کاروران ارتباطی مجازی با حذف نیاز به دکلهای مخابراتی گرانقیمت، مدعی ارائه خدمات متنوعتر و ارزانتر به گروههای خاص مشتریان شدهاند. این اپراتورهای به نسبت نوپا که در 3 مدل متفاوت از فروشنده ساده برند تا مالک کامل هسته شبکه فعالیت میکنند، سهمی رو به رشد در بازار جهانی ۱۱۰ میلیارد دلاری ارتباطات دارند. گزارش پیش رو ضمن مرور تجربه موفق اروپا و آسیا در این حوزه، به بررسی جایگاه و چشمانداز این پدیده نوظهور در بازار مخابرات ایران میپردازد.
یک عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در گفتوگو با آناتک:
کامیار ثقفی، عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی دلیل تحریمهای فناوری آمریکا را تلاش غرب برای جلوگیری از تقویت کشورهای مستقل دانست و گفت: آمریکا و متحدان غربیاش، مانع دستیابی کشورهای غیرهمسو به فناوریهای قدرتافزا میشوند.
«پلتفرمهای آمریکایی بهجای حذف گسترده همه محتواهای ضدصهیونیستی، کاربران و مطالب اثرگذار را با استفاده از الگوریتمها و ابزارهای هوش مصنوعی شناسایی و محدود میکنند»، «ملاک اصلی این سکوها، میزان تأثیرگذاری بر افکار عمومی است؛ از همین رو، محتوای کماثر باقی میماند و کاربران مؤثر با حذف، تعلیق یا کاهش دسترسی مواجه میشوند.» این بخشی از صحبتهای محمدمهدی حبیبی مدیرعامل فمپ دربارۀ نحوۀ مدیریت محتوای ضدصهیونیستی در سکوهای آمریکایی است.
آیا ادعای «اینترنت آزاد» آمریکا فقط شعاری برای نفوذ اطلاعاتی است؟ چرا ابزاری مثل فیگما و میدجرنی روی ایرانیها بسته میشود، اما اینستاگرام باز است؟ ماجرای تحریم هوشمند سرویسهای خلاقانه و طراحی که اقتصاد دیجیتال ایران را هدف گرفته، روایتی تازه از دوگانگی غرب در عمل دارد.
تجربه جهانی، نشان میدهد که تفکیک اپراتور نتکو (زیرساخت) از سروکو (خدمات) در انگلستان میانگین قبض اینترنت مصرفکنندگان را تقریباً نصف کرد و تعداد خطوط رقبا از شبکه زیرساخت را در کمتر از چهار سال از ۱۲۳ هزار به بیش از ۶ میلیون خط رساند. در سوئد نیز قانون تفکیک عملیاتی اجباری به ابزاری مؤثر برای جلوگیری از سوءاستفاده اپراتورهای مسلط تبدیل شده است. حال به نظر طرح این پرسش مفید خواهد بود که الگوبرداری از این مدل موفق برای ایران چه فرصتهایی در افزایش رقابت و کیفیت شبکه به همراه خواهد داشت؟
یک عضو کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس در گفتوگو با آناتک:
حجت الاسلام قاسم روانبخش نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه راهکار کاهش اثر تحریمهای فناوری و ارتباطات، تکمیل شبکه ملی اطلاعات است، گفت: پیشرفت این شبکه تاکنون به بیش از ۶۰ درصد رسیده کرد.
یک عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در گفتوگو با آناتک:
«امروز در بیش از هفتاد کشور دنیا اگر یک پیامرسان خارجی دادهها و اطلاعات کاربران را در داخل همان کشور ذخیره نکند، اجازه نصب، فعالیت یا ادامه حضور بدون محدودیت به آن داده نمیشود. یکی از نمونههای نزدیک به ما، ترکیه است که درباره واتساپ و خدمات مشابه، الزاماتی در زمینه ذخیرهسازی داده در داخل کشور خود اعمال کرده است.» این بخشی از گفتههای ابوالفضل ابوترابی، نمایندۀ مجلس و عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها دربارۀ حکمرانی قانون مند فضای سایبر است.
آناتک اقدام عراق برای مقابله با استارلینک را بررسی میکند
عراق با شناسایی ۱.۵ میلیون مشترک اینترنت قاچاق و توقیف محموله تجهیزات استارلینک در فرودگاه بغداد، وارد فاز عملیاتی برخورد با شبکههای غیرمجاز اینترنت ماهوارهای شده است. وزارت ارتباطات این کشور ضربالاجلی تعیین کرده و هشدار داده که دلارهای پرداختی به ایلان ماسک بدون هیچ سودی برای دولت عراق، مستقیم به جیب او میرود. این در حالی است که ایران از ۳ سال پیش پیگیریهای حقوقی خود را در اتحادیه جهانی مخابرات آغاز کرده و حالا این سوال پیش میآید که چه عواملی باعث شده کشورها به جای استقبال از این پیشرفت ظاهری فناوری، در مقابل استارلینک صفبندی کنند؟
تفاهمنامه همکاری میان انجمن سواد رسانهای ایران و پارک ملی علوم و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی با هدف توسعه همکاری در حوزههای ارتقای سواد رسانهای، سواد دیجیتال، آموزش، مشاوره، تجاریسازی و توسعه صنایع خلاق به امضا رسید. این تفاهمنامه میتواند گامی مؤثر در افزایش تابآوری اجتماعی در برابر جنگهای شناختی و رسانهای دشمنان باشد.
مدیر گروه اقتصاد دیجیتال اندیشکدۀ اقتصاد دانشبنیان در گفتوگو با آناتک:
«داروخانهها به جهت کمبود تخصص در حوزۀ طراحی و توسعۀ سایت یا پلتفرم مستقل، بدون تعامل با سکوها امکان ایجاد تجربه مثبت برای متقاضیان را نخواهند داشت؛ لذا در صورت تلفیق تجربه سکوهای بومی باتجربه فنی داروسازان امکان ایجاد ظرفیت جدید برای ارائه خدمات باکیفیتتر برای بیماران فراهم خواهد شد.» مدیر گروه اقتصاد دیجیتال اندیشکدۀ اقتصاد دانشبنیان این موضوع را دربارۀ توسعه سکوهای دارورسان و همکاری داروخانهها با آنها بیان کرد.
آیا کابلهای فیبرنوری تنگه هرمز صرفاً یک نوع زیرساخت ارتباطی هستند یا نقطه عطفی در معادلات امنیت دیجیتال در غرب آسیا؟ چه عواملی باعث شده ایران از همسایگان جنوبی خود در امنیت دیجیتال پیشی بگیرد و چگونه «بزرگراه پنهان» زیردریایی میتواند برگ برنده جدیدی در احقاق حقوق ایران باشد؟ پاسخ به این پرسشها تصویر تازهای از توازن قدرت در منطقه ترسیم میکند که در آن دادهها و نه نفت، به وزنه استراتژیکی جدیدی بدل شدهاند.
بررسی مفهوم حکمرانی دیجیتال در گفتوگو با مدیرعامل فمپ
«مفهوم اینترنت آزاد در اندیشهٔ ما جایگاهی روشن دارد. شعار جمهوری اسلامی ایران، یعنی استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»، «در فضای حقیقی و فیزیکی عینا مطرح است. این مسئله در فضای مجازی نیز از نظر ما امری مطلوب و بلکه آرمانی مقدس به شمار میرود.» محمدمهدی حبیبی، مدیرعامل تشکل مردم نهاد فمپ، این جملات را بیان کرد.
«باور به قدرتسازی از طریق فناوری پس از جنگ تحمیلی دوم (۱۲ روزه) در کشور افزایش یافته است. این اعتقاد در مسئولین تقویت شده که فضای بیشتری برای اقدام در حوزه فناوری وجود دارد و باید در این مسیر گام برداشت.» سالار ولایتمدار، نمایندۀ مردم قزوین در مجلس شورای اسلامی این جملات را دربارۀ نقش فناوری در قدرت ایران بیان کرد.
«پیامرسانهای داخلی نشان دادند به سطح قابل قبولی از بلوغ فنی و عملیاتی رسیدهاند و اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند همفکری و همکاری برای توسعه خدمات، تقویت زیرساختها و ارتقای شبکه ملی اطلاعات هستند.» محمدحافظ حکمی، معاون فناوری، نوآوری و امور بینالملل به این موضوع اشاره کرد.
«اگر مردم به خوبی توجیه شوند، مخالفتی با اجرای طرح تعویض فناوری از کابل نوری به مسی نخواهند داشت.» این مسئله را علیرضا لطفی مدیر مخابرات منطقه تهران مطرح میکند.
روحالله عباسپور، نماینده مردم استان قزوین در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه دانشگاهها مملو از جوانان نخبه و بهروزی هستند که در مراکز علمی متمرکز شدهاند و صنعت دفاعی کشور از این ظرفیتها به خوبی استفاده کرده است؛ پیشنهاد داد که وزارت ارتباطات نیز با تعامل خوب با وزارت علوم میتواند از این نخبگان برای خنثیسازی تحریمهای آمریکا در حوزه زیرساخت و نرمافزار بهره ببرد.
آمریکا هرچه را که پیشرفت کشور را امکانپذیرتر میکند و منجر به رفع نیازهای تخصصی و واقعی کاربران میشود را تحریم میکند. شما اگر لیستی از سرویسهای گوگل تهیه کنید، شاهد خواهید بود که معدود سرویسهایی از این مجموعه برای کاربران ایرانی در دسترس قرار دارد. این بخشی از گفتههای کامیار ثقفی، عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی است.
وقتی اینترنت کند میشود یا همراه بانک از کار میافتد، اغلب یک عامل را مقصر میدانیم. شاید تصور کنید ریشه اصلی این اختلالها فقط به محدودیتهای داخلی بازمیگردد، اما لایه پنهانی از تحریمهای فناورانه سالهاست که زیرساخت دیجیتال زندگی روزمره را تحت فشار قرار داده است. این یادداشت نگاهی متفاوت دارد به آنچه زیست دیجیتالی ایرانیها را تحتتاثیر جدی قرار داده است اما کمتر شاهد پرداختن به آن در فضای افکار عمومی کشور بودهایم.
نرخ عمدهفروشی اینترنت به اپراتورهای دیگر بر مبنای آرپوی خود آنها تعیین میشود. هنگام قیمتگذاری عمدهفروشی، نرخهایی که آن کارور ارتباطی برای کاربر نهایی خود مدنظر قرار میگیرد، برای ما ملاک محاسبه میشود. این موضوع را علیرضا لطفی، مدیر مخابرات منطقه تهران بیان کرد.
مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفتوگو با آناتک با بیان اینکه برای اولین بار در تیم مذاکرهکننده یک نفر رابط از سمت وزارت ارتباطات حضور دارد، بیان کرد که رفع تحریم از نرمافزارها، سختافزارها و اپلیکیشنها در حوزه هوش مصنوعی، اکنون در حال مذاکره است.