توضیحات معاون وزیر بهداشت درباره حواشی پذیرش کارشناسیارشد و کاهش ظرفیتها/ پذیرش دانشجویان استعداد درخشان در دانشگاههای همجوار قطعی شد
به گزارش خبرنگار آنا، طاهره چنگیز، معاون آموزشی وزارت بهداشت در نشست هماندیشی با دانشجویان که صبح امروز در محل این وزارتخانه برگزار شد، با ابراز خرسندی از حضور در جمع نسلهای جوان و فعال دانشگاهی، اظهار کرد: خوشحالم که دانشجویان حاضر در این جلسه، دانشگاه را تنها محیطی برای انباشتن اطلاعات نمیدانند و خود را در معرض فرصتهایی قرار دادهاند که منجر به رشد شخصی، پختگی و بلوغ فکری میشود.
چنگیز با اشاره به آیات ابتدایی سوره الرحمن، مفهوم گفتوگو را فراتر از صرفِ بیان مقصود دانست و افزود: خداوند در آیات نخست سوره الرحمن، بیان را به انسان میآموزد. گفتوگو تنها انتقال مفهوم به دیگری نیست؛ بلکه فرآیندی است که در آن، فرد پیش از بیان افکار و ایدهها برای دیگران، خود جنبههایی از افکارش را کشف میکند که پیشتر در ذهنش نهفته بود.
تفکر نقادانه؛ حلقه مفقوده رسانههای امروز
معاون آموزشی وزارت بهداشت، به ضرورت تقویت «تفکر نقادانه» برای دانشجویان و فعالان رسانهای و اجتماعی پرداخت و تصریح کرد: متأسفانه در رسانههای ما، مهارتهای تفکر نقادانه به شدت مغفول مانده است. توانایی تشخیص واقعیات (فکتها) از برداشتهای شخصی، درک مفاهیم پنهان در استدلالها، سنجش اعتبار مستندات و شناسایی پیامدهای ناشی از پذیرش یک گزاره، مجموعه مهارتهایی است که یک فعال رسانهای دانشگاهی را از فعال رسانه زرد متمایز میکند.
هشدار نسبت به رواج «شبهاستدلال»
وی با تأکید بر اینکه بدون مهارت تفکر نقادانه، خطر لغزش به سمت شبهعلم و نتیجهگیریهای ناعادلانه وجود دارد، گفت: اگر این مهارتها تقویت نشوند، چه خودمان و چه مخاطبانمان ممکن است به جای اطلاعات صحیح، با شبهاطلاعات و استدلالهای غلط مواجه شویم. تفاوت اصلی رسانه دانشگاهی با رسانههای زرد و غیردانشگاهی، دقیقاً در همین پایه علمی و تفکر نقادانه است.
درخواست برای برگزاری کارگاههای مهارتی
چنگیز با خطاب قرار دادن معاون دانشجویی وزارت بهداشت و دستاندرکاران نشست، از آنها خواست تا این موضوع را در دستور کار کارگاهها و مباحث آموزشی خود قرار دهند.
وی ادامه داد: ما باور داریم که در عصر هوش مصنوعی (AI) و انفجار اطلاعات، بیش از هر زمان دیگری به این توانایی نیازمندیم تا پردازشگر ذهنی ما بتواند به صورت خودکار، اطلاعات صحیح را از ناصحیح تفکیک کرده و تحلیلهای معیوب را شناسایی کند. امیدوارم دانشجویان از دوران تحصیل، نه فقط برای درس خواندن، بلکه به عنوان فرصتی برای کسب این مهارتهای حیاتی استفاده کنند.
ایجاد مخزن جامع محتوای آموزشی برای مدیریت شرایط احتمالی
چنگیز با اشاره به تفاوتهای بنیادین میان آموزش و سنجش، اظهار کرد: ما برای حضور در کلاسها که در طول ترم جریان دارد، انعطافپذیری قائل هستیم، اما آزمون پایان ترم، ابزار سنجشِ مستقیم میزان یادگیری فرد است. استدلال ما این است که اگر قرار است اندازهگیری میزان یادگیری بهطور دقیق و بدون کمک منابع بیرونی (همکاران، دوستان یا دیگر منابع) صورت گیرد، باید استانداردهای برگزاری آزمون رعایت شود. برگزاری آزمون غیرحضوری مستلزم احراز هویت دقیق و تضمین عدم استفاده از منابع جانبی است که در شرایط فعلی، تحقق آن با دشواریهای زیادی همراه است.
معاون آموزشی وزارت بهداشت با اشاره به محدودیتهای زیرساختی، افزود: عدالت آموزشی اقتضا میکند تا زمانی که زیرساختهای فنی و سختافزاری لازم در تمامی دانشگاهها برای برگزاری آزمون مجازی فراهم نیست، به برگزاری حضوری پایبند باشیم. تجربه دیگر دانشگاهها نیز نشان داد که در نبودِ زیرساخت مناسب، اصرار بر آزمون مجازی گاه به سختگیریهای غیرمتعارف میانجامد که در نهایت به ضرر دانشجویان تمام میشود.
وی با تأکید بر ماهیت رشتههای علوم پزشکی تصریح کرد: اغلب رشتههای ما عملی هستند و امکان برگزاری کلاسهای عملی به صورت مجازی وجود ندارد؛ بنابراین حضور دانشجو در این دورهها لاجرم است. با این حال، ما کاملاً به دغدغه دانشجویان در خصوص سلامتیشان واقفیم و برای آن دسته از عزیزانی که به دلیل نگرانیهای جدی امکان حضور ندارند، مسیر اخذ مرخصی تحصیلی فراهم است.
چنگیز از برنامهریزی برای شرایط پیشبینینشده خبر داد و گفت: در مکاتبات با دانشگاهها، بر لزوم بررسی نواقص آموزشهای مجازی گذشته تأکید کردهایم. در همین راستا، در حال تشکیل یک «بسیج تولید محتوا» با همکاری دانشگاه علوم پزشکی هوشمند هستیم. هدف ما این است که مخزنی از محتواهای آموزشی استاندارد در تمامی رشتهها فراهم شود تا اگر در آینده، خدایناکرده شرایطی پیش آمد که آموزش به سمت مجازی تغییر مسیر داد، اساتید بتوانند به این منبع غنی دسترسی داشته و محتوای آموزشی مناسب را در اختیار دانشگاهها قرار دهند.
این استاد دانشگاه، ضمن تبیین دلایل تاریخی تفاوت سطح دانشگاههای قدیمی و نوپا، از وجود چالشهای جدی در جذب هیئتعلمی بهویژه در رشتههای تخصصی سخن گفت و تأکید کرد که محدودیت در تعداد فارغالتحصیلان متخصص و شرایط معیشتی بیرون از دانشگاه، دست وزارت بهداشت را برای انتخابهای «آرمانگرایانه» در فراخوانهای جذب محدود کرده است.
وی با اشاره به دغدغههای مطرح شده درباره تفاوت سطح آموزشی میان دانشگاههای علوم پزشکی در سراسر کشور پاسخ داد و استدلالهای تخصصی خود را پیرامون علل این شکاف و چالشهای جذب نیروی متخصص ارائه کرد.
چنگیز در تشریح چرایی تفاوت میان دانشگاههای قدیمی و نوپا، اظهار کرد: تفاوت میان دانشگاههایی نظیر دانشگاه علوم پزشکی تهران با سایر مراکز، موضوعی است که ریشه در تاریخ دارد. آنچه امروز در دانشگاههای بزرگ دیده میشود، نتیجه انباشت صد سال تلاش، ایجاد زیرساختها و توسعه آزمایشگاهها است. نمیتوان انتظار داشت دانشگاهی که به تازگی تأسیس شده، به لحاظ ساختاری و تجهیزاتی دقیقاً مشابه دانشگاهی با قدمت یک قرن باشد.
بودجههای سرانه؛ تلاشی برای پر کردن شکاف
وی در پاسخ به انتقادات پیرامون توزیع بودجه گفت: برخلاف تصور عمومی، اگر به صورت مقطعی و سرانه بررسی کنیم، بودجه آموزشی تخصیص یافته به دانشگاههای کوچکتر و نوپا، نسبت به تعداد دانشجویان آنها، بیشتر از دانشگاههای بزرگ است. این اقدام با هدف جبران فاصله و کمک به رشد این مراکز صورت میگیرد، اما پر کردن این شکاف تاریخی فرآیندی زمانبر است.
بحران جذب هیئتعلمی در رشتههای تخصصی
معاون آموزشی وزارت بهداشت با اشاره به دشواریهای تأمین اعضای هیئتعلمی تصریح کرد: تأمین استاد، فرآیندی پیچیده و تابع عوامل متعددی است. ما برای جذب هیئتعلمی نیازمند فارغالتحصیلان کافی در هر رشته هستیم. از سوی دیگر، شرایط معیشتی و درآمدیِ بیرون از دانشگاه، گاهی به قدری جذاب است که انگیزه افراد برای پیوستن به بدنه علمی دانشگاه را کاهش میدهد؛ بنابراین جذب استاد، علاوه بر تخصص، نیازمند عشق و علاقه درونی به حوزه آموزش است.
چنگیز با ذکر مثالی در حوزه دندانپزشکی افزود: در برخی رشتههای تخصصی، رشد تعداد دانشکدهها بسیار سریعتر از تربیت متخصصان بوده است. این موضوع باعث شده در برخی فراخوانها با بحران کمبود داوطلب مواجه شویم. وقتی برای ۵ ردیف استخدامی تنها ۳ نفر شرکت میکنند، عملاً قدرت انتخاب محدود میشود و دیگر نمیتوان نگاه آرمانگرایانه و سختگیرانه در گزینش علمی داشت.
وی تأکید کرد که وزارت بهداشت در تلاش است با وجود محدودیتها، بر اساس معیارهای علمی و سوابق موجود، بهترین انتخابها را برای تقویت بدنه آموزشی دانشگاههای علوم پزشکی داشته باشد.
این خبر با تمرکز بر دغدغههای دانشجویان و پاسخهای معاون آموزشی وزارت بهداشت تنظیم شده است تا ابعاد مختلف ماجرای کاهش ظرفیت کارشناسیارشد و راهحل ارائهشده برای استعدادهای درخشان را پوشش دهد.
وی، در پاسخ به انتقادات صریح پیرامون کاهش ظرفیتهای کارشناسیارشد، حذف برخی رشتهها و اعمال سیاست «یکسال در میان» برای پذیرش دانشجو، به تشریح سیاستهای کلان این معاونت پرداخت.
معاون آموزشی وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه وزارتخانه ملزم به رعایت اسناد بالادستی است، اظهار کرد: ما برای تعیین ظرفیتها تابع اسناد مصوبی همچون سند توسعه متوازن هستیم. طبق این سند، انحرافات بسیار زیادی در ظرفیتهای کارشناسی رخ داده بود که گاه به یکونیم تا دو برابر میزان مصوب میرسید. برای جلوگیری از پاسخگویی به نهادهای نظارتی و اصلاح این روند، بازنگری در ظرفیتها طبق سند توسعه متوازن به یک ضرورت تبدیل شد.
چنگیز برگزاری کلاسها با تعداد بسیار کم (مثلاً ۳ نفر) را مخالف اصول آموزشی دانست و گفت: بخش عمدهای از یادگیری در دورههای تحصیلات تکمیلی، حاصل تعاملات میان دانشجویان است. کلاسهای ۳ نفره به لحاظ آموزشی بازدهی لازم را ندارند؛ لذا تصمیم گرفتیم حداقل ظرفیت را به ۶ نفر افزایش دهیم. از آنجا که امکان افزایش کلی ظرفیت وجود نداشت، ناگزیر شدیم پذیرش برخی رشتهها را به صورت «یکسال در میان» در دانشگاهها تعریف کنیم.
معاون آموزشی وزارت بهداشت با درک نگرانی دانشجویان ممتاز و استعداد درخشان که نگرانِ از دست دادن فرصت ادامه تحصیل هستند، تأکید کرد: ما به دغدغهی دانشجویانی که ۴ سال برای کسب رتبه و معدل برتر تلاش کردهاند کاملاً واقفیم. در همین راستا، پیشنهاداتی به شورای گسترش و شورای علوم پایه ارسال شده و جلسات آن برگزار شده است.
وی با اعلام خبر خوش برای این گروه از دانشجویان افزود: بهزودی اعلام خواهیم کرد که سهمیه استعدادهای درخشان، در صورت نبودِ ظرفیت در دانشگاه خودشان، به دانشگاههای منطقه یا نزدیکترین دانشگاه منتقل میشود. بنابراین، ورود بدون آزمون برای این عزیزان در منطقه آمایشیِ مربوطه تضمین شده است و جای نگرانی وجود ندارد.
چنگیز در پایان خاطرنشان کرد که تمامی دورهها و رشتهها تا پایان سال مورد بازنگری قرار خواهند گرفت تا فرآیند پذیرش دانشجو به شکلی بهینهتر و منطبق بر نیازهای واقعی کشور و توانمندی دانشگاهها هدایت شود.
انتهای پیام/
