مراسم بزرگداشت مقام روز استاد و سرآمدان آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد

دکتر بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در این مراسم ضمن عرض سلام و ادب به پیشگاه حضرت ولی‌عصر (عج)، و آرزوی سلامتی و طول عمر با عزت برای مقام معظم رهبری حضرت آیت الله امام سید مجتبی خامنه‌ای گفت: ما همیشه در تاریخ ایران اسلامی‌مان، از ایران باستان گرفته تا تمدن اسلامی باشکوه و انقلاب اسلامی در حال حاضر، یک مسئله روشن و یک نقطه نورانی را داشته‌ایم و آن هم تکریم علم، عالم و دانشمند است.

دکتر رنجبر با استناد به روایات، جایگاه والا و منزلت معلم و عالم در جامعه را مورد تأکید قرار داد و گفت: “نگاه به چهره عالم عبادت است و فرشتگان الهی زیر پای دانشمند بال و پر می‌گسترانند.” این موارد نشان‌دهنده اهمیت جایگاه رفیع معلم در جامعه است.

وی افزود: انتخاب نام استاد شهید مرتضی مطهری برای این مناسبت، حقیقتا شایسته است و در فرمایش امام شهیدمان نیز بر این نکته که ایشان “معلم واقعی و حقیقی” بودند، نشان داده می شود. شهید مطهری الگوی برجسته‌ای برای دانشگاه و نسل جوان به شمار می‌روند.

دکتر رنجبر به ویژگی‌های کم‌نظیر شهید مطهری اشاره کرد و توضیح داد: ایشان از عمق علمی یک فقیه و فیلسوف مسلمان، حساسیت اجتماعی یک روشنفکر حقیقی و متعهد، تواضع و سلوک یک معلم دلسوز برخوردار بودند. ایشان هم عالم حوزوی بودند و هم فرهیخته دانشگاهی و به عنوان نماد دانشگاه و استادی در تراز انقلاب اسلامی شناخته می‌شدند؛ استادی که نسبت به سرنوشت جامعه خود بی‌تفاوت نبود.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی تأکید کرد: شهید مطهری به ما آموختند که “فکر، قدرتمندترین سلاح یک تمدن در برابر تهاجم‌های فکری است.” بنابراین، ایشان معیاری برای سنجش اساتید و معلمان ما محسوب می‌شوند. معیار این است که دریابیم چقدر به ایشان شبیه‌تر شده‌ایم و چه میزان از این خصوصیات برجسته را در خود نهادینه‌ کرده‌ایم.

دکتر رنجبر با تاکید براینکه کلاس درس، برای معلم و استاد فقط محل انتقال اطلاعات نیست، بلکه محل شکل‌گیری شخصیت است، تصریح کرد: بنابراین نقش معلم از یک حرفه اداری به یک رسالت انسانی تبدیل می‌شود.

دکتر رنجبر، با استخراج محورهای کلیدی از سیره و اندیشه شهید مرتضی مطهری، ویژگی‌های یک معلم تراز را برشمرد، از جمله تسلط علمی و عمق تخصصی( معلم باید در حرفه و زمینه تخصصی خود تسلط کامل داشته باشد، همان‌گونه که شهید مطهری در این سطح از تخصص قرار داشتند)، ایمان، معنویت و عقلانیت(معلم کسی است که هم مومن است و هم عاقل، دور از احساسات بی‌پایه و خرافات). الگو بودن در رفتار و نه فقط در گفتار(معلم تراز کسی است که در خود زندگی اش هم معلم است)، حساسیت نسبت به مسائل زمانه( معلم نباید نسبت به مسائل جامعه و زمانه خود بی‌تفاوت باشد. شهید مطهری با نگارش آثار متعدد در پاسخ به شبهات فکری زمان خود، این حساسیت عمیق را نشان دادند). بنابراین ما نیز باید این رویکرد را در خود پرورش دهیم، همچنین یادگیری مادام‌العمر( در عصر حاضر که دانش با سرعت سرسام‌آوری تغییر می‌کند، معلم باید همواره در حال یادگیری و به‌روزرسانی دانش خود باشد تا بتواند همگام با تحولات علمی حرکت کند)

دکتر رنجبر تأکید کرد: این مجموعه ویژگی‌ها، معیاری برای ارزیابی و پرورش معلمانی در تراز اندیشه شهید مطهری و انقلاب اسلامی است.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی اظهار کرد: از آن‌جا که بنده در دوران اوایل انقلاب افتخار درک و شناخت ایشان را از دور داشتم، تمام این ویژگی‌ها را در رفتار و منش ایشان فهم کرده‌ام. معلم وظایفی دارد که بخشی از آن به خود او بازمی‌گردد و بخشی دیگر به شاگردانش مربوط می‌شود. در بعد فردی، احراز صلاحیت و شایستگی در امر تعلیم و نیز حفظ شأن و حیثیت معلم، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی با بیان اینکه به‌کار گرفتن علم باید در کردار و در عمل انسان نمود داشته باشد، تصریح کرد: همچنین حسن خلق، فروتنی و این‌گونه ویژگی‌ها از اصول اساسی در این مسیر است. دریغ نورزیدن از تعلیم علم، کوشش در بذل و انفاق علم، ایجاد خلوص نیت در شاگردان و نیز ایجاد شوق به علم از اهمیت بالایی برخوردار است. ارتباطی که بین استاد و شاگرد وجود دارد، ارتباط پدر و فرزندی است.

دکتر رنجبر با اشاره به فرمایش حضرت امام خمینی (ره) گفت: امام (ره) می فرمودند که معلم، امانت‌دار نسل آینده است.

وی افزود: بنابراین دانشجویان و دانش‌آموزان سرمایه شخصی ما نیستند؛ بلکه امانت یک ملت و یک تاریخ‌اند که در دستان ما قرار دارند و نمی‌توان با آن‌ها برخورد سلیقه‌ای داشت یا صرفاً نگاه اداری به این مسئولیت داشت.

دکتر رنجبر ادامه داد: امام خمینی (ره) می‌فرمودند: دانشگاه کارخانه آدم‌سازی است و خروجی آن باید انسانی مسئول، متعهد، بااخلاق و کارآمد باشد. در غیر این صورت، اگر چنین ویژگی‌هایی در خروجی دانشگاه نباشد، تفاوتی میان دانشگاه ما و دانشگاه های غربی وجود نخواهد داشت. 

وی تصریح کرد: امام شهیدمان درباره معلمان می فرمودند که تشکیل هویت نسل جدید به دست معلمان است. نقشی پر رنگ تر از خانواده و پدر و مادر است و علم زمانی برای بشریت ارزشمند است که با دین و اخلاق همراه باشد.

وی توضیح داد: از نگاه امام شهیدمان، اگر علم از اخلاق و دین فاصله بگیرد، هر چقدر هم پیشرفت کند به حال بشریت مفید نخواهد بود.

دکتر رنجبر افزود: «رهبر معظم انقلاب در پیام خود در روز معلم، کارکردهای کلیدی معلم را: مسئولیت خطیر آموزش دانش، رشد بینش و قالب ریزی هویت نسل آینده، افزایش مهارت و ترسیم خطوط هویت ایرانی اسلامی و رسوخ هر چه بیشتر آن در اذهان فرمودند و معلمان و کار معلمی را موثرترین حلقه در نبرد فرهنگی و ستون فقرات عرصه فرهنگ فرمودند و اینکه دانش آموزان، دانشجویان و طلاب، نمایش دهنده رفتار ها و گفتارهای معلمین خود هستند و اینکه توصیه کردند معلمین آگاهی نسبت به اهمیت جایگاه خاص خود فراتر از یک شغل داشته باشند» بنابراین وقتی گفته می‌شود معلمی شغل نیست، بلکه رسالت است، منظور همین مسئولیت سنگین و اثرگذار در تربیت نسل آینده است.

دکتر رنجبر در ادامه اظهار کرد: معلم از یک سو باید منبع معتبر دانش باشد؛ در میان انبوه اطلاعات متناقضی که وجود دارد و از سوی دیگر، معلم باید پناهگاه عاطفی و اخلاقی برای دانش‌آموزان و دانشجویان در میان فشارهای روحی و اجتماعی باشد.

وی ادامه داد: در نهایت، معلم باید رهنمای فکری برای دانش‌آموز و دانشجو باشد؛ در میان این همه سردرگمی‌ها و پرسش‌های جدی که نسل جوان با آن مواجه است، این نقش بسیار تعیین‌کننده است. این یک فرصت تاریخی به شمار می رود که هم معلم باشیم، هم مربی نفس و مهندس روح.

دکتر رنجبر در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه دانشگاه آزاد اسلامی یک شبکه ملی و نهادی علمی ـ اجتماعی است، اظهار داشت: این دانشگاه با گستردگی در سراسر کشور و حضور در اغلب شهرها، به بخشی از هویت شهری و منطقه‌ای تبدیل شده و در نگاه مردم هر شهر، نماد علم و فرهنگ به شمار می‌رود؛ از این‌رو، مسئولیت دانشگاه آزاد اسلامی مسئولیتی حساس و خطیر است.

وی با اشاره به نقش مدارس سما افزود: مدارس سما حلقه اتصال آموزش مدرسه‌ای با افق دانشگاه و جامعه هستند. بنابراین، وظیفه ما امروز رسالتی فراتر از تدریس صرف و پژوهش‌های کلاسیک است.

دکتر رنجبر ادامه داد: در این مسیر باید از نگاه صرفاً سنتی و کلاسیک عبور کرده و به سوی رویکردهای نوین آموزشی و تربیتی حرکت کنیم.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر ضرورت توجه به اعتبار علمی ملی گفت: من استاد دانشگاه هستم و مقالات متعددی دارم؛ این‌ها ارزشمند است، اما وقت آن رسیده است که به سمت تولید اعتبار علمی ملی و تقویت ظرفیت‌های داخلی حرکت کنیم.

وی با اشاره به دیدگاه‌های دکتر خسروپناه، حکیم و استاد فرهیخته و صاحب‌نظر حوزه فلسفه افزود: ایشان نیز در چارچوب تولید مقاله در مجلات داخلی بر همین ضرورت تأکید داشته‌اند. بایستی بر تولیدات فاخر داخلی و استاندارسازی هر چه بیشتر مجلات داخلی معتبر تلاش کنیم.

دکتر رنجبر تصریح کرد: این رویکرد به معنای مخالفت با انتشار مقاله در مجلات بین‌المللی نیست، بلکه هدف ما تقویت نظام علمی داخلی است. در شرایط کنونی که محدودیت‌های اینترنت بین‌المللی مشکلاتی برای دانشجویان ایجاد کرده، بهره‌گیری از ظرفیت مجلات داخلی بیش از پیش اهمیت دارد.

وی افزود: اگر اساتید دانشگاه‌ها تصمیم بگیرند از پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌ها به‌درستی صیانت و حمایت کنند، می‌توان مسیر علمی کشور را به‌سوی انتشار داخلی و خوداتکایی هدایت کرد. در این راستا، دانشگاه آماده صدور بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های اجرایی لازم است.

وی تأکید کرد: امروز باید به سمت نظریه‌پردازی، به‌ویژه نظریه‌پردازی بومی و استراتژیک حرکت کنیم تا علم ایرانی در تراز ملی و جهانی به جایگاه واقعی خود برسد.

دکتر رنجبر با طرح این پرسش که “چرا باید صرفاً کپی‌برداری از مدل‌های غربی صورت گیرد؟” اظهار داشت: ما خواهان تربیت دانشمندانی هستیم که از تقلید صرف فراتر روند و ضمن بهره‌گیری از علوم جهانی، رویکردی نوآورانه داشته باشند.

وی افزود: دانشگاه آزاد اسلامی باید به مثابه یک مرکز مدیریت بحران و فرماندهی فکری عمل کند.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: دستیابی به این اهداف نیازمند یک جهاد علمی است تا بتوانیم برای ملت شریف ایران آینده‌ای بسازیم که هیچ ملتی بر ما چیره نشود، بنابراین، امیدواریم بتوانیم معلم و استادی در تراز ایران اسلامی و تمدن نوین اسلامی باشیم.

سلیمانی با انتقاد از الگوهای مرسوم آموزش عالی که صرفاً بر صدور مدرک و تربیت نیروی کار متمرکز هستند، اظهار داشت: اگر قرار است در عرصه آموزش و رقابت جهانی حضور مؤثر داشته باشیم، باید از این باور فاصله بگیریم که دانشگاه فقط محل درس دادن، مدرک گرفتن و کارمند شدن است. امروز دانشگاه باید به اکوسیستمی هوشمند، پویا و متصل به نیازهای واقعی جامعه و بازار کار تبدیل شود.

وی با اشاره به تحولات سریع فناوری و تغییرات پارادایم‌های آموزشی در سطح جهان، تأکید کرد: نظام آموزشی ما، چه در سطح مدرسه و چه در دانشگاه، نیازمند بازنگری بنیادین بر اساس فناوری‌های نوین، یادگیری عمیق و رویکردهای مسئله‌محور است. دانشگاه هوشمند نه یک شعار، بلکه یک ضرورت راهبردی برای بقا و پیشرفت است.

معاون علوم پایه، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی، با تقدیر از همت والای اساتید ارجمند در پیشبرد مأموریت‌های آموزشی، خاطرنشان کرد: خوشبختانه با رهنمودهای ریاست محترم دانشگاه، سیستم آموزشی دانشگاه آزاد به‌عنوان یک سیستم دینامیک و پویا، تحت ارزیابی‌های دقیق و مستمر قرار دارد. اتفاقات اخیر اگرچه چالش‌هایی را ایجاد کرد، اما نشان داد که مدیریت دانشگاه با تاب‌آوری و هوشمندی، مسیر پیشرفت را متوقف نمی‌کند.

 سلیمانی با اشاره به اینکه آنچه تاکنون انجام شده، تنها بخش ناچیزی از آن چیزی است که باید در حوزه آموزش محقق شود، از اساتید خواست تا با رویکردهای نوآورانه، نقشی پیشرو در تحول آموزشی ایفا کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر اهمیت ایجاد فضای رقابتی سالم و هدفمند در نظام آموزشی تأکید کرد و گفت: رقابت باید بر اساس شاخص‌های کیفی، نوآوری در تدریس، تولید دانش کاربردی و تأثیرگذاری اجتماعی تعریف شود، نه صرفاً کمیت مقالات یا مدارک. این رویکرد، هم انگیزه اساتید را افزایش می‌دهد و هم کیفیت خروجی‌های دانشگاه را ارتقا می‌بخشد.

سلیمانی با بیان اینکه دسترسی عادلانه به منابع درسی، ارزیابی شفاف و پشتیبانی سازمانی از نوآوری‌های آموزشی از پیش‌شرط‌های تحقق این چشم‌انداز است، افزود: باید سازوکارهایی فراهم شود که اساتید بدون دغدغه‌های اداری و مالی، بر رسالت اصلی خود یعنی آموزش و پژوهش متمرکز شوند.

دکتر سلیمانی با گرامیداشت یاد و خاطره شهید معلم تأکید کرد: روحیه ایثار، تعهد و عشق به آموزش که در سیره شهیدان معلم تجلی یافته، باید چراغ راه ما در مسیر تحول آموزشی باشد. امروز بهترین راه بزرگداشت مقام استاد، عمل به رسالت آموزشی با کیفیت، اخلاق و تأثیرگذاری اجتماعی است.

در این مراسم، حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با ایراد سخنرانی کلیدی، به تبیین معنای عملیاتی بزرگداشت استاد و ترسیم چشم‌انداز دانشگاه تراز پرداخت.

خسروپناه در ابتدای سخنان خود با قرائت آیه‌ای از کلام‌الله مجید و صلوات بر محمد و آل محمد (ص)، یاد و خاطره شهدای انقلاب، شهدای دانشگاه و به‌ویژه شهید معلم را گرامی داشت و اظهار داشت: ما همه از رهبر عزیزمان آموختیم که چگونه زیستن و چگونه ماندن را. امروز شما اساتید عزیز در خط مقدم جهاد علم و فناوری ایستاده‌اید؛ جهادی که سلطان همه میدان‌هاست و آینده جهان را رقم می‌زند.

وی با تأکید بر رسالت دانشگاه در تربیت نیروی انسانی تراز، افزود: خوشحالم که دانشگاه آزاد اسلامی دانشجویانی مومن، متعهد، وطن‌خواه و اثربخش برای جامعه علمی و عملی تربیت می‌کند؛ این همان سرمایه‌ای است که کشور به آن نیازمند است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تقدیر از هیئت امنا و هیئت رئیسه دانشگاه آزاد اسلامی، به‌ویژه دکتر رنجبر، رئیس این دانشگاه، خاطرنشان کرد: از نزدیک در جریان کارهای فراوان و بزرگی هستم که در این مدت کوتاه با همت والای دکتر رنجبر و تیم همراهشان در دانشگاه آزاد انجام شده است. بخشی از این گزارش‌ها امروز شنیده شد که بسیار مورد استقبال قرار گرفت. دانشگاه آزاد اسلامی امروز در حال انجام کارهای بزرگی در سطح کشور است که شایسته تقدیر است.

خسروپناه با تأکید بر اینکه نمی‌خواهم بحث فلسفی یا انتزاعی درباره بزرگداشت استاد مطرح کنم، اظهار داشت: از دل همان فلسفه و آیات و روایات، یک معنای عملیاتی و انضمامی از بزرگداشت استاد فهمیده‌ام که در چهار محور قابل ارائه است.

وی در تشریح اولین محور گفت: نخستین معنای انضمامی پاسداشت استاد، توجه به معیشت اوست. می‌دانم که کشور با چالش‌های اقتصادی مواجه است و انتظار تغییرات تحولاتی فوری شاید معقول نباشد، اما خوشبختانه تغییرات خوبی در وزارت علوم آغاز شده و ان‌شاءالله در دانشگاه آزاد نیز دنبال خواهد شد. من عقیده دارم که "کل دانشگاه" یک بسته واحد است؛ بهبود معیشت استاد باید همراه با توجه به وضعیت کارکنان باشد، چرا که همه اجزای یک پیکره‌اند.

خسروپناه با اشاره به بازتاب گسترده فعالیت ورزشکاران و هنرمندان در رسانه‌ها، تصریح کرد: وقتی تیم ملی فوتبال گلی می‌زند، کل ملت شاد می‌شوند اگر رسانه‌های ما شروع به معرفی اساتید فرهیخته و اثرگذاری کنند که در میدان عمل گره‌گشایی می‌کنند، حال مردم خوش‌تر خواهد شد.

وی افزود: بسیاری از خدمات انسانی و علمی اساتید ناشناخته مانده است. مردم نمی‌دانند معلم به‌روز و اثرگذار چه می‌کند. دانشگاه آزاد با ظرفیت رسانه‌ای معادل سه وزارتخانه (علوم، بهداشت، و فرهنگ و ارشاد)، باید این اساتید را به دنیا و مردم معرفی کند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با انتقاد از رویه رایج در برخورد با اساتید بازنشسته، اظهار داشت: استاد فرهیخته و اثرگذار، بازنشستگی برایش معنا ندارد. اشتباه است که وقتی استادی بازنشسته می‌شود، راهش را از دانشگاه ببندیم و عملاً عمر مؤثر او را کوتاه کنیم.

وی پیشنهاد کرد: حتی اگر استادی دیگر توان تدریس تمام‌وقت نداشته باشد، باید هفته‌ای یکی دو ساعت در دانشگاه حاضر شود، تجربیات خود را منتقل کند، با اساتید جوان گفت‌وگو کند، این یعنی پاسداشت واقعی. اتاق استاد و امکانات دانشگاه باید در خدمت انتقال تجربه نسل‌ها باشد.

خسروپناه در تشریح چهارمین محور، بر ضرورت تجهیز دانشگاه به امکانات پژوهشی پیشرفته تأکید کرد و گفت: پاسداشت استاد فقط در کلاس درس نیست. استاد دانشگاه کنار کلاس، به آزمایشگاه و کارگاه نیاز دارد. ما باید برترین آزمایشگاه‌های ملی را در دانشگاه‌های خود داشته باشیم.

وی با اشاره به ظرفیت‌های دانشگاه آزاد اسلامی افزود: دانشگاه آزاد باید دارای آزمایشگاه‌های ملی در تراز جهانی باشد تا اساتید و پژوهشگران بتوانند با استفاده از برترین امکانات، پروژه‌های بزرگ علمی و کاربردی را پیش ببرند. گزارش‌هایی که امروز درباره دستاوردهای دانشگاه شنیدیم، نشان می‌دهد که ما حتماً به چنین آزمایشگاه‌هایی نیاز داریم تا بتوانیم برخی بیماری‌ها را درمان کنیم، فناوری‌های نوین را بومی‌سازی کنیم و انسان‌های کارآمدی را پرورش دهیم. این یعنی پاسداشت کاربردی و علمی از استاد.

خسروپناه خاطرنشان کرد: الحمدلله دانشگاه آزاد اسلامی امروز از نظر امکانات و مأموریت، معادل سه وزارتخانه (علوم، بهداشت، و فرهنگ) فعالیت می‌کند. این ظرفیت عظیم رسانه‌ای، پژوهشی و آموزشی باید در خدمت معرفی اساتید فرهیخته، تولید دانش بومی و حل چالش‌های کشور قرار گیرد.

وی افزود: اگر این چهار محور (معیشت، رسانه، بهره‌گیری از بازنشستگان، و تجهیزات پژوهشی) را به‌صورت جدی دنبال کنیم، آن‌گاه می‌توانیم ادعا کنیم که واقعاً مقام استاد را بزرگ داشته‌ایم. این عرایض نه فلسفی بود و نه انتزاعی؛ بلکه نقشه‌راهی عملیاتی برای تحول در تکریم مقام معلم است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ادامه سخنرانی خود در مراسم تجلیل از سرآمدان آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی، به تشریح چالش‌های حکمرانی در نظام آموزش عالی و ارائه راهکارهای عملیاتی برای تحول در این حوزه پرداخت.

خسروپناه با تأکید بر ضرورت تجهیز دانشگاه‌ها به آزمایشگاه‌های ملی در تراز جهانی، اظهار داشت: وقتی به یک استاد، امکانات آزمایشگاهی و کارگاهی پیشرفته می‌دهید، فقط یک نفر تقویت نمی‌شود؛ با آن آزمایشگاه، ده‌ها پژوهشگر توانمند می‌شوند و ده‌ها گره از مشکلات کشور باز می‌شود. این یعنی پاسداشت واقعی هنرمند و دانشمند.

وی با اشاره به طرح استاد-شاگردی که با همت شهید تهران در دانشگاه آزاد اسلامی طراحی شده بود، افزود: این طرح انسان‌ساز در شورای گسترش وزارت علوم تصویب نشد، اما وقتی به شورای عالی انقلاب فرهنگی بردیم، با حمایت اعضا تصویب گردید. سؤال من این است: چرا باید استادی که هنرمند است، نگارگر است، قلم‌زن است یا در حوزه صنایع دستی تخصص دارد، صرفاً به دلیل نداشتن مقاله، از چرخه رسمی آموزش و تربیت نسل کنار گذاشته شود؟

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه بسیاری از صنایع دستی فاخر کشور توسط اساتیدی اداره می‌شود که ممکن است مقاله علمی-پژوهشی نداشته باشند، خاطرنشان کرد: دانشگاه آزاد اسلامی با همت اساتید ارزشمندی چون دکتر رنجبر، در حال تربیت نسل جدیدی از هنرمندان و صنعتگران است. این ظرفیت‌ها باید با حمایت‌های همه‌جانبه و حذف موانع بوروکراتیک، شکوفا شود.

خسروپناه با انتقاد از ساختار فعلی حکمرانی در حوزه علم و فناوری، تصریح کرد: امروز در نظام حکمرانی ما، شورای عالی انقلاب فرهنگی سیاست‌های کلان را مصوب می‌کند، وزارت علوم هم سیاست‌گذاری اجرایی می‌کند و هم تصدی‌گری! یعنی هم برنامه‌ریزی می‌کند، هم گسترش می‌دهد و هم اجرا را نظارت می‌کند. این بدترین نوع حکمرانی در دنیاست.

وی با طرح این پرسش که آیا کارشناسان ستادی وزارت علوم بهتر از اساتید دانشگاه‌های شریف، تهران، امیرکبیر، شهید بهشتی و دانشگاه آزاد می‌توانند نیازهای علمی و گسترش رشته‌ها را تشخیص دهند؟، تأکید کرد: من به عنوان کسی که ۳۰ سال با دانشگاه زندگی کرده‌ام، شهادت می‌دهم که اساتید فرهیخته و رشید ما کاملاً توانایی برنامه‌ریزی، تشخیص نیاز کشور و مدیریت گسترش علمی را دارند. وزارت علوم باید تصدی‌گری را رها کند و اختیارات گسترش و برنامه‌ریزی را به دانشگاه‌های بزرگ و توانمند واگذار نماید.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تصمیم اخیر برخی دانشگاه‌ها مبنی بر حذف شرط مقاله برای دفاع از رساله دکتری، اظهار داشت: بگذارید دانشگاه‌ها خودشان تصمیم بگیرند. اگر دانشگاهی تشخیص دهد که برای دفاع از رساله، نیاز به مقاله نیست و یک کار اثربخش عملی مهم‌تر است، باید این اختیار را داشته باشد.

وی افزود: البته مقاله نباید حذف شود، اما نباید تنها معیار باشد. ما در آیین‌نامه‌های جدید، فصلی را تحت عنوان "اثرگذاری" اضافه کرده‌ایم تا در سبد ارزیابی اساتید، علاوه بر مقاله، به خدمات عملی و حل مسئله نیز امتیاز داده شود. من معتقدم استادی که با تیم پژوهشی‌اش توانسته یک نوزاد یا کودک را از وضعیت بحرانی نجات دهد و به زندگی بازگرداند، شایسته ارتقا به مرتبه "استاد تمام" است. چرا؟ چون دانش او اثرگذار بوده و گره‌ای از کار مردم باز کرده است.

خسروپناه با تأکید بر ضرورت گفتمان‌سازی برای تغییر ساختارهای حکمرانی، خاطرنشان کرد: امام راحل (ره) و رهبر معظم انقلاب بسیاری از مطالبات خود را از طریق گفتمان‌سازی پیش بردند، زیرا می‌دانستند برخی متولیان اجرا، بدون فشار گفتمانی، تغییرات را نمی‌پذیرند. ما نیز باید با گفتمان‌سازی، مطالبه‌گری برای تحول در حکمرانی علم و فناوری را جدی بگیریم.

وی با بیان اینکه حکمرانی سلسله‌مراتبی برای حل مشکلات کشور حداقل ۲۰ سال زمان نیاز دارد، تصریح کرد: اما اگر حکمرانی شبکه‌ای شکل بگیرد و به دانشگاه‌ها و اساتید اعتماد شود، می‌توانیم بسیاری از چالش‌های کشور را در بازه‌ای حدود ۴ سال حل کنیم. این ادعایی است که بر اساس یک دهه تجربه در حوزه حکمرانی علم و فناوری عرض می‌کنم.

خسروپناه در پایان سخنان خود با اشاره به جایگاه والای معلم و استاد، اظهار داشت: عارفان علم و عاشقان دانایی، بهترین مردم هستند و معلم شدن، عشق می‌خواهد. دانش بدون عشق، ناقص است و عشق بدون دانش، ناتمام. هر که عاشق شد، توانست بداند و اثرگذار باشد.

وی افزود: امیدوارم با همت شما اساتید ارجمند، دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان پیشران تحول در حکمرانی شبکه‌ای و تولید دانش اثرگذار، الگویی برای سایر دانشگاه‌های کشور باشد. ان‌شاءالله به برکت صلوات بر محمد و آل محمد (ص)، مسیر تعالی علم و فناوری کشور هموار گردد.