بهتر است انتظار خود را از بارش شهابی جباری پایین بیاوریم. این نظر سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران است؛ آن هم در حالی که بسیاری در اثر تبلیغات رسانهای، منتظر بارانی از شهابها در آسمان هستند.
آیا یک رژیم غذایی میتواند زخمهای روانی ناشی از تروماهای پیش از تولد را التیام بخشد؟ یافتههای جدید حاکی از آن است که رژیم معروف لاغری «کتوژنیک» شاید بتواند بهعنوان یک مداخله پیشگیرانه در برابر اختلالات خلقی و اجتماعی عمل کند.
اکسیر حیات هرگز در جامهای شیشهای کیمیاگران یافت نشد؛ اما ممکن است در بدن یک جانور عجیب، زیر خاکهای آفریقا پنهان شده باشد. موشهای حفار برهنه، راز طول عمر خود را در ساختار یک پروتئین نهفته کردهاند؛ پروتئینی که در انسان و موش معمولی مانع ترمیم دیاِناِی میشود؛ اما در این جانور شگفتانگیز، به «ابزار طلایی» ترمیم ژنتیکی تبدیل شده است.
گفتوگوی آناتک با الکساندر استار، عصبپژوه دانشگاه استنفورد
پژوهشی جدید نشان میدهد برخی ژنهای موثر در تکامل مغز انسان با ویژگیهایی، چون اوتیسم در ارتباطاند. دکتر «الکساندر استار» در گفتوگو با آناتک باور دارد این اتفاق نه یک هزینه برای کسب هوش، بلکه مبادلهای میان بهبود شناخت و افزایش تنوع عصبی است.
نجاتدهندگان در «لانگ آیلند» با انجام پیوند ظریف و بیسابقه بال به یک «پروانه شهریار» در حال مرگ، فرصت دوبارهای برای پرواز به او دادند. ویدیوی منتشرشده از این اقدام آنها به سرعت وایرال شد.
چه میشود اگر برای تهیه ماست، به جای مخمر معمولی، چهار مورچه زنده را در شیر گرم بیندازید؟ این روش عجیب که یک سنت فراموششده در بالکان است نظر دانشمندان را به خود جلب کرد و باعث شد آنها از آزمایشگاه خود در دانمارک بیرون بیایند و به خواستگاه اصلی آن بروند و ماست مورچهای را در لانه مورچههای چوب درست کنند.
چای سیاه، نه تنها یک نوشیدنی معمولی روزمره بلکه یک «داروی طبیعی» برای قلب ما است؛ دانشمندان چینی در بررسیهای تازه خود به این مسئله پی بردهاند که روزانه چه میزان از این نوشیدنی محبوب، قلب ما را نجات میدهد. طرفداران چای اگر تعداد فنجانهای مورد نظر دانشمندان را بفهمند، حتما لبخند رضایت بر لبهایشان خواهد نشست.
هر صبح وقتی مسواک میزنیم، شاید تنها به درخشش دندانهایمان فکر میکنیم؛ اما پژوهشهای تازه نشان میدهد همین کار ساده میتواند تفاوتی بزرگ در سرنوشت سلامتی ما رقم بزند؛ تفاوتی میان ابتلا به بیماریهای مرگبار یا محافظت در برابر آنها.
بخش دوم مصاحبه آناتک با حنیف قلندری، پژوهشگر تاریخ علم
ما امروز ستارگان را با ابزارهای پیشرفته میبینیم؛ آنها با چشم، ابزارهای اولیه و باورهایشان میدیدند؛ اما آیا این تفاوت، به ما حق میدهد که دانش گذشته را «خرافه» خوانده و از تاریخ علم دور شویم؟
گفتوگوی آناتک با استاد «دانشگاه برندون» درباره کشف کرمی که پلاستیک را میبلعد
کرم مومخوار روزی آفتی برای زنبورهای عسل شمرده میشد. امروز، همین موجود کوچک در مرکز یک انقلاب زیستفناوری قرار گرفته است. پژوهشگران دریافتهاند که این کرم میتواند پلاستیک را هضم کند؛ اما برای تبدیل این قابلیت به راهحلی جهانی، نیاز به «رژیم غذایی ویژه» دارد. برای درک بهتر این موضوع آناتک با دکتر «برایان کاسونه»، سرپرست تیم پژوهشی که روی این موضوع کارمیکند، گفتوگو کردهاست.
گفتگوی اختصاصی آناتک با حنیف قلندری، پژوهشگر تاریخ علم
تاریخ علم نجوم به قدمتی فراتر از آنچه در متون کهن ثبت شده بازمیگردد. انسانهای پیش از تاریخ با رصد خورشید، ماه و ستارگان، نه تنها مسیر زندگی روزمره خود را سامان دادند بلکه نخستین گامها را برای درک جایگاه خویش در جهان برداشتند. گفتوگوی پیشرو با دکتر حنیف قلندری، استاد تاریخ علم، تلاشی است برای ردیابی این مسیر از نخستین نشانههای «آگاهی آسمانی» تا پیوند نجوم با ریاضیات.
از آموزش جغرافی به کودکان ثروتمند در قرن هجدهم تا سرگرمی که میتواند احساس تنهایی در سالمندان را کاهش دهد؛ اما آیا واقعا این گفته درست است که پازل حل کردن از زوال عقل جلوگیری میکند؟ نظر کارشناسان چیست؟
دیگر فقط اقیانوسها نیستند که در حال بلعیدن پلاستیک هستند. جنگلها هم اکنون ذرات میکروپلاستیک را از هوا میگیرند و در خاک خود ذخیره میکنند؛ اما ماجرا به اینجا ختم نمیشود. همین ذرات، از طریق هوا و غذا وارد بدن ما شدهاند و اکنون در استخوانهای انسان کشف شدهاند؛ جایی که میتواند باعث پیری زودرس سلولهای استخوانی و حتی شکستگیهای پاتولوژیک شود. ما دیگر فقط با بحران زیستمحیطی مواجه نیستیم بلکه یک بحران سلامت در سطح جهانی پیش روی ماست.
انسان بدون اینکه متوجه شود، به یک نیروی تکاملی قدرتمند تبدیل شده است. در طول هزار سال گذشته، حیوانات اهلی بزرگتر شدهاند، در حالی که حیوانات وحشی کوچکتر و کمتر شدهاند. این تغییرات، نتیجه فشارهایی است که ما به طور مستمر بر طبیعت وارد میکنیم: از کشاورزی و شهرنشینی گرفته تا انتخاب نژادهایی که «زیبا» به نظر میرسند.
پژوهشگر دانشگاه آرهوس دانمارک در گفتوگو با آناتک:
پژوهشگران دانشگاه آرهوس دانمارک با جاسازی باکتریهای زنده در رایجترین مصالح ساختمانی جهان یعنی بتن، نوعی ابرخازن ساختهاند که قادر به ذخیره برق است. این تیم با افزودن باکتری «شوانلا انیدنسیس» که به دلیل تواناییاش در جابجایی الکترونها به خارج از سلول خود مشهور است، ایده بیجان بودن بتن را به چالش کشیدهاند. با دکتر چی لو (Qi Luo)، پژوهشگر ارشد این پروژه، گفتوگویی داشتیم تا از نزدیک با این فناوری آشنا شویم. او به ما خواهد گفت چگونه کپکها الهام بخش او بودهاند.
«ناسا ردپای زیستی بالقوهای را در گلسنگهای مریخ کشف کرد.» این خبر در چند روز گذشته به تیتر رسانههای جهان تبدیل شد. «ساینس دیلی» نوشت مریخنورد «پرزویرنس» (Perseverance به معنی استقامت) ناسا، گِلسنگهایی را در دهانه «جیزرو» (Jezero) مریخ کشف کرده که حاوی کربن آلی و بافتهای (ریزساختار) غیرمعمول است و به ردپاهای زیستی بالقوه اشاره دارند.
در شب ماهگرفتگی کامل شانزدهم شهریور، هم زیباییهای آسمان و هم نگرانیهای قدیمی مردم در رسانههای جهانی بازتاب یافت. رسانهها تلاش کردند با استناد به پژوهشهای علمی، باورهای نادرست درباره تأثیر ماهگرفتگی بر سلامت را زیر سؤال ببرند.
گفتگوی آناتک با سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران:
یک ماهگرفتگی کامل در راه است. آیا میدانستید که هفته آینده، آسمان ایران شاهد رخدادی زیبا خواهد بود؟ جزئیات زمانی و مکانی، علت تغییر رنگ ماه در این ماهگرفتگی، چگونگی عکاسی از آن و حتی پرسشهایی ماورائی مانند جذب و روایتهای مختلفی که از این ماهگرفتگی در فضای مجازی منتشر شده را در گفتوگو با سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران مطرح کردهایم که میتوانید پاسخ آنها را در این مصاحبه اختصاصی پیدا کنید.
در حالی که گیاهان میلیونها سال است با فتوسنتز، نور خورشید را به انرژی شیمیایی تبدیل میکنند، دانشمندان یک دانشگاه در سوئیس مولکولی مصنوعی ساختهاند که میتواند مثل یک گیاهِ کوچک در آزمایشگاه، نور را جذب کند و بار الکتریکی ذخیره کند. این مولکول هوشمند، با ذخیره دو بار مثبت و دو بار منفی، گامی است به سوی آیندهای مبتنی بر انرژی پایدار.
در دنیایی که به خاطر آلودگی هوا نفس کشیدن سخت شده است؛ دانشمندان نفس تازهای به فناوریهای انرژی پاک دمیدند. کریستالی جدید از دل آزمایشگاههای کره و ژاپن بیرون آمده که مانند ریه نفس میکشد. این ماده هوشمند در دمای نسبتا پایین اکسیژن را جذب و آزاد میکند. این کشف میتواند تحولی در فناوریهای انرژی پاک به وجود آورد.