نگرانی کارگردان اصفهانی برای شهرش/ مستندسازها بحرانهای طبیعی را هشدار داده بودند
زهرا نیازی، کارگردان مستند در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری آنا درباره فیلم مستند «رودخانهای زیر رودخانه» گفت: فیلم من درباره رودخانه زایندهرود بود که در نوزدهمین جشنواره «سینما حقیقت» اکران شد. فیلمی که چهار سال برای ساخت آن زمان گذاشتم و به اعتقاد بسیاری از مخاطبان و منتقدانی که آن را دیدند، از آثار قابل توجه جشنواره بود. با این حال، متأسفانه با برخوردی قهری مواجه شد و حتی در بخش نامزدها نیز قرار نگرفت.
کارگردان مستند «مادر بیسیم» افزود: این فیلم فرصتی بود برای پرداختن به مسئله اصفهان و رودخانه زایندهرود؛ اما توجهی که باید از سوی داوران و حتی مدیران فرهنگی به آن میشد، صورت نگرفت.
زایندهرود بخشی از زندگی من بود
کارگردان مستند «خانه روشنان» ادامه داد: یکی از ویژگیهای مهم سینمای مستند این است که برخی از موضوعات آن، ارتباطی عمیق با زندگی زیسته فیلمساز دارند. موضوع زایندهرود برای من فقط یک سوژه نبود؛ بخشی از زندگی و دغدغه شخصیام بود. بعد از جشنواره به دلیل شرایطی که در جامعه بهوجود آمد، عملاً نتوانستهام برای نمایش فیلمم کاری انجام دهم و حتی شرایط فعلی اجازه نمیدهد پروژه جدیدی را آغاز کنم.
کارگردان مستند «رودخانهای زیر رودخانه» گفت: این وضعیت برای من ناراحتکننده است. البته امروز فراوانی وجود دارد و طبیعی است که مردم کمتر به سینما و بهویژه سینمای مستند توجه کنند، اما سؤال من این است که آیا مدیران و تصمیمگیران اصلا فرهنگی فیلمهای ما را میبینند و شرایطی که بر مستندسازان حاکم است را میدانند؟
این پژوهشگر افزود: معتقدم اگر به سینمای مستند بیش از این توجه میشد، امروز در بسیاری از حوزهها به این وضعیت نمیرسیدیم؛ چه در محیطزیست، چه در مسائل اجتماعی و اقتصادی. بسیاری از مشکلاتی که امروز با آن دست و پنجه نرم میکنیم، سالها پیش در مستندها دیده و روایت شده بودند، اما کسی به آنها توجه نکرد.
این مستندساز ادامه داد: این روزها در شرایطی قرار دارم که نمیدانم برای ادامه مسیر حرفهایام چه تصمیمی باید بگیرم. من تمام زندگیام را صرف این مسیر کردهام و کار دیگری بلد نیستم. با این حال، در شرایط فعلی امید چندانی به فضای حرفهای موجود ندارم؛ هرچند همیشه تلاش کردهام حتی در ناامیدکنندهترین شرایط نیز به حرکت ادامه دهم.
کارگردان مستند «چشمه زاون» درباره ساخت آثار محیطزیستی با رویکرد اجتماعی گفت: پیش از این درباره موضوعات مختلفی از جمله اجتماعی، تاریخی و پرتره فیلم ساخته بودم، اما ورود به موضوع محیطزیست تجربه متفاوتی بود. دلیلش هم این است که محیطزیست و زندگی اجتماعی از هم جدا نیستند. ما خود طبیعت هستیم و بخشی از آن به شمار میآییم.
مستندی برآمده از زندگی شخصی، خانوادگی و زیست مردم اصفهان
وی افزود: وقتی طبیعت حال خوبی ندارد، حال ما هم خوب نیست. همانطور که وقتی زندگی در تعادل باشد، طبیعت نیز مسیر طبیعی خود را طی میکند. در این فیلم تلاش کردم بیش از آنکه صرفاً بر ثبت واقعیت تکیه کنم، از تجربه زیسته خودم بهره بگیرم. این یک مستند تجربی است و زندگی شخصی من، خانوادهام و نسبت تاریخی مردم اصفهان با زایندهرود در آن حضور دارد.
نیازی توضیح داد: به نظر من سختترین شکل مستندسازی این است که بخواهی طبیعتی را روایت کنی که با زندگی و درونت آمیخته شده است. این فقط تصویربرداری از یک پرنده یا یک درخت نیست؛ بلکه روایت رابطهای عمیق میان انسان، طبیعت و محیط پیرامون اوست.
این تدوینگر درباره واکنش مخاطبان پس از نمایش فیلم در جشنواره «سینماحقیقت» گفت: بازخوردهایی که از مخاطبان دریافت کردم، برایم رضایت بخش بود. نقدهای ارزشمندی درباره فیلم نوشته شد؛ حتی از سوی افرادی که هیچ شناختی از آنها نداشتم. بسیاری از تماشاگران و منتقدان معتقد بودند فیلم توانسته ارتباط مؤثری با مخاطب برقرار کند و پیام خود را منتقل سازد.
کارگردان مستند «بیا در چارباغ قدم بزنیم» افزود: جشنواره «سینماحقیقت» در نوزدهمین دوره، برایم جذاب نبود. بسیاری از آثاری که مورد توجه قرار گرفتند، فاقد نگاه چالشی بودند؛ گویی هیچ نسبتی با مسائل و بحرانهای واقعی جامعه نداشتند.
نیازی با اشاره به اهمیت موضوع آب و محیطزیست گفت: مسئله آب فقط یک مسئله طبیعی نیست؛ مسئلهای اجتماعی، فرهنگی و حتی امنیتی است. من برای ساخت این فیلم خطرهای زیادی را به جان خریدم، تحقیقات گستردهای انجام دادم و بخش مهمی از سلامتی و انرژیام را صرف آن کردم.
وی ادامه داد: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، پنج یا شش سال دیگر اصفهان با بحرانی جدی روبهرو خواهد شد. فرونشست زمین، خشکسالی و آلودگی هوا در حال نابود کردن این شهر هستند. اینها تهدیدهایی هستند که کمتر درباره آنها صحبت میشود.
این مستندساز افزود: با وجود تمام دشواریها، باید تأکید کنم که اگر حمایت مرکز گسترش نبود، اساساً امکان ساخت این فیلم برای من وجود نداشت. اما واقعیت این است که مستندسازان امروز با مشکلات جدی اقتصادی و حرفهای روبهرو هستند. امنیت شغلی نداریم و بسیاری از پروژهها با حداقل امکانات ساخته میشوند.
این کارگردان توضیح داد: این فیلم یک جستار با خوراکهای آرشیوی دیده نشده است. برای ساخت این فیلم حدود چهار سال زمان صرف کردم و تحقیقات میدانی و کتابخانهای گستردهای انجام دادم. همه کسانی که فیلم را دیدهاند بر دشواری و اهمیت آن تأکید داشتهاند.
نیازی در پایان گفت: ساخت فیلم مهم است ولی مهمتر از آن نمایش و پخش فیلم است که متاسفانه در شرایط فعلی محدودیتهایی داریم. فیلمساز امروز انگار در برهوتی تنها و بی سکونت است. با این حال، وقتی چند ماه از پایان تولید میگذرد، این سؤال برایم باقی میماند که حاصل این همه تلاش چه بوده است و چگونه میتوان این آثار را به دست مخاطبانی رساند که باید آنها را ببینند.
انتهای پیام/
