجایی، امام خمینی (ره) و امیرآباد باید تا پایان برنامه هفتم در جایگاه بنادر نسل سوم ایفای نقش کنند.
مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی تأکید کرد: هدف سازمان این است که کالا با سرعت، ایمنی و هزینه کمتر جابه‌جا شود، سرمایه‌گذار بخش خصوصی با اطمینان بیشتری در بنادر سرمایه‌گذاری کند و بنادر ایران نقش پررنگ‌تری در زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای و بین‌المللی داشته باشند.
هوشمندسازی؛ مسیر اجتناب‌ناپذیر آینده بنادر
شکیبی‌نسب، هوشمندسازی را از ضرورت‌های تحول در بنادر دانست و گفت: باید مدت زمان حضور کشتی در بندر و فرآیند‌های مرتبط با آن به شکل جدی کاهش یابد و این امر از طریق استفاده از سامانه‌ها، مدیریت یکپارچه فعالیت‌ها و فرآیند‌ها و توسعه خدمات الکترونیکی امکان‌پذیر است.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه یکپارچه‌سازی سامانه‌های بندری و دریایی افزود: سازمان بنادر در این حوزه حرکت خوبی را آغاز کرده، اما همچنان نیازمند یکپارچگی بیشتر سامانه‌ها در ارائه خدمات و تبادل اطلاعات هستیم و باید از فرآیند‌های سنتی فاصله بگیریم.
مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی، تبادل الکترونیکی اطلاعات با گمرک ایران را از اقدامات مهم در این زمینه دانست و گفت: استفاده از فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی و ظرفیت‌های فناورانه برای جمع‌آوری، دریافت، دسته‌بندی و تحلیل اطلاعات باید به یکی از محور‌های اصلی تحول در بنادر تبدیل شود.
وی خاطرنشان کرد: بندر هوشمند، بندری است که زمان و هزینه را برای صاحبان کالا، مالکان کشتی و سرمایه‌گذاران کاهش دهد.
بهره‌وری و کاهش زمان ماندگاری کشتی‌ها در بنادر
شکیبی‌نسب توسعه زیرساخت‌های بندری و دریایی را از عوامل مهم افزایش بهره‌وری دانست و گفت: افزایش بهره‌وری در فعالیت‌های دریایی و بندری می‌تواند به کاهش زمان ماندگاری کشتی‌ها و در نهایت کاهش هزینه‌های مترتب بر کشتی و کالا منجر شود.
وی از تدوین و تصویب «نظام‌نامه بهره‌وری» خبر داد و افزود: این نظام‌نامه در مرحله ابلاغ قرار دارد و اجرای آن می‌تواند مسیر افزایش بهره‌وری در بنادر کشور را تقویت کند.
صیانت از سرمایه انسانی؛ فراتر از توجه به معیشت
مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با تأکید بر اینکه دریانوردان مهم‌ترین سرمایه صنعت دریایی هستند، گفت: کشتی، بندر، تجهیزات پیشرفته و فناوری‌های نوین بدون نیروی انسانی متخصص و متعهد نمی‌توانند مأموریت‌های خود را به سرانجام برسانند.
شکیبی‌نسب افزود: یکی از مهم‌ترین وظایف سازمان به‌عنوان دستگاه سیاست‌گذار در حوزه توسعه فعالیت‌های دریایی و اقتصاد دریا، صیانت از سرمایه انسانی است؛ البته این صیانت صرفاً به معنای توجه به معیشت نیست و آموزش مستمر، بهبود شرایط کار و زندگی دریانوردان و ارتقای ایمنی محیط کار نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی تصریح کرد: این تصور که گذراندن یک دوره دانشگاهی یا آموزشی برای تمام دوران خدمت کافی است، صحیح نیست؛ چراکه صنعت دریایی همگام با پیشرفت علم و فناوری در حال تغییر است و آموزش مستمر باید به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر فعالیت‌های دریایی دنبال شود.
تاب‌آوری بنادر با اجرای طرح تداوم کسب‌وکار
شکیبی‌نسب همچنین به اقدامات انجام‌شده برای افزایش تاب‌آوری بنادر اشاره کرد و گفت: در قالب طرح تداوم کسب‌وکار (BCP)، برای سناریو‌های مختلفی که احتمال وقوع آنها در بنادر وجود داشت، اقدامات جایگزین پیش‌بینی شد و همین برنامه‌ریزی در استمرار فعالیت بنادر نقش مؤثری داشت.
وی افزود: رئیس‌جمهور، معاون اول رئیس‌جمهور و وزیر راه و شهرسازی نیز در جلسات مختلف از تلاش‌های کارکنان بنادر قدردانی و از بنادر به‌عنوان «خط مقدم جنگ» یاد کرده‌اند.
تقویت دیپلماسی دریایی و حضور فعال در مجامع بین‌المللی
مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه دیپلماسی دریایی اظهار کرد: سازمان بنادر، وزارت امور خارجه و نمایندگان ایران در سازمان جهانی دریانوردی، موضوعات مرتبط با حملات صورت‌گرفته علیه صنعت دریایی و حمل‌ونقل دریایی کشور را از مسیر‌های دیپلماتیک و از طریق اسناد و گزارش‌های رسمی به مجامع بین‌المللی منعکس کرده‌اند.
وی افزود: تلاش‌های دیپلماسی دریایی کشور برای تبیین واقعیت‌های موجود ادامه خواهد داشت و امیدواریم حقانیت جمهوری اسلامی ایران و جامعه دریایی و بندری کشور در مجامع بین‌المللی بیش از پیش تبیین شود.
سرمایه‌گذاری، فناوری و فرهنگ دریایی؛ سه محور ساخت ایران قوی در دریا
شکیبی‌نسب در پایان با تأکید بر ضرورت حرکت منسجم برای توسعه دریامحور کشور گفت: برای ساختن ایران قوی در حوزه دریا، باید سرمایه‌گذاری در بنادر افزایش یابد، ناوگان توسعه و نوسازی شود، نیروی انسانی متخصص متناسب با نیاز‌های روز تربیت شود، آموزش‌های تخصصی ارتقا یابد و فناوری‌های نوین وارد فرآیند‌های دریایی و بندری شود.
وی خاطرنشان کرد: در کنار همه این اقدامات، تقویت فرهنگ دریایی در کشور نیز یک ضرورت است؛ چراکه استفاده از ظرفیت‌های گسترده دریایی ایران و تبدیل این ظرفیت‌ها به مزیت اقتصادی پایدار، نیازمند نگاه ملی و برنامه‌ریزی آینده‌نگرانه در حوزه دریا است.
انتهای پیام/
