در گفتوگو با آناتک بررسی شد
شروع مدارس و اضطراب دانشآموزان/ والدین نگرانی خود را به فرزندان منتقل نکنند
مهسا ساداتی، روانشناس، در گفتوگو با خبرنگار گروه جامعه آنا درباره اضطراب بازگشت کودکان به مدرسه اظهار کرد: بازگشت به مدرسه برای کودکان تا حدی میتواند با اضطراب و مقاومت همراه باشد. بسیاری از رفتارهای روزمره کودکان در طول زمان به صورت یک قانون و روال ثابت درمیآید؛ برای مثال، کودک عادت میکند شبها در ساعت مشخصی بخوابد و صبح برای رفتن به مدرسه بیدار شود، اما در تابستان این نظم تغییر میکند و بازگشت دوباره به همان روال میتواند برای کودک سخت باشد.
وی افزود: در سالهای گذشته، مدرسه رفتن برای کودکان یک قانون و روال ثابت بود، اما در سالهای اخیر قطع و وصل شدن مکرر مدارس به دلایلی مانند جنگ و آلودگی هوا، مقاومت کودکان برای حضور در مدرسه را بیشتر کرده است.
مقاومت کودکان برای بازگشت به مدرسه بیشتر شده است
ساداتی ادامه داد: امسال با توجه به اینکه قرار است مدارس به صورت حضوری فعالیت کنند، والدین با چالش بیشتری مواجه هستند. کودکانی که در دوره کلاسهای آنلاین مقاومت بیشتری برای شرکت در کلاس داشتند، ممکن است برای حضور دوباره در مدرسه نیز مقاومت کنند و خانوادهها باید در این زمینه با جدیت بیشتری به حضور مستمر کودک در مدرسه کمک کنند.
وی با اشاره به تأثیر حوادث و اخبار جنگ بر اضطراب کودکان گفت: در مورد حادثهای که در مدرسه میناب رخ داد، برخی خانوادهها ترجیح دادند درباره این موضوع با فرزندانشان صحبت نکنند و تصور میکردند مسکوت گذاشتن ماجرا باعث کاهش اضطراب کودک میشود، اما برخی خانوادهها نیز آگاهانه برای کودک توضیح دادند که مدرسهای که او را به آن میفرستند، محیط امنی است و خانواده نسبت به شرایط مدرسه و امنیت او توجه دارد.
این روانشناس افزود: بهویژه برای والدینی که شاغل هستند، باید به کودک اطمینان داده شود که در صورت بروز هر اتفاقی، والدین در دسترس هستند و خود را در سریعترین زمان ممکن به او میرسانند. همین احساس در دسترس بودن والدین میتواند به کودک آرامش بیشتری بدهد.
اضطراب والدین به کودک منتقل میشود
ساداتی با تأکید بر نقش والدین در مدیریت اضطراب کودکان اظهار کرد: بخش قابل توجهی از اضطراب کودکان میتواند از اضطراب والدین شکل بگیرد. وقتی والدین در مقابل کودک درباره نگرانی خود از مدرسه صحبت میکنند، مثلاً میگویند «من خودم استرس دارم» یا درباره اتفاقاتی که در مدارس رخ داده ابراز نگرانی میکنند، این بازخوردها میتواند سطح اضطراب کودک را افزایش دهد.
وی ادامه داد: والدین باید شرایط موجود را بپذیرند و تلاش کنند اضطراب خود را مدیریت کنند تا کودکان بتوانند حضور مستمر در مدرسه داشته باشند. باید توجه داشت که بروز یک اتفاق فقط محدود به مدرسه نیست و ممکن است در هر محیط دیگری نیز رخ دهد؛ بنابراین انتقال دائمی نگرانی والدین به کودک کمکی به او نمیکند.
حضور مستمر در مدرسه به کاهش مقاومت کودکان کمک میکند
این روانشناس با اشاره به افزایش آموزش در خانه و کلاسهای مجازی در سالهای گذشته گفت: در سال گذشته بسیاری از والدین به سمت آموزش در خانه رفته بودند و در فضای مجازی نیز مطالبی درباره بیفایده بودن مدرسه منتشر میشد، اما اکنون آموزش و پرورش بر حضور کودکان در مدرسه تأکید دارد.
ساداتی افزود: استمرار حضور در مدرسه میتواند به کودکان کمک کند دوباره به این محیط عادت کنند و بهتدریج میزان مقاومت و اضطراب آنها کاهش پیدا کند.
چه زمانی اضطراب کودک نیازمند پیگیری است؟
وی درباره علائم اضطراب شدید در کودکان گفت: اضطراب برای کودکان، بهویژه هنگام بازگشت به مدرسه و جدا شدن از والدین، تا حدی طبیعی است؛ اما اگر اضطراب به اختلال در عملکرد کودک منجر شود، خانواده باید آن را جدی بگیرد.
ساداتی ادامه داد: برای مثال، اگر میزان غذا خوردن کودک نسبت به گذشته کاهش پیدا کند، خواب او با شروع مدرسه مختل شود، در برخی موقعیتها دچار تنگی نفس شود یا حملات اضطرابی داشته باشد، خانواده باید موضوع را پیگیری کند؛ چراکه این علائم میتواند نشاندهنده بالا بودن سطح اضطراب کودک باشد.
به کودک نگوییم «اضطراب نداشته باش»
این روانشناس درباره نحوه برخورد والدین با اضطراب کودک اظهار کرد: خانواده باید با کودک همدلی کند و هیجان او را سرکوب نکند. نباید به کودک بگوییم «اضطراب نداشته باش»، زیرا سرکوب هیجان میتواند در برخی موارد باعث افزایش آن شود.
وی افزود: والدین میتوانند تجربه خودشان را با کودک در میان بگذارند و بگویند گاهی آنها نیز مضطرب میشوند و برای کاهش اضطراب چه کارهایی انجام میدهند؛ مثلاً با یک دوست صحبت میکنند، چای مینوشند یا پیادهروی میکنند.
ساداتی ادامه داد: همچنین میتوان از کودک پرسید چه راهکاری برای کاهش اضطراب به ذهنش میرسد و به او پیشنهاد داد درباره اضطرابهایش با والدین صحبت کند. در کنار گفتوگو، میتوان با انجام فعالیتهای مشترک یا بیرون رفتن، توجه کودک را برای مدتی از موضوع اضطراب دور کرد.
معلم و خانواده باید در کنار یکدیگر باشند
وی درباره نقش معلمان در مدیریت شرایط روانی کودکان در مدرسه گفت: در سالهای اخیر معلمان نیز تحت فشار زیادی بودهاند، بهویژه در دوره کلاسهای آنلاین، و یکی از مسائلی که ایجاد شده این است که مرز میان فضای مدرسه و خانه تا حدی کمرنگ شده است.
ساداتی افزود: والدین باید زمانی که کودک وارد مدرسه میشود، به معلم اعتماد داشته باشند و بدانند معلم بهعنوان مربی، نظارت لازم را بر کودک دارد. بهویژه کودکان کمسنوسال مانند دانشآموزان پایه اول، دوم و پیشدبستانی که ممکن است به دلیل وقفههای آموزشی با اضطراب جدایی بیشتری مواجه شوند، نیازمند همکاری بیشتر خانواده و معلم هستند.
این روانشناس ادامه داد: در برخی موارد به معلمان توصیه میشود کودکانی که تمرکز کمتری دارند یا اضطراب بیشتری نشان میدهند، در صورت امکان در ردیفهای جلو و نزدیک معلم بنشینند تا نظارت و توجه بیشتری دریافت کنند.
والدین نباید بدون دلیل وارد فضای کلاس شوند
ساداتی با تأکید بر ضرورت اعتماد خانواده به معلم گفت: فضای کلاس تا زمانی که خلاف آن ثابت نشده است، متعلق به معلم است و والدین نباید در روند کلاس دخالت کنند. اگر معلم تشخیص دهد کودکی اضطراب دارد یا به توجه بیشتری نیازمند است، باید همکاری لازم میان معلم و خانواده شکل بگیرد.
وی افزود: البته ارتباط میان خانواده و معلم نیز اهمیت زیادی دارد و بهتر است این ارتباط فقط به جلسات محدود و ماهانه خلاصه نشود. خانواده باید امکان دریافت بازخورد مناسب از وضعیت کودک را داشته باشد و معلم نیز بتواند در صورت مشاهده مشکل، آن را با خانواده در میان بگذارد.
تأکید بر حضور مستمر کودکان در مدرسه
ساداتی در پایان گفت: معلمان نیز باید بر حضور مستمر کودکان در مدرسه تأکید کنند تا بچهها دوباره به این روال عادت کنند. برخی کودکان در فضای مجازی نیز نسبت به بازگشت به مدرسه مقاومت نشان میدهند، اما با استمرار این روند و حضور منظم در مدرسه، میتوان امیدوار بود بهتدریج میزان مقاومت و اضطراب آنها کاهش پیدا کند.
انتهای پیام/
