«نذر شعر»؛ روایت عاشورا و مقاومت در قاب شعر/ ارسال ۷۴۷ اثر به نخستین سوگواره عاشورایی
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری آنا، آیین اختتامیه نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر» با حضور جمعی از مسئولان فرهنگی، شاعران و علاقهمندان به ادبیات آیینی در سالن آمفیتئاتر کتابخانه مرکزی پارک شهر برگزار شد و برگزیدگان این رویداد در دو محور «حماسه حسینی» و «رهبر شهید و بعثت مردمی» معرفی و تجلیل شدند.
یاسر تقوی، سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی استان تهران، در این مراسم با اشاره به برگزاری سوگواره در ایام سوگواری حضرت سیدالشهدا (ع)، برگزاری «نذر شعر» را توفیقی ارزشمند برای ادارهکل کتابخانههای عمومی استان تهران و مجموعه همکاران آن دانست و اظهار کرد: امیدواریم خداوند این اقدام را از همه دستاندرکاران، شرکتکنندگان و خانوادههایی که در طول برگزاری جشنواره همراه این رویداد بودند، بپذیرد.
وی ضمن قدردانی از سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، داوران و مجموعهها و افرادی که در برگزاری این برنامه مشارکت داشتند، افزود: امیدواریم بتوانیم در مسیر امام حسین (ع) و فرهنگ عاشورا ثابتقدم بمانیم و چنین فعالیتهایی را با همراهی مجموعههای فرهنگی ادامه دهیم.
تقوی همچنین با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی و شهدای جنگهای اخیر، بهویژه رهبر شهید انقلاب، گفت: یاد شهدای عزیز انقلاب اسلامی و همچنین شهدای جنگ اخیر، جنگ ۱۲روزه و اتفاقات پس از آن را گرامی میداریم و امیدواریم در مسیر پاسداشت یاد و نام این شهدا نیز ثابتقدم باشیم.
سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی استان تهران با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم (ص) درباره قرار گرفتن انسان در معرض نسیمهای رحمت الهی، برگزاری سوگواره عاشورایی «نذر شعر» و همراهی با سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران را مصداقی از این فرصت دانست و افزود: «نذر شعر» از نظر قالب و محتوا برنامهای کمنظیر است؛ چراکه شعر قالبی اثرگذار بوده و محتوای این برنامه نیز با ذکر اباعبدالله الحسین (ع)، فرهنگ عاشورا و یاد شهدا پیوند خورده است.
شعر در خدمت روایت حقیقت
اکبر بختیاری، دبیر نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر» و مدیر فرهنگی هنری منطقه ۹ تهران، در ادامه این مراسم درباره اهداف برگزاری این رویداد اظهار کرد: هدف اصلی ما به خدمت گرفتن هنر شعر برای بیان حقیقت بود؛ چراکه حقیقت در بسیاری از مقاطع تاریخی اتفاق افتاده، اما ممکن است هنر در خدمت بازنمایی آن قرار نگرفته باشد.
وی با اشاره به گذشت بیش از هزار و ۴۰۰ سال از واقعه عاشورا افزود: حماسه عاشورا صرفاً یک رویداد تاریخی نیست که در همان زمان باقی مانده باشد، بلکه امتداد و تداوم آن را میتوان در روزهای امروز نیز مشاهده کرد.
بختیاری ادامه داد: زمانی که رهبر ما به شهادت میرسد، بلافاصله ذهن انسان به شهادت حضرت سیدالشهدا (ع) و شرایطی بازمیگردد که ایشان با وجود ویژگیهای برجسته و جایگاه دینی و اجتماعی خود به شهادت رسید.
دبیر نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر» با اشاره به بازتاب حوادث معاصر در آثار شاعران شرکتکننده گفت: وقتی کودکان شهید میناب را میبینیم، در شعر برخی از نوجوانان و جوانان برگزیده، پیوندی میان این کودکان و کودکان حضرت سیدالشهدا (ع) در کربلا برقرار شده است؛ کودکانی که قربانی عوامفریبی و توطئه شدند.
وی افزود: همچنین وقتی یاران وفادار امام حسین (ع) را به یاد میآوریم، نمونههای آن را در پاسداران و نیروهای نظامی امروز میبینیم که در شرایط کنونی، بهعنوان عناصر وفادار به اسلام و ملت، جان خود را فدا کردند.
۷۴۷ اثر در نخستین دوره «نذر شعر»
بختیاری با اشاره به روند برگزاری سوگواره اظهار کرد: فراخوان «نذر شعر» در ماه محرم منتشر شد و پس از آن شاهد مشارکت گسترده، پراکنده و پرشور شاعران از شهرستانها و استانهای مختلف بودیم؛ بهگونهای که در ابتدا تصور نمیکردیم با چنین میزان گستردهای از مشارکت مواجه شویم.
وی با اشاره به گستردگی جغرافیایی شرکتکنندگان گفت: یکی از ویژگیهای این دوره، حضور شاعران از نقاط مختلف کشور بود؛ بهگونهای که از میان شش برگزیده، سه نفر از شهرستانها و استانهای دیگر حضور داشتند و برای شرکت در آیین اختتامیه مسیر طولانی را طی کردند.
دبیر سوگواره «نذر شعر» همچنین محدود نشدن این رویداد به شاعران شناختهشده را یکی دیگر از ویژگیهای آن دانست و گفت: این سوگواره صرفاً در انحصار شاعران مطرح قرار نگرفت و فرصتی برای نوجوانان، جوانان و شاعران کمترشناختهشده فراهم کرد تا آثارشان دیده و داوری شود و حتی در جمع برگزیدگان قرار بگیرند.
او ادامه داد: در مجموع ۷۴۷ اثر به دبیرخانه سوگواره ارسال شد و داوری این آثار کار دشواری بود. آثار پس از کدگذاری و طی چند مرحله غربالگری، توسط هیئت داوران بررسی شدند.
بختیاری افزود: در نهایت ۴۷ اثر به مرحله نهایی داوری راه یافت و شش نفر در دو محور «حماسه حسینی» و «بعثت مردمی و رهبر شهید» بهعنوان برگزیده انتخاب شدند؛ به این ترتیب در هر محور سه نفر برگزیده شدند.
وی همچنین از احتمال انتشار مجموعهای از آثار راهیافته به مرحله نهایی خبر داد و بیان کرد: ۴۷ اثر نهایی، براساس نظر هیئت داوران، از ظرفیت چاپ برخوردار هستند و به لحاظ کیفیت و محتوا قابلیت آن را دارند که در قالب کتاب منتشر شوند.
شعر؛ ابزاری برای حفظ حافظه تاریخی
بختیاری با تأکید بر نقش شعر در انتقال مفاهیم تاریخی و فرهنگی گفت: تاریخ، حافظه ملتهاست و اگر این حافظه از میان برود، درک درستی از گذشته و آینده نخواهیم داشت.
وی افزود: شعر بهعنوان یک رسانه و هنری متعالی باید بیانگر حقیقت باشد و هنرمند نیز باید بتواند حقیقت را در آثار خود منعکس کند تا انسان مسیر زندگی و انتخابهای خود را بهتر بشناسد.
دبیر نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر» همچنین استقبال نوجوانان و جوانان از محور «بعثت مردمی و اندیشه و شهادت رهبر شهید» را قابل توجه دانست و گفت: میزان آثاری که از سوی قشر جوان و نوجوان درباره این موضوع دریافت کردیم، نشان داد نسل جدید نیز نسبت به این مفاهیم دغدغه و نگاه ادبی دارد.
شعر؛ پدافند فرهنگی در برابر جنگ روایتها
محمد خراسانیزاده، معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، نیز در آیین اختتامیه «نذر شعر» با اشاره به جایگاه تهران در تحولات تاریخی و انقلاب اسلامی اظهار کرد: تهران فقط پایتخت جمهوری اسلامی ایران نیست، بلکه در طول تاریخ معاصر، یکی از مهمترین کانونهای تحولات اجتماعی و سیاسی کشور بوده است.
وی با اشاره به تحولات تاریخی تهران، از مشروطه تا انقلاب اسلامی، افزود: با مرور تاریخ میتوان نقش مردم و علمای تهران را در بزنگاههای مهم مشاهده کرد و در حوادث و جنگهای اخیر نیز این واقعیت بیش از گذشته برای همه آشکار شد.
خراسانیزاده با اشاره به تشییع و بدرقه رهبر شهید انقلاب گفت: تهران رهبر شهید انقلاب را به گونهای بدرقه کرد که این حماسه در تاریخ ماندگار شد.
معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در ادامه با تأکید بر جایگاه شعر در فرهنگ ایرانی اظهار کرد: شعر و ادبیات تنها پدیدهای برای تریبونها و مجلسآرایی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ است. دستکم سه هزار سال است که شعر در فرهنگ ایران، محمل انتقال بسیاری از هنرها و آیینها بوده است.
وی با اشاره به سنتهای نمایشی و آیینی ایران افزود: تعزیه یا شبیهخوانی، بخشی از هنر بازخوانی ایرانیان است و ریشههای بسیاری از آیینهای نمایشی و روایی ایران را میتوان در گذشته فرهنگی این سرزمین دنبال کرد. در دورهای که سواد در اختیار گروه محدودی از جامعه بود، حافظه شنیداری مردم وظیفه انتقال اسطورهها، آیینها و فرهنگ را بر عهده داشت و شعر در کنار موسیقی، نمایش، نقالی و دیگر هنرها، محمل این انتقال بود.
خراسانیزاده با اشاره به مفهوم «پدافند زبانی» گفت: زبان و شعر نیز میتوانند ابزار دفاع باشند. همانگونه که رزمندگان در خط مقدم و پای سامانههای دفاعی از کشور دفاع میکنند، شاعر نیز وقتی از زبان شعر استفاده میکند، میتواند از یک حرف، آرمان و اندیشه دفاع کند.
احیای کانونهای ادبی فرهنگسراهای تهران
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی شهر تهران بیان کرد: سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران دارای ۳۵ فرهنگسرای بزرگ و صدها مرکز فرهنگی است که هرکدام میتوانند محمل یک اتفاق بزرگ ادبی و هنری باشند.
خراسانیزاده با اشاره به نقش کانونهای ادبی فرهنگسراها در دهه ۸۰ گفت: بسیاری از چهرههای درخشان ادبیات امروز ایران، خروجی همین کانونها و محافل ادبی فرهنگسراهایی هستند که در دهه ۸۰ شکل گرفتند؛ با این حال، پس از رشد این جریانها، بهتدریج برخی از این کانونها کمرنگ شدند.
وی از تلاش برای احیای دوباره این کانونها خبر داد و افزود: امیدوارم بهزودی این کانونها برای دهه بعدی انقلاب اسلامی و در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی دوباره شکل بگیرند و فرهنگسراهای تهران بار دیگر محل آمدوشد، گردهمایی و برگزاری محافل شاعران باشند.
تأثیر محافل ادبی بر مسیر شاعران
قاسم صرافان، شاعر و یکی از داوران نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر»، نیز با قدردانی از برگزارکنندگان و شرکتکنندگان گفت: امیدوارم همه کسانی که در این سوگواره حضور داشتند، جایزه و رتبه اصلی خود را از حضرت سیدالشهدا (ع) دریافت کنند و این اتفاق، انگیزهای برای ادامه مسیر شاعران باشد.
وی با اشاره به نقش انجمنها و محافل ادبی در رشد شاعران اظهار کرد: بسیاری از شاعران مسیر خود را از همین جلسات و انجمنها آغاز کردهاند. خود من نیز در ابتدا بهصورت تفننی شعر میگفتم و در حوزه مهندسی و دانشگاه فعالیت داشتم، اما برگزاری یک جلسه شعر در دانشگاه و جدی گرفته شدن این مسیر باعث شد شعر برای من به یک دغدغه جدی تبدیل شود.
صرافان افزود: این مسیر به اندازهای برای من جدی شد که پس از ۲۴ سال از عضویت در هیئت علمی استعفا دادم و زندگی خود را وقف شعر کردم. تجربه شخصی من نشان میدهد که جلسات و انجمنهای ادبی میتوانند زمینه رشد استعدادهای تازه را فراهم کنند.
معرفی برگزیدگان نخستین سوگواره «نذر شعر»
در پایان آیین اختتامیه، برگزیدگان نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر» در دو محور معرفی شدند.
محور «رهبر شهید و بعثت مردمی»:
نفر اول: قاسم باء از استان گلستان
نفر دوم: شهاب مهری با اثر «گلسرها دوباره میرویند»
نفر سوم: زهرا سپهکار از شهرستان اصفهان، با اثر «مشت گرهکرده»
محور «حماسه حسینی»:
نفر اول: فاطمه عارفنژاد از شهرستان قم
نفر دوم: لیلا علیزاده از شهر تهران، با اثر «غمگینترین فعل جهان»
نفر سوم: علیاصغر شیری از شهرستان قم، با اثر «دست قلم»
انتهای پیام/
