در گفتوگو با آنا مطرح شد
همکاری نظامی ترکیه و سوریه پس از حمله اسرائیل به ادلب شتاب گرفت
به گزارش خبرگزاری آنا، روابط امنیتی و دفاعی آنکارا و دمشق در دوره پس از سقوط دولت بشار اسد، به یکی از موضوعات مورد توجه تحلیلگران منطقه تبدیل شده است؛ روابطی که دامنه آن از آموزش و مشاوره نظامی تا بازسازی زیرساختهای دفاعی سوریه گسترش یافته است.
رژیم صهیونیستی ۱۸ آگوست سال جاری میلادی پایگاه هوایی متروکه «ابوظُهور» در ادلب را که در فاصله حدود ۷۰ کیلومتری حاتای ترکیه قرار دارد، هدف حمله قرار داد و این اقدام را حملهای پیشدستانه برای مقابله با گسترش نفوذ نظامی ترکیه در سوریه عنوان کرد.
با این حال، گزارش رسانههای ترکیه نشان میدهد این حمله تأثیری بر همکاریهای دفاعی آنکارا و دمشق نداشته و حتی روند همکاریهای دو طرف با سرعت بیشتری ادامه پیدا کرده است.
روزنامه «حریت» چاپ ترکیه از ادامه حضور نظامی این کشور در سوریه خبر داده و احداث یک پل شناور نظامی بر رودخانه فرات را گام جدیدی در همکاریهای دفاعی آنکارا و دمشق دانسته است.
روزنامه «ملیت» نیز گزارش داد این پل که دو سوی رودخانه فرات در دیرالزور را به یکدیگر متصل میکند، با همکاری نیروهای مسلح ترکیه و ارتش سوریه احداث شده است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی «نوح ییلماز»، سفیر ترکیه در دمشق، این پل برای جایگزینی پل قدیمی احداث شده که در پی وقوع سیلاب تخریب شده بود. وی تأکید کرد این دومین پروژه ساخت پل است که به صورت مشترک توسط نیروهای مسلح ترکیه و ارتش سوریه اجرا میشود.
«مرهف ابوقصره»، وزیر دفاع سوریه نیز هدف از احداث این پل را کاهش مشکلات حملونقل مردم دیرالزور عنوان کرد و از «یاشار گولر»، وزیر دفاع ترکیه، تشکر کرد.
وزارت دفاع سوریه همچنین اعلام کرده است که ساخت پل دیگری در نزدیکی گذرگاه «السیاسیه» در دست اجراست. این پل شناور حدود ۲۸۰ متر طول دارد و ظرفیت حمل بار آن حدود ۷۰ تن اعلام شده است.
ترکیه همچنین مسئولیت بازسازی پل سیاسیه را بر عهده گرفته و قرار است این پروژه طی ۱۲ ماه آینده تکمیل شود.
احداث پل شناور روی فرات تنها یکی از نشانههای گسترش همکاریهای دفاعی میان آنکارا و دمشق است. رسانههای منطقهای، از جمله الجزیره، این پروژه را نشانهای از تداوم حمایت ترکیه از دولت «احمد الشرع» در سوریه ارزیابی کردهاند.
پیش از احداث این پل، مردم دیرالزور برای عبور از رودخانه از قایقهایی استفاده میکردند که در مواردی به حوادث مرگبار منجر شده بود. اکنون علاوه بر تسهیل تردد مردم، مسیر جدید امکان انتقال تجهیزات و ملزومات مورد نیاز برای بازسازی زیرساختهای نظامی سوریه را نیز فراهم کرده است.
تحلیلگران دفاعی معتقدند حمله رژیم صهیونیستی به ابوظُهور با هدف جلوگیری از ایجاد پایگاه نظامی ترکیه در این منطقه انجام شده است. تلآویو مدعی شده بود آنکارا در حال آمادهسازی این پایگاه برای استقرار رادار، نیرو و سامانههای پدافند هوایی است.
با این حال، روند تحولات نشان میدهد همکاری ترکیه و ساختار سیاسی جدید سوریه بسیار فراتر از بازسازی یک فرودگاه یا احداث چند پل است.
ترکیه پس از روی کار آمدن احمد الشرع، با هماهنگی دمشق، مسئولیتهای امنیتی در فرودگاه دمشق را بر عهده گرفت و تجهیزات لازم برای فعالیتهای امنیتی در فرودگاه حلب نیز به سوریه ارسال کرد.
کارشناسان معتقدند نقش ترکیه در سوریه دیگر صرفاً به پیمانکاری دفاعی و اجرای پروژههای عمرانی محدود نمیشود، بلکه آنکارا در حال مشارکت در شکلدهی به معماری دفاعی و امنیتی جدید سوریه است؛ معماریای که از تجهیزات و تسلیحات گرفته تا آموزش نیروی انسانی، سیاستگذاری و سازماندهی نیروهای نظامی و امنیتی را دربرمیگیرد.
در همین راستا، حضور افرادی در ساختار جدید سوریه که در ترکیه تحصیل کردهاند یا با زبان و ساختارهای اداری این کشور آشنایی دارند، مورد توجه رسانههای ترکیه قرار گرفته است.
برخی رسانههای ترکیهای معتقدند مقامهایی از وزارت خارجه، وزارت کشور و وزارت دفاع سوریه، ارتباط نزدیکی با ساختارهای ترکیه دارند و آنکارا در کنار مشارکت در بازسازی سوریه، به دنبال انتقال بخشی از الگوی مدیریتی و سازمانی خود به این کشور است.
همکاریهای نظامی دو کشور به پروژههای عمرانی محدود نیست. ترکیه و سوریه در آگوست ۲۰۲۵ یک تفاهمنامه همکاری آموزشی و مشاوره نظامی امضا کردند که هماهنگی آموزشهای نظامی، تبادل اطلاعات و تجربیات، تأمین تجهیزات و سامانههای تسلیحاتی، پشتیبانی فنی و آموزش نحوه استفاده از تجهیزات را شامل میشود.
وزارت دفاع ترکیه در اکتبر ۲۰۲۵ نیز اعلام کرد ۴۹ دانشجوی نظامی سوری وارد آکادمیهای نظامی این کشور شدهاند؛ ۱۰ نفر برای آموزش در حوزه فرماندهی نیروی زمینی، ۱۸ نفر برای نیروی دریایی و ۲۱ نفر برای نیروی هوایی سوریه.
بر این اساس، همکاری دو کشور از آموزش نیروهای سوری فراتر رفته و به حوزه برنامهریزی و سازماندهی ظرفیتهای نظامی این کشور کشیده شده است.
در همین زمینه، گزارشهایی درباره مشارکت مشاوران اطلاعاتی و نظامی ترکیه در بازسازی ساختارهای امنیتی سوریه منتشر شده است. ترکیه علاوه بر برنامههای آموزشی برای نیروهای نظامی، در حوزه آموزش نیروهای وزارت کشور سوریه و تربیت نیروهای امنیتی جدید نیز نقش ایفا میکند.
کارشناسان حوزه امنیت ملی معتقدند نقش ترکیه در بازسازی ساختارهای دفاعی، انتظامی و امنیتی سوریه از منظر «دولتسازی نظامی» اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا انتقال دکترین نظامی، فرهنگ سازمانی و شیوههای مدیریتی از یک کشور به کشور دیگر میتواند آثار بلندمدتی بر ساختار سیاسی و امنیتی کشور دریافتکننده داشته باشد.
در همین راستا، ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ هیئت نظامی سوریه به ریاست ژنرال «سلیم ادریس» به دانشگاه دفاع ملی ترکیه در استانبول سفر کرد و با مقامهای ارشد این دانشگاه و مسئولان آموزشی نظامی ترکیه دیدار داشت.
محور این دیدارها، آموزش، توسعه حرفهای و نهادسازی نظامی اعلام شد؛ موضوعی که نشان میدهد همکاری دفاعی دو کشور به سمت مشارکت ترکیه در تولید دانش و شکلدهی به ساختار نظامی سوریه حرکت کرده است.
این روند حتی توجه مراکز مطالعاتی امارات و رژیم صهیونیستی را نیز به خود جلب کرده است. برخی مطالعات منتشرشده در این زمینه، توافق نظامی آگوست ۲۰۲۵ را چارچوبی فراتر از آموزش و مشاوره نظامی دانستهاند.
مرکز مطالعات «آلما» نیز در تحلیلی در ماه مه ۲۰۲۶، برای توصیف جایگاه ترکیه در ساختار دفاعی و امنیتی جدید سوریه از عنوان «حامی راهبردی» استفاده کرده است.
بر این اساس، برخلاف ارزیابی اولیه تلآویو که تمرکز خود را بر جلوگیری از استقرار تجهیزات و نیروهای ترکیه در خاک سوریه قرار داده، روند تحولات نشان میدهد مسئله اصلی، شکلگیری یک همکاری عمیقتر در سطح نهادسازی دفاعی و امنیتی میان آنکارا و دمشق است؛ روندی که میتواند ساختار نظامی و امنیتی سوریه را برای سالهای طولانی تحت تأثیر قرار دهد.
انتهای پیام/
