به نیت تعجیل در فرج حضرت ولیعصر (عج) رقم میخورد
روایت میرشکاک از یک اختلاف دیدگاه
دانشگاهها در کانون حل چالشهای جهانی؛ اجماع جهانی بر نقشآفرینی آموزش عالی
به گزارش خبرگزاری آنا، این بیانیه که با مشارکت حدود ۶۵ نفر از نمایندگان سازمان ملل، یونسکو، انجمن بینالمللی دانشگاهها (IAU)، رؤسای دانشگاهها، پژوهشگران و نمایندگان بخش خصوصی تدوین شده، آموزش عالی را یکی از مهمترین ظرفیتهای جهان برای تولید دانش معتبر، تقویت همکاریهای بینالمللی و پاسخگویی به چالشهای روزافزون جوامع معرفی میکند.
دانشگاهها؛ مرجع اعتماد در عصر بحران
در این بیانیه آمده است که مؤسسات آموزش عالی در شرایطی فعالیت میکنند که از یک سو با کاهش اعتماد عمومی به علم، تهدید آزادی علمی، افزایش نابرابریها و فاصله میان پژوهش و سیاستگذاری روبهرو هستند و از سوی دیگر، بیش از هر زمان دیگری از آنها انتظار میرود برای مسائل پیچیده جهان راهحل ارائه کنند.
امضاکنندگان بیانیه تأکید کردهاند دانشگاهها با تولید دانش معتبر و مستقل، میتوانند در بازسازی اعتماد عمومی نقشآفرینی کنند و به یکی از مهمترین منابع اتکای جوامع در دوران عدم قطعیت تبدیل شوند.
الکساندرا ساشا گوریشک، رئیس بخش جامعه مدنی و تأثیر آموزش در اداره ارتباطات جهانی سازمان ملل، نیز با وجود اشاره به کاهش اعتماد به دانشگاهها در برخی کشورها، گفت: در مقیاس جهانی، دانشگاهها همچنان از معتبرترین نهادهای اجتماعی به شمار میروند. به گفته او، بر اساس آخرین گزارش Edelman Trust Barometer، حوزه آموزش با ۷۳ درصد اعتماد عمومی، مورد اعتمادترین بخش در جهان است و دانشمندان نیز با ۷۶ درصد، بالاترین سطح اعتماد را در میان گروههای مختلف دارند.
آموزش فراگیر و تنوع نظامهای دانشی
بخش دیگری از این بیانیه بر گسترش آموزش فراگیر و بازنگری در شیوههای تولید دانش تأکید دارد. هیلیچ ونتلند، دبیرکل انجمن بینالمللی دانشگاهها، معتقد است دانشگاهها باید از اتکا به یک نگاه واحد فاصله بگیرند و نظامهای دانشی متنوع، از جمله دانش بومی و تجربههای جوامع مختلف را در آموزش و پژوهش به رسمیت بشناسند.
به گفته او، پذیرش تکثر دیدگاهها اگرچه فرایندی دشوار و زمانبر است، اما زمینه را برای شکلگیری دانشگاههایی فراگیرتر و پاسخگوتر فراهم میکند. ونتلند همچنین بر ضرورت بهرهگیری از دانش بومی در حل مسائل جهانی، از جمله مدیریت منابع طبیعی، تأکید کرد.
آموزش اخلاق و ارتباط بیشتر دانشگاه با جامعه
در بیانیه، بر گنجاندن آموزش اخلاق در رشتههای مختلف دانشگاهی نیز تأکید شده است. پیشنهاد ارائهشده این است که موضوعات اخلاقی بهصورت میانرشتهای در برنامههای آموزشی، از پرستاری و مهندسی گرفته تا سایر رشتهها، ادغام شوند تا دانشجویان علاوه بر مهارتهای تخصصی، مسئولیتپذیری اجتماعی را نیز بیاموزند.
بیانیه همچنین از دانشگاهها میخواهد نقش خود را از محیطهای صرفاً آموزشی فراتر برده و به «آزمایشگاههای زنده» برای حل مسائل جامعه تبدیل شوند؛ رویکردی که در آن دانشگاه، شهر و جامعه محلی در تعامل مستمر با یکدیگر قرار میگیرند. نمونههایی از تجربه دانشگاههای ایرلند و هلند نیز در این زمینه ارائه شده است.
تأکید بر همکاری میانرشتهای و حمایت از آموزش عالی
یکی دیگر از محورهای بیانیه، اصلاح شیوههای حکمرانی و تأمین مالی آموزش عالی است. امضاکنندگان خواستار حرکت از رقابت صرف میان دانشگاهها به سمت همکاریهای میانرشتهای و پژوهشهای مسئلهمحور شدهاند.
چارلز هاپکینز، دارنده کرسی یونسکو در حوزه آموزش، نیز تأکید کرد که بدون سرمایهگذاری مناسب در آموزش عالی، امکان فراهم کردن شرایط مطلوب برای آموزش، پژوهش و تعامل دانشگاه با جامعه وجود نخواهد داشت. ونتلند نیز هشدار داد که کاهش حمایت دولتها از دانشگاهها، ظرفیت این نهادها را برای کمک به توسعه جوامع تضعیف میکند.
هوش مصنوعی باید در خدمت منافع عمومی باشد
بخش پایانی بیانیه به نقش دانشگاهها در توسعه مسئولانه هوش مصنوعی اختصاص دارد. در این بخش بر ضرورت حفاظت از دادههای علمی، رعایت اصول اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی و حفظ آزادی علمی تأکید شده است.
ونتلند با اشاره به اینکه توسعه هوش مصنوعی نباید در انحصار گروهی محدود از بازیگران جهانی باقی بماند، گفت دانشگاهها به دلیل برخورداری از تخصص علمی و ظرفیتهای آموزشی، میتوانند زمینه مشارکت گستردهتر کشورها و دیدگاههای مختلف را در آینده این فناوری فراهم کنند.
دیوید دونوهو، سفیر پیشین ایرلند در سازمان ملل، نیز در پایان تأکید کرد دانشگاهها با تولید و انتقال دانش مبتنی بر شواهد، یکی از مهمترین موتورهای پیشرفت اجتماعی، اقتصادی و علمی در جهان به شمار میروند و میتوانند نقش تعیینکنندهای در تصمیمگیریهای مبتنی بر داده ایفا کنند.
انتهای پیام/
