لنگرگاه امید در طوفان بحران؛ رسالت استراتژیک و فناورانه دانشگاهها در شرایط جنگی چیست؟
سید امین میرشفیعی استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و فناوری پردیس در گفتوگو با خبرنگار آنا اظهار کرد: زمانی که سایه سنگین بحرانهایی نظیر جنگ بر سر یک جامعه میافتد، اولین قربانیان، زیرساختهای فیزیکی و آرامش روانی افراد هستند. در چنین شرایطی، کارکرد نهادهای آموزشی از «تولید علم» به «حفظ بقای روانی و امید» تغییر مسیر میدهد.
این مدرس دانشگاه، مدیر فناوری اطلاعات و کارشناس مدیریت استراتژیک با نگاهی تلفیقی از دو لنز «مدیریت استراتژیک» و «فناوری اطلاعات»، به بررسی وظایف کلیدی دانشگاهها و اساتید در قبال دانشجویان در زمان بحران پرداخت.
وی با اشاره به تغییر پارادایم آموزش در سایه بحران افزود: سیستمها همواره برای ایجاد نظم و پیشبینیپذیری طراحی میشوند، اما جنگ تجلی بینظمی مطلق است. در این شرایط، هرم نیازهای انسان به پایینترین سطح خود (نیازهای بقا و امنیت) سقوط میکند. در این نقطه، اگر دانشگاه بخواهد با همان استانداردهای زمان صلح رفتار کند، نهتنها کمکی نکرده، بلکه به منبع استرس جدیدی برای دانشجو تبدیل میشود.»
میرشفیعی در ادامه، رسالت استادان را «معماری تابآوری» خواند و میزان تابآوری آموزشی (R) در یک بحران را به صورت یک رابطه مفهومی بیان کرد و گفت: «بر اساس معادله R = (S× T) + E متغیر S نشاندهنده انعطافپذیری استراتژیک، T زیرساخت فناوری و E همدلی انسانی است.
وی در تشریح رکن اول یعنی «رویکرد مدیریت استراتژیک»، دانشگاه را به مثابه یک سازمان تابآور توصیف کرد و ادامه داد: «دانشگاه در زمان جنگ باید از مدلهای برنامهریزی خطی خارج شده و به سمت مدیریت چابک حرکت کند. تعلیق قوانین خشک و ایجاد انعطاف در حضور و غیاب و مهلت پروژهها، تخصیص مجدد منابع به سمت پشتیبانی روانی دانشجویان و حفظ یک روتینِ با حداقل فشار به عنوان لنگرگاه روانی، از الزامات مدیریت استراتژیک در بحران است.»
این مدیر فناوری اطلاعات، ایجاد «پناهگاههای دیجیتال» را به عنوان رکن دوم این معادله (T) حیاتی دانست و تصریح کرد: «در زمان بحران، زیرساختهای ارتباطی به شدت آسیبپذیرند. استراتژی فناوری دانشگاه باید بر پایه ارتباطات کمهزینه و پایدار باشد. گذر از آموزش همگام به ناهمگام (مانند استفاده از پادکستها و ویدیوهای کوتاه از پیش ضبط شده)، ایجاد کانالهای ارتباطی جایگزین و سبک در زمان کندی اینترنت، و تامین امنیت دادهها و سوابق تحصیلی دانشجویان بر بستر فضای ابری (Cloud) در سرورهای امن، از وظایف اصلی واحد فناوری اطلاعات است.»
میرشفیعی، رکن سوم این معادله (E) را «آموزش آگاه به تروما» خواند و بر رسالت انسانی اساتید تاکید کرد. وی اظهار داشت: «هیچ استراتژی و فناوریای بدون عامل همدلی کارساز نیست. در شرایط جنگی، استاد بیش از آنکه یک معلم باشد، یک تسهیلگر بحران است. اساتید باید کاهش ظرفیت پردازش ذهنی دانشجو بر اثر استرس (بار شناختی) را درک کرده و کلاس درس را به پناهگاهی امن برای گفتمان و شنیده شدن تبدیل کنند. همچنین ارزیابیهای همدلانه و پروژهمحور باید جایگزین امتحانات استرسزای زماندار شود.»
این مدرس دانشگاه و استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و فناوری پردیس که در زمینه مدیریت استراتژیک و فناوری اطلاعات تدریس دارد، متذکر شد: «بحران، آزمون نهایی استراتژیها و سیستمهای ماست. وظیفه ما به عنوان اساتید و مدیران دانشگاه این است که با بهرهگیری هوشمندانه از فناوری و اتخاذ استراتژیهای منعطف، یک شبکه امنیتی-روانی برای دانشجویان بسازیم. آموزش در چنین شرایطی، دیگر تلاشی برای کسب نمره نیست، بلکه یک عمل استراتژیک برای مقاومت در برابر فروپاشی ذهنی و حفظ امید به آینده است. وقتی دانشجو احساس کند در دل طوفان، لنگرگاهی به نام دانشگاه دارد، اولین و مهمترین درس مدیریت استراتژیک بحران را در عمل آموخته است.
انتهای پیام/
