معیارهای علمی و تأثیرگذاری اجتماعی، مبنای انتخاب سرآمدان/ حمایت مادی و معنوی، لازمه تداوم سرآمدی

حسین وظیفه‌دوست، استاد تمام و استاد سرآمد دانشگاه آزاد اسلامی در حوزه مرجعیت علمی و عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا، به تشریح رمز موفقیت خود در کسب عنوان استاد سرآمد پرداخت و با اشاره به نقش رویداد‌های علمی در ایجاد انگیزه، بر لزوم برخورداری سرآمدان از امتیازات مادی و معنوی تأکید کرد. وی همچنین به چالش‌های پیش روی نظام آموزش عالی، از جمله بازنگری مستمر سرفصل‌ها، الگوشناسی از دانشگاه‌های برتر و لزوم ارتباط دانشگاه با پژوهشکده‌ها، انجمن‌های علمی و جامعه پرداخت.

رمز موفقیت؛ عشق، پشتکار و خودتوسعه‌دهندگی

استاد سرآمد دانشگاه آزاد اسلامی، با اشاره به رمز موفقیت خود اظهار داشت: اگر بخواهم از رمز موفقیت خود سخن بگویم، باید بگویم که عشق و علاقه به هر حوزه، رشته علمی یا عملی، اگر در کنار پشتکار و خودتوسعه‌دهندگی قرار گیرد، بستر لازم برای دستیابی به موفقیت را فراهم می‌کند. موفقیت، تداوم عالی‌بودن است و عالی‌بودن مستلزم گذر از خوب‌بودن و استمرار در روزآمدی و کارآمدی است.

رویداد‌های علمی؛ با پشتیبانی مادی و معنوی، نه فقط در حد نام

استاد سرآمد دانشگاه آزاد اسلامی در خصوص نقش رویداد‌ها و جشنواره‌های علمی گفت: برگزاری رویداد‌هایی مانند سرآمدان آموزشی دانشگاه آزاد، که منتهی به پاسداشت از سرآمدان می‌شود، موجبات ایجاد انگیزه در دانشجویان و اساتید جوان را فراهم خواهد کرد؛ به شرطی که این انتخاب‌ها بر اساس معیار‌های قابل سنجش در همه ابعاد علمی، شخصیتی و میزان تأثیرگذاری انجام شود.

وی تأکید کرد: در این رویداد‌ها باید به گونه‌ای عمل شود که چنانچه فردی به آن سطح و معیار لازم رسید که سرآمد آموزشی تلقی شد، متناسب با آن از امتیازات مادی و معنوی برخوردار گردد. اینکه فردی را بدون برخورداری از مزایای مادی و معنوی مربوط به آن رویداد، سرآمد اعلام کنیم، به مراتب بدتر از آن است که بی‌توجه به او باشیم.

طراحی رشته‌ها بر اساس نیاز جامعه؛ الگوشناسی برای الگوسازی، نه الگوبرداری

وظیفه‌دوست با اشاره به ضرورت اثرگذاری رشته‌های دانشگاهی در حل مسائل کشور گفت: رشته‌های دانشگاهی باید متناسب با نیاز‌های جامعه شکل بگیرند و تبیین و تلقین شوند. همچنین لازم است در ایجاد رشته‌های دانشگاهی متناسب با آخرین تغییرات تکنولوژی، علم و فناوری در دنیا، بر اساس دانشگاه‌های معتبر و با رتبه علمی بالا، Benchmarking انجام شود؛ یعنی باید عملکرد، سرفصل‌ها، روش‌های پژوهشی و ساختار خود را با بهترین دانشگاه‌های جهان مقایسه کنیم تا نقاط ضعف را پیدا کرده و برای بهبود آنها برنامه‌ریزی کنیم.

وی تأکید کرد: Benchmarking به معنای الگوبرداری صرف نیست، بلکه الگوشناسی برای الگوسازی است؛ یعنی باید الگو‌های موفق را شناسایی کرده و برای الگوسازی بومی، عملیاتی و متناسب با نیاز‌های جامعه و کشور اقدام کنیم.

بازنگری سرفصل‌ها؛ هر ۶ ماه تا یکسال، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر

استاد سرآمد دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به ضرورت بازنگری سرفصل‌های درسی خاطرنشان کرد: به نظر من، روزی است که هر دانشگاه متناسب با موقعیت جغرافیایی و نیاز‌های منطقه‌ای خود باید سرفصل‌های خاص خود را داشته باشد و با توجه به اینکه دائماً در حال کهنه شدن هستند، سرفصل‌های دروس دانشگاهی حداقل هر ۶ ماه تا نهایت یکسال باید مورد بازنگری قرار گیرند تا پاسخگوی تغییرات محیطی باشند. در بسیاری از کشور‌های پیشرفته، سرعت تغییرات محیطی از سرعت تغییرات متناسب با دانشگاه‌ها بیشتر است، در حالی که عملاً این دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی هستند که باید زمینه‌ساز تغییرات محیطی باشند.

رشته‌های کم‌متقاضی؛ تغییر در سرفصل‌ها و رشته‌های میان‌رشته‌ای راهکار اصلی

عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات در پاسخ به سوال رشته‌های کم‌متقاضی گفت: همانطور که برای بسیاری از محصولات قدیمی مانند تلویزیون سیاه‌وسفید در عصر امروز مشتری وجود ندارد، برای رشته‌های دانشگاهی نیز همین قاعده حاکم است؛ مگر اینکه با تغییر در سرفصل‌ها، کاربردی‌تر کردن رشته‌ها و ایجاد رشته‌های میان‌رشته‌ای متناسب با نیاز‌های پنهان، در دانشجویان علاقه و شیفتگی ایجاد کرد. ضمن اینکه برخی از این رشته‌ها صرفاً برای دوره خاصی ارزشمند بوده‌اند و در مورد برخی دیگر، این وظیفه دولت‌ها است که برای حفظ این رشته‌ها، آینده شغلی و حرفه‌ای دانش‌آموختگان را تضمین کنند.

فناوری‌های نوین آموزشی؛ ضرورتی برای استقلال اساتید و ارتقای کیفیت آموزش

وظیفه‌دوست با اشاره به اهمیت استفاده از فناوری‌های نوین آموزشی گفت: به نظر من لازم است چه در محتوا و چه در روش‌های آموزشی، از فناوری‌های نوین در حد ممکن بهره برد. بهره‌گیری از این شیوه‌ها به استقلال اساتید در به‌کارگیری فناوری‌های نوین منتهی می‌شود و در عین حال، آموزش مستمر خود اساتید با فرصت‌های مطالعاتی می‌تواند منجر به به‌کارگیری فناوری‌های جدید شود.

دانشگاه‌ها باید با پژوهشکده‌ها، انجمن‌های علمی و جامعه در تعامل باشند

استاد سرآمد دانشگاه آزاد اسلامی در پایان با اشاره به دغدغه‌های حوزه آموزش عالی خاطرنشان کرد: دانشگاه‌ها باید با پژوهشکده‌ها و انجمن‌های علمی رابطه و تعامل بیشتری داشته باشند و هر سه این نهاد‌ها اگر با جامعه و کسب‌وکار‌ها بی‌ارتباط باشند، خروجی آنها با جامعه بیگانه خواهد بود. این ارتباط و تعامل، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای اثرگذاری واقعی دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور است.