درماندگی ترامپ؛ شوک بازار انرژی ۱۵۰۰ میلیارد دلار از بورس آمریکا را سوزاند / سایه نفت ۱۲۰ دلاری بر بازار‌های مالی جهان

به گزارش خبرگزاری آنا، در بحبوحه یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های بازار انرژی در سال‌های اخیر، تأثیرات این بحران به سرعت از مرز‌های ژئو‌اقتصادی عبور کرده و به قلب بازار‌های مالی جهان رسیده است. نوسانات کم‌سابقه در قیمت نفت و اختلال در مسیر‌های انتقال انرژی، زنجیره‌ای از واکنش‌ها را در بازار‌های سهام رقم زده که به گفته تحلیلگران می‌تواند آغازگر دوره‌ای تازه از ریسک‌های سیستماتیک باشد. در همین فضای پرابهام، همایون دارابی، کارشناس ارشد بازار سرمایه، با بررسی آخرین داده‌ها از سقوط ارزش بورس آمریکا تا فشار‌های سنگین بر سیاست پولی این کشور، تصویری روشن از ابعاد این بحران ارائه می‌کند.

در حالی که تشدید تنش‌ها در منطقه خاورمیانه و نوسانات شدید بازار انرژی، نگاه تحلیلگران اقتصادی جهان را به تحولات ژئو‌اقتصادی معطوف کرده است، بسیاری از کارشناسان معتقدند پیامد‌های این شرایط تنها به بازار نفت محدود نمی‌شود و می‌تواند اثرات گسترده‌ای بر بازار‌های مالی بین‌المللی، از جمله بورس آمریکا، بر جای بگذارد. در همین ارتباط، همایون دارابی، کارشناس ارشد بازار سرمایه، با اشاره به تحولات اخیر بازار انرژی و پیامد‌های آن برای اقتصاد جهانی و بازار‌های مالی، به تشریح ابعاد این بحران پرداخت.

دارابی گفت: آنچه امروز در بازار‌های جهانی مشاهده می‌کنیم، یکی از جدی‌ترین بحران‌های بازار انرژی در سال‌های اخیر است. تحولات اخیر در منطقه و واکنش‌هایی که در حوزه انرژی و مسیر‌های انتقال آن رخ داده، عملاً یک شوک بزرگ به اقتصاد جهانی وارد کرده است؛ شوکی که آثار آن به‌تدریج در حال نمایان شدن است.

تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی در جهان به شمار می‌رود و حدود ۲۰ درصد از انرژی جهان از این مسیر عبور می‌کند. محدود شدن جریان انرژی از این مسیر طی حدود ۲۶ تا ۲۷ روز گذشته، عملاً یک زلزله اقتصادی در بازار‌های جهانی ایجاد کرده و به همین دلیل نیز شاهد واکنش‌های مختلف در بازار‌های انرژی و مالی هستیم

این کارشناس ارشد بازار سرمایه ادامه داد: هرچه زمان می‌گذرد، ابعاد اقتصادی این وضعیت بیشتر نمایان می‌شود و شرایط دشوارتری برای اقتصاد جهانی شکل می‌گیرد. در چنین فضایی، بسیاری از اقدامات و اظهارنظر‌هایی که از سوی برخی کشور‌ها مطرح می‌شود، بیشتر جنبه مدیریت روانی بازار دارد؛ از جمله بحث آزادسازی ذخایر استراتژیک انرژی که بیشتر با هدف کنترل انتظارات در بازار مطرح می‌شود.

دارابی تصریح کرد: با این حال، دورنمای بازار انرژی چندان مثبت به نظر نمی‌رسد. در آخرین معاملات جهانی نیز قیمت نفت برنت به محدوده‌ای نزدیک به سطوح بسیار بالایی رسیده است و باید توجه داشت که اگر قیمت نفت به محدوده ۱۲۰ دلار برسد، اقتصاد جهانی با خطر رکود جدی مواجه خواهد شد و اقتصاد آمریکا نیز ممکن است وارد مرحله رکود تورمی شود.

وی در ادامه با اشاره به شرایط اقتصاد داخلی گفت: در داخل کشور نیز باید توجه داشت که به طور سنتی از حدود نیمه اسفند تا نیمه فروردین، اقتصاد ایران به دلیل تعطیلات نوروزی وارد دوره‌ای از رکود فصلی می‌شود. در سال‌های گذشته نیز در این مقطع معمولاً فعالیت‌های اقتصادی با کاهش همراه بوده است و بنابراین برای ارزیابی دقیق‌تر شرایط باید منتظر پایان تعطیلات و بازگشت کامل فعالیت‌های اقتصادی ماند.

این تحلیلگر بازار سرمایه افزود: در عین حال، طی روز‌های اخیر نشانه‌هایی از تلاش دولت برای مدیریت شرایط اقتصادی مشاهده شده است. از جمله حضور مسئولان در مراکز توزیع و فروشگاه‌های زنجیره‌ای و همچنین تأکید مقامات اقتصادی بر کنترل بازار که نشان می‌دهد توجه به ثبات اقتصادی در دستور کار قرار دارد.

دارابی ادامه داد: البته باید توجه داشت که بخشی از تحولات اخیر خارج از کنترل مستقیم دولت‌هاست، به‌ویژه زمانی که زیرساخت‌های اقتصادی و صنعتی هدف قرار می‌گیرند. با این حال امید می‌رود با مدیریت مسئولان، صبوری فعالان اقتصادی و تلاش کارگران و کارکنان واحد‌های تولیدی، کشور بتواند از این شرایط عبور کند.

وی تأکید کرد: در چنین شرایطی طبیعی است که اولویت اصلی کشور دفاع و حفظ ثبات باشد و انتظار می‌رود با مدیریت شرایط، این دوره دشوار نیز در نهایت پشت سر گذاشته شود.

دارابی در بخش دیگری از سخنان خود به تأثیر این تحولات بر بازار‌های مالی آمریکا اشاره کرد و گفت: تاکنون ارزش بازار سهام آمریکا در پی این تحولات حدود ۱۵۰۰ میلیارد دلار کاهش یافته است که نسبت به ارزش کل حدود ۶۰ هزار میلیارد دلاری این بازار، نزدیک به ۶ درصد افت محسوب می‌شود.

وی افزود: چند عامل مهم می‌تواند فشار بیشتری بر بورس آمریکا وارد کند. نخست اینکه اگر قیمت نفت به محدوده ۱۲۰ دلار برسد، اقتصاد آمریکا به سمت رکود حرکت خواهد کرد و این مسئله به طور طبیعی ارزش بازار سهام را کاهش می‌دهد.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: عامل دوم اختلاف نظر‌هایی است که میان آمریکا و برخی از متحدانش، به‌ویژه در چارچوب ناتو، وجود دارد و می‌تواند بر هماهنگی‌های اقتصادی و سیاسی اثرگذار باشد.

دارابی همچنین به مسئله مهم چرخه دلار اشاره کرد و گفت: اقتصاد‌های نفتی منطقه خلیج فارس از خریداران مهم اوراق قرضه آمریکا به شمار می‌رفتند، اما در شرایط فعلی و با توجه به اختلال در صادرات نفت، فشار‌هایی برای فروش اوراق و حتی فروش طلا از سوی برخی کشور‌ها ایجاد شده است.

وی افزود: این روند موجب شده قیمت اوراق قرضه آمریکا کاهش یابد و در مقابل بازدهی این اوراق افزایش پیدا کند. افزایش بازدهی اوراق قرضه نیز فشار قابل توجهی بر سیاست‌گذاری پولی آمریکا وارد می‌کند و فدرال رزرو را ناچار می‌سازد برای فروش اوراق خود نرخ‌های بالاتری پیشنهاد دهد.

دارابی ادامه داد: از سوی دیگر، افزایش بازدهی اوراق و تقویت شاخص دلار معمولاً به ضرر بازار سهام تمام می‌شود، زیرا سرمایه‌ها به سمت بازار‌های کم‌ریسک‌تر حرکت می‌کنند.

وی درپایان گفت: در مجموع سه عامل اصلی می‌تواند فشار قابل توجهی بر بورس آمریکا وارد کند؛ نخست خطر رکود تورمی ناشی از افزایش قیمت انرژی، دوم افزایش نرخ بهره در آمریکا و سوم تقویت شاخص دلار. در صورتی که این بحران ادامه پیدا کند، احتمال افزایش زیان‌ها در بازار سهام آمریکا وجود دارد و ممکن است افت ارزش بازار از سطوح فعلی نیز فراتر رود.