آخرین مطالب
اسکلتی ۵۵۰۰ ساله قدیمی‌ترین شاهد باکتری‌های مرتبط با سفلیس
بازیابی ژنوم یک باکتری مرتبط با سفلیس از اسکلت انسانی ۵۵۰۰ ساله در کلمبیا، نه‌تنها قدیمی‌ترین شواهد ژنتیکی این بیماری را آشکار کرده، بلکه نشان می‌دهد عوامل بیماری‌زای ترپونمی هزاران سال زودتر از تصور پیشین در قاره آمریکا در حال گسترش و تنوع بوده‌اند.
دندان‌های باستانی، گنجینه‌هایی از رازها
کارکرد دندان‌ها فقط کمک به هضم غذا از طریق جویدن نیست. دندان‌ها حتی از در اختیار قرار دادن اطلاعاتی شامل سن یا ظاهر فرد فراتر می‌روند. دندان‌ها می‌توانند همچون سوابق زیستی دقیق عمل کنند و شواهدی از سلامت، رژیم غذایی و فشارهایی را که یک فرد در طول زندگی خود تجربه کرده است حفظ کنند. در پژوهشی تازه پژوهشگران نشان داده‌اند بقایای دندانی به‌دست‌آمده از محوطه‌ای متعلق به عصر آهن در جنوب ایتالیا، امکان بازسازی دقیق رشد، سلامت و شیوه تغذیه انسان‌هایی را فراهم می‌کند که بیش از ۲۵۰۰ سال پیش می‌زیسته‌اند.
باستان‌شناس آلمانی در گفتوگو با آناتک:
راز شهرنشینی زاگرس باستان، در دل یک کارگاه سفال‌گری نهفته است
کاوش‌ها در یک کارگاه سفال‌گری به‌خوبی حفظ شده در محوطه باستانی «گردی‌بازار» در اقلیم کردستان عراق، نشان می‌دهد سکونتگاه‌های عصر آهن در زاگرس تنها محل سکونت نبوده‌اند بلکه شهر‌هایی با تولید تخصصی، مدیریت منابع و هماهنگی اجتماعی پیشرفته داشته‌اند؛ کشفی که نگاه باستان‌شناسان به سازمان اجتماعی این منطقه در هزاره اول پیش از میلاد را دگرگون می‌کند. برای آشنایی بیشتر با یافته‌های این پژوهش خبرنگار آناتک با «سیلویا آمیکونه»، باستان شناس و نویسنده اصلی این پژوهش گفتوگو کرده است.
فایده شگفت‌انگیز گذراندن وقت با نوه‌ها برای مغز
وقت‌گذرانی با نوه‌ها می‌تواند برای مغز فایده داشته باشد. پژوهشی تازه نشان می‌دهد مراقبت از نوه‌ها نه تنها یک نقش خانوادگی بلکه عاملی بالقوه برای حفظ سلامت شناختی در سالمندی است؛ نقشی که می‌تواند حافظه و توانایی‌های فکری را تقویت کند، البته به شرط آن‌که در بستری حمایتی و داوطلبانه انجام شود.
این یک نقص نیست
چهره‌های افراد اوتیستیک احساسات را به‌گونه‌ای متفاوت نشان می‌دهد
چهره‌ها همیشه حقیقت احساسات را به یک زبان مشترک روایت نمی‌کنند؛ پژوهشی تازه نشان می‌دهد افراد اوتیستیک و غیر اوتیستیک هیجان‌های مشابه را با الگوهای متفاوتی در صورت خود بیان می‌کنند و همین تفاوت، می‌تواند منشأ بسیاری از سوءبرداشت‌های دوطرفه در ارتباطات روزمره باشد.
میکروب‌های ساکن دهان، کلیدی برای پیشگیری از چاقی
دانشمندان ممکن است راهی تازه برای شناسایی نشانه‌های اولیه چاقی دست یافته باشند؛ راهی که می‌تواند به توسعه راهبردهای نوین پیشگیری منجر شود. پژوهشی که در مجله «سِل ریپورتز» (Cell Reports) منتشر شده است نشان می‌دهد افراد چاق، در مقایسه با افراد دارای وزن سالم، مجموعه‌ای متمایز از میکروب‌ها را در دهان خود دارند.
گفتوگوی اختصاصی آناتک با استاد حشره‌شناسی «دانشگاه آبرن»:
چگونگی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها را از مورچه‌ها بیاموزیم
در حالی که انسان‌ها در کمتر از یک قرن با بحران جهانی مقاومت آنتی‌بیوتیکی روبه‌رو شده‌اند، مورچه‌ها میلیون‌ها سال است بدون گرفتارشدن در این دام با عوامل بیماری‌زا مقابله می‌کنند. پژوهشی تازه نشان می‌دهد این حشرات اجتماعی با راهبردهای شیمیایی پیچیده و هدفمند، می‌توانند الهام‌بخش نسل جدید دارو‌های ضدعفونی‌کننده باشند. در ادامه گفتگوی ویژه آناتک را با «کلینت پنیک»، حشره‌شناس آمریکایی و پژوهشگر این پژوهش می‌خوانید.
گفتگوی اختصاصی آناتک با استاد زیست‌شناسی تکاملی دانشگاه میشیگان:
تکامل هرگز به خط پایان نمی‌رسد
آیا واقعا بیشتر جهش‌های ژنتیکی بی‌اهمیت‌اند؟ پژوهشی تازه از دانشگاه میشیگان این باور قدیمی را به چالش کشیده و نشان می‌دهد تکامل بیش از آن‌که مسیر رسیدن به کمال باشد، تعقیب دائمی محیطی است که مدام تغییر می‌کند. در این گفتوگو، دکتر «جیانژی ژانگ»، زیست‌شناس تکاملی، از نظریه جدید خود، نقش جهش‌های سودمند و پیامد‌های آن برای تکامل انسان می‌گوید.
گفتوگوی ویژه آناتک با برنده جایزه نوبل فیزیولوژی سال ۲۰۲۱:
چرا روده زنان درد را شدیدتر حس می‌کند
دردی که با هورمون‌ها تشدید می‌شود. سندرم روده تحریک‌پذیر در زنان شایع‌تر است و علائم آن با رژیم غذایی و چرخه‌های هورمونی نوسان می‌کند. پژوهشی تازه که در نشریه «ساینس» منتشر شده، از مسیرهای سلولی وابسته به استروژن پرده برمی‌دارد که حساسیت روده به درد را افزایش می‌دهد. در این گفتوگو، «دیوید جولیوس»، استاد فیزیولوژی دانشگاه «کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو» (UCSF) و برنده جایزه نوبل، درباره یافته‌های کلیدی این پژوهش، نقش میکروبیوتا و چشم‌اندازهای درمانی آینده توضیح می‌دهد.
این گوسفند، حلقه گمشده شیوع طاعون را آشکار کرد
طاعون همیشه از مسیرهای شناخته‌شده گسترش نیافته است. هزاران سال پیش از آن‌که کک‌ها و موش‌ها به نماد مرگ سیاه در قرون وسطی بدل شوند، گونه‌ای متفاوت از باکتری طاعون انسان‌ها را در سراسر اوراسیا آلوده کرده بود؛ گونه‌ای که نمی‌توانست از طریق کک‌ها منتقل شود و با این حال، قرن‌ها دوام آورد. اکنون کشف غیرمنتظره DNA طاعون در بقایای یک گوسفند اهلی چهار هزار ساله، پرده از سازوکاری تازه برمی‌دارد و نشان می‌دهد که ارتباط نزدیک انسان با دام‌ها ممکن است نقشی کلیدی در یکی از کهن‌ترین همه‌گیری‌های تاریخ بشر داشته باشد.
پاشنه آشیل قارچ قاتل بیمارستانی پیدا شد
قارچی که می‌تواند بی‌سروصدا روی پوست انسان زندگی کند؛ اما در بخش‌های مراقبت ویژه بیمارستان‌ها به قاتلی خاموش بدل می‌شود، سال‌هاست نظام‌های سلامت را به چالش کشیده است. اکنون پژوهشگران می‌گویند شاید سرانجام نقطه ضعفی در این عامل بیماری‌زای مرگبار یافته باشند؛ ضعفی ژنتیکی که می‌تواند راه را برای درمان‌هایی تازه و حتی استفاده دوباره از دارو‌های موجود باز کند.
گامی تازه برای کاهش آلودگی جهانی پلاستیک:
پلاستیک‌هایی از پروتئین شیر
دانشمندان با استفاده از پروتئین‌های شیر، نشاسته و نانورُس موفق به ساخت نوعی پلاستیک زیست‌تخریب‌پذیر شده‌اند که می‌تواند در مدت کوتاهی در خاک تجزیه شود. این پژوهش در شرایطی انجام شده است که نگرانی‌ها درباره آسیب‌های زیست‌محیطی پلاستیک‌ها و پیامد‌های احتمالی آنها برای سلامت انسان رو به افزایش است و تلاش‌ها برای توسعه جایگزین‌هایی با آسیب کمتر به محیط‌زیست شتاب گرفته است.
پژوهشی جدید نشان می‌دهد
سولاریوم، DNA پوست را دهه‌ها پیرتر می‌کند
«بکش و خوشگلم کن» به نظر می‌رسد یک ضرب المثل درست است. در همین راستا، مدت‌هاست مشخص شده است که افرادی که از دستگاه‌های سولاریوم استفاده می‌کنند، با خطر بالاتری برای ابتلا به سرطان پوست مواجه‌اند. اکنون پژوهشی جدید نشان می‌دهد که بزرگسالان جوانی که از سولاریوم استفاده می‌کنند، تغییرات ژنتیکی را در پوست خود تجربه می‌کنند که ممکن است باعث شود سلول‌های این افراد جهش‌هایی بیشتری را نسبت به کسانی انباشته کند که سنی دو برابر بیشتر از آنها دارند.
مورچه‌ها کارخانه‌های زنده تولید آنتی‌بیوتیک هستند
ممکن است یکی از اجزای حیاتی برای پیشرفت پزشکی انسان، درست زیر پای ما پنهان شده باشد. «کلینت پنیک»، استادیار حشره‌شناسی دانشگاه آبرن، به همراه تیمی از دانشجویان تحصیلات تکمیلی، به این نتیجه رسیده‌اند که مورچه‌ها از نظر نوآوری در حوزه آنتی‌بیوتیک‌ها بسیار جلوتر از انسان‌ها هستند. پنیک می‌گوید: «در مطالعه‌مان بررسی کردیم که مورچه‌ها چگونه از ترکیبات آنتی‌بیوتیکی برای مقابله با عوامل بیماری‌زا استفاده می‌کنند و این پرسش را مطرح کردیم که چرا دفاع‌های شیمیایی آنها در طول زمان تکامل همچنان مؤثر باقی مانده‌اند.»
حساب و کتاب شب یلدا از دیدگاه منجمان
شب یلدا، بلندترین شب سال در نیمکره شمالی، تنها یک جشن تاریخی و فرهنگی نیست بلکه یک رویداد دقیق و قابل محاسبه در تقویم نجومی است. کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران، در گفتوگو با آناتک؛ راز‌های علمی این شب به یادماندنی برای ایرانی‌ها را بازگو کرد و توضیح داد که چرا امسال، لحظه انقلاب زمستانی دقیقا در ساعت ۱۸:۳۳ به وقت ایران رخ می‌دهد.
گفتوگوی اختصاصی آناتک با نویسنده کتاب «آستروبیولوژی»
پژوهش ایرانی احتمال وجود حیات فرازمینی را جدی‌تر از همیشه مطرح می‌کند
وجود یا عدم وجود حیات فرازمینی از پرسش‌هایی است که همیشه بشر را به فکر واداشته است. پژوهشگران ایرانی نیز در کنار پژوهشگران سایر کشور‌ها برای یافتن پاسخ به این پرسش در تکاپو هستند. در همین راستا، سیدسینا سیدپور لیالستانی و هلن پورمظاهری به تازگی به همراه محمد سعید باجلان و آلاء امیری از دانشگاه‌های آزاد اسلامی و الزهرا (س) مقاله‌ای منتشر کرده‌اند که در ژورنال معتبر دانشگاه کمبریج منتشر شده است. بازتاب این مقاله در رسانه‌های علمی جهان ما را برآن داشت تا با سیدسینا سیدپور مصاحبه‌ای انجام دهیم.
چرا «برمودا» شناور به نظر می‌رسد
برمودا دهه‌هاست با داستان‌هایی از کشتی‌ها و هواپیما‌های ناپدیدشده شناخته می‌شود؛ اما یکی از راز‌های واقعی این جزیره نه روی سطح دریا، بلکه در اعماق زمین پنهان بوده است. پژوهشی تازه نشان می‌دهد آنچه برمودا را «شناور» جلوه می‌دهد، نه نیرو‌های ناشناخته بلکه یک ساختار زمین‌شناسی کم‌سابقه در زیر پوسته اقیانوس است.
چشم‌ها دروغ نمی‌گویند
پلک زدن نشان می‌دهد چه زمانی واقعا گوش می‌دهیم
ممکن است کسی ساکت بنشیند و به ظاهر گوش بدهد، اما مغز او داستان دیگری روایت کند. پژوهش‌های تازه نشان می‌دهد تعداد و زمان‌بندی پلک زدن می‌تواند سرنخ‌هایی از میزان توجه و تلاش ذهنی افراد هنگام گوش دادن یا خواندن ارائه دهد؛ به‌ویژه زمانی که پردازش اطلاعات دشوار می‌شود.
روشِ شما در فرزندپروری، سلامتِ روانِ نوجوان‌تان را شکل می‌دهد
سلامت روان یک بحران جهانی است؛ به گونه‌ای که بنابر گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، بیش از یک میلیارد نفر در سراسر جهان تحت تاثیر اختلالات روانی قرار دارند. جوانان به طور ویژه‌ای تحت تاثیر این بحران قرار دارند و خودکشی سومین علت اصلی مرگ در میان افراد ۱۵ تا ۲۹ ساله به شمار می‌رود. یک مطالعه جدید ارتباط میان سبک‌های مختلف فرزندپروری و طیفی از پیامد‌های سلامت روان را مورد بررسی قرار داده است.
خزه‌ها به حل معما‌های جنایی کمک می‌کنند
گیاهان بسیار کوچک مانند خزه به راحتی از نظر‌ها دور می‌مانند. اندازه بسیاری از آنها بزرگتر از مژه چشم نیست و معمولا در نزدیکی سطح زمین و در محیط‌های مرطوب و سایه‌دار رشد می‌کنند. با وجود اندازه کوچکشان، این گیاهان می‌توانند سرنخ‌های مهمی در کار‌های جنایی ارائه دهند.
