آخرین مطالب
افسردگی ساخت سلولهای جدید مغز را متوقف میکند
افسردگی فقط احساس غمگینی نیست؛ مغز تغییر میکند. مطالعات نشان میدهد در افراد مبتلا به افسردگی، روند ساخت سلولهای جدید عصبی در بخشی از مغز که با حافظه و احساسات در ارتباط است، کند میشود. این تغییر میتواند به درک بهتر مشکلاتی مثل تمرکز پایین، فراموشی و ماندن ذهن در خاطرات منفی کمک کند و نشان دهد افسردگی فقط یک مشکل روحی نیست، بلکه با تغییرات واقعی در مغز همراه است.
عضو انجمن متخصصان داخلی ایران در گفتوگو با آناتک:
نسخه برای بیمار نوشته میشود، نه بیماری
یک دارو میتواند برای یک نفر درمان باشد و برای دیگری دردسرساز. تفاوت در شرایط بدنی، بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی باعث میشود واکنش افراد به یک دارو یکسان نباشد و مصرف خودسرانه یا توصیه دارویی دیگران، گاهی پیامدهای جدی به همراه داشته باشد.
فضانوردان در فضا دچار یبوست میشوند
روده در فضا، مثل زمان حضور در زمین رفتار نمیکند. پژوهشگران با بررسی نمونههای خون ۵۲ فضانورد نشان دادند در هفتههای نخست اقامت در مدار، فرآیند تجزیه پروتئین در روده بهطور محسوسی تغییر میکند؛ تغییری که ممکن است با کاهش سرعت عبور مواد غذایی از دستگاه گوارش و بروز یبوست در فضا ارتباط داشته باشد.
سن زیستی بدن با سن شناسنامهای یکی نیست
سن بدن همیشه با سن شناسنامه یکی نیست. دو نفر ممکن است دقیقاً همسن باشند، اما سلولهای بدن آنها با سرعت یکسانی پیر نشوند؛ در یکی، فرایندهای مرتبط با التهاب، سوختوساز یا ترمیم سلولی ممکن است زودتر دچار تغییر شده باشد و در دیگری، این تغییرات دیرتر یا با شدت کمتری رخ دهد. همین تفاوت باعث شده دانشمندان به جای تکیه بر سن تقویمی، به دنبال شاخصهایی باشند که وضعیت واقعیتر فرایند پیری را در بدن نشان دهند.
یک پروفسور دانشکده بیوتکنولوژی «دانشگاه کمبریج» در گفتوگو با آناتک:
تشخیص زودتر سرطان ریه تنها با یک آزمایش ادرار ممکن است
تنها یک نمونه ادرار میتواند برای شناسایی نشانههای اولیه سرطان ریه کافی باشد. پژوهشگران دانشگاه کمبریج روی آزمایشی کار کردهاند که میتواند از روی ادرار، نشانههای اولیه سرطان ریه را پیدا کند؛ حتی پیش از آنکه بیماری علامتی ایجاد کند. این روش هنوز در مرحله تحقیق است، اما اگر در آزمایشهای انسانی موفق باشد، میتواند تشخیص سرطان ریه را سادهتر، سریعتر و در دسترستر کند.
گاهی استخوان میشکند، بیآنکه شما بفهمید
شکستگی همیشه دردناک نیست. ممکن است درد خفیفی بعد از ورزش، پیادهروی یا یک فعالیت تکراری شروع شود و آن را به خستگی نسبت دهید. اما گاهی همین درد، نشانه آسیبی در استخوان است که با ادامه فشار میتواند پیشرفت کند. این اتفاق فقط برای سالمندان نیست؛ یک فرد جوان و سالم هم ممکن است در اثر فشار بیش از ظرفیت استخوان دچار شکستگی شود.
یک پژوهشگر «دانشگاه فنی دانمارک» در گفتوگو با آناتک:
حضور در یک موقعیت مشترک ضربان قلب افراد را هماهنگ میکند
بدن انسان از حضور دیگران بیتأثیر نمیماند. حضور در کنار دیگران میتواند روی ضربان قلب ما اثر بگذارد. وقتی افراد به هم نزدیک هستند یا با هم کاری انجام میدهند، ضربان قلبشان بیشتر شبیه هم میشود. این هماهنگی میان افرادی که یکدیگر را میشناسند بیشتر است و در محیطهای شلوغ و پرسروصدا کاهش پیدا میکند.
یک عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در گفتوگو با آناتک:
ماسکهای خانگی پوست را گرفتار حساسیت میکنند
ماسک خانگی میتواند بیشتر از زیبایی، دردسر بسازد. ترکیباتی که در خانه برای مراقبت از پوست استفاده میشوند، شاید ساده و در دسترس باشند، اما انتخاب نادرست آنها میتواند نتیجهای متفاوت از انتظار داشته باشد. با رواج توصیههای مختلف درباره استفاده از مواد طبیعی برای شفافیت، جوانسازی و رفع مشکلات پوستی، این سؤال مطرح میشود که کدامیک از این روشها واقعاً برای پوست مناسباند و کدامیک ممکن است به آن آسیب بزنند.
روایت نخستین نگاه انسان به سلولهای بدن خود
انسان برای نخستینبار به درون بدن خود نگاه کرد. نه با چشم غیرمسلح، بلکه از پشت عدسی میکروسکوپ. تا پیش از آن، دانشمندان اندامهای بدن را میشناختند، اما از کوچکترین واحدهای سازنده آنها بیخبر بودند. اختراع میکروسکوپ این پرده را کنار زد و جهانی را آشکار کرد که تا آن زمان از دید انسان پنهان مانده بود؛ جهانی از سلولها که بعدها مشخص شد پایه شکلگیری همه بافتها و اندامهای بدن هستند.
با مصرف زیاد پروتئین، بدن خود را سریعتر پیر میکنید
پروتئین همیشه به معنای سلامت بیشتر نیست. در سالهای اخیر، مصرف پروتئین به یکی از مهمترین توصیههای تغذیهای تبدیل شده و صنایع غذایی نیز با تولید محصولات پروتئیندار، این تصور را تقویت کردهاند. با این حال، بررسیهای علمی نشان میدهد دریافت پروتئین بیش از نیاز بدن، بهویژه در افراد کمتحرک، ممکن است با تغییراتی در بدن همراه باشد و بر روند سالمندی اثر بگذارد.
وقتی موسیقی ترسناک، لبخندها را هم وحشتناک نشان میدهد
گاهی مغز، خطر را از جایی میسازد که وجود ندارد. موسیقیهای ترسناک میتوانند نحوه تفسیر انسان از چهرههای دیگران را تغییر دهد؛ بهگونهای که حتی یک لبخند معمولی در کنار یک صدای دلهرهآور، کمی مرموز یا تهدیدکننده به نظر برسد. پژوهشها نشان میدهد مغز انسان احساسات را تنها از روی آنچه میبیند تشخیص نمیدهد، بلکه صداها و شرایط محیطی نیز میتوانند برداشت ما از رفتار دیگران را شکل دهند.
یک متخصص بیماریهای داخلی در گفتوگو با آناتک:
داشتن وزن مناسب لزوما نشانه سلامت نیست
وزن مناسب، همیشه نشانه یک بدن سالم نیست. حتی افرادی که وزن طبیعی و اندام متناسبی دارند، ممکن است در معرض بیماریهایی مانند کبد چرب، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبیعروقی باشند. آنچه سلامت متابولیک را تعیین میکند، تنها عدد روی ترازو نیست؛ بلکه مجموعهای از عوامل مانند تغذیه، تحرک، خواب، استرس و ژنتیک در کنار یکدیگر بر عملکرد بدن اثر میگذارند.
وقتی فیبر تمام میشود، بعضی باکتریهای روده ممکن است به دیواره خود بدن حمله کنند
اگر فیبر نخورید، باکتریهای روده شما را میخورند
روده انسان فقط محل هضم غذا نیست؛ خانه میلیاردها میکروب زندهای است که رفتارشان به غذایی که میخوریم وابسته است. پژوهشگران نشان دادهاند وقتی فیبر کافی به این میکروبها نرسد، بعضی از آنها ممکن است مسیر خود را تغییر دهند و به جای مواد غذایی، سراغ لایه محافظ روده بروند.
پانسمان هوشمند، بدن را به داروخانهای برای ترمیم زخم تبدیل میکند
گاهی مشکل زخم، کمبود دارو نیست؛ ناتوانی بدن در رساندن پیام ترمیم است. پژوهشگران موفق به طراحی یک «پانسمان هوشمند» (Smart Bandage) شدهاند که بهجای رساندن دارو از بیرون، از مولکولهای ترمیمکننده تولید شده توسط بدن، استفاده میکند. این فناوری با جمعآوری و آزادسازی هدفمند پروتئینهای ترمیمکننده در محل زخم، روند بازسازی بافت را سرعت میبخشد و میتواند افق تازهای برای درمان زخمهای مزمن، بهویژه زخم پای دیابتی، ایجاد کند.
آنچه زمان استحمام، مصرف آب را بیشتر میکند
برخی راهکارهای صرفهجویی در آب، مصرف را افزایش میدهند
هدررفت آب از سادهترین عادتها آغاز میشود. نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد آنچه زمان استحمام را طولانیتر میکند، بیش از هر عامل دیگری به رفتار افراد زیر دوش مربوط است. برخلاف تصور رایج، حتی برخی روشهایی که با هدف صرفهجویی در مصرف آب انجام میشوند، ممکن است نتیجهای معکوس داشته باشند و مصرف آب را افزایش دهند.
یک استاد علوم اعصاب دانشگاه نیویورک در گفتوگو با آناتک:
چگونه مغز بدون حذف اطلاعات قدیمی، چیزهای تازه یاد میگیرد
مغز هرگز از یادگیری دست نمیکشد. مغز انسان هر روز با اطلاعات جدیدی روبهرو میشود؛ از یاد گرفتن یک مهارت تازه گرفته تا ثبت خاطرات و تجربههای روزمره. اما چگونه این اطلاعات را ذخیره میکند، بدون آنکه خاطرات قدیمی از بین بروند؟ دانشمندان در پژوهشی تازه با بررسی نحوه ارتباط میان بخشهای مختلف مغز، به یافتههایی رسیدهاند که میتواند درک ما از یادگیری، حافظه و نحوه پردازش اطلاعات در مغز را گسترش دهد.
سلولهای بنیادی در مسیر بازسازی دندانهای از دسترفته
دندانها شاید بتوانند دوباره رشد کنند. تا همین چند سال پیش، چنین ایدهای بیشتر شبیه داستانهای علمیتخیلی بود، اما امروز دانشمندان در حال بررسی راهی هستند که به جای پر کردن یا جایگزین کردن دندانهای از دسترفته، خود بدن دوباره آنها را بسازد. اگر این تحقیقات به نتیجه برسند، آینده دندانپزشکی میتواند به شکلی اساسی تغییر کند.
طبیعت کمک میکند تا به خودمان بازگردیم
گاهی برای آرام شدن ذهن، تنها چند قدم فاصله لازم است. برخلاف تصور رایج، لازم نیست برای تجربه آرامش راهی جنگلهای دورافتاده یا کوهستانهای بکر شوید. پژوهشهای جدید نشان میدهند حتی ۱۰ دقیقه حضور در یک فضای سبز، مانند پارک محله یا خیابانی که درختان دو سوی آن را پوشاندهاند، میتواند استرس را کاهش دهد، تمرکز را بهبود ببخشد و ذهن را از چرخه نگرانیهای روزمره بیرون بیاورد.
مغز کینه را به دوستی ترجیح میدهد
مغز انسان شیفته دشمنیهاست. زمانی که مغز در حال شناخت روابط میان افراد است، تعارضها، رقابتها و خصومتها را بسیار دقیقتر از دوستیها ثبت میکند. پژوهشها نشان میدهند مغز برای درک روابط اجتماعی، ابتدا به سراغ نقاط اختلاف و تنش میرود؛ موضوعی که میتواند نگاه دانشمندان به نحوه پردازش روابط انسانی را تغییر دهد و نشان دهد چرا تعارضها نقش مهمی در تصمیمگیری و قضاوتهای ما دارند.
مدرس ارشد فیزیولوژی انسانی «دانشگاه ولز جنوبی» در گفتوگو با آناتک:
فشارهای روانی، اثر خود را در خون نشان میدهند
استرس، ردپای خود را در خون هم به جا میگذارد. وقتی با نگرانی، فشار کاری یا یک موقعیت پراسترس روبهرو میشویم، بدن وارد حالت آمادهباش میشود. اکنون دانشمندان دریافتهاند که این واکنش تنها به احساسات محدود نمیماند و میتواند در خون نیز تغییراتی ایجاد کند؛ حتی ساختار لختههای خون را تحت تأثیر قرار دهد. این یافته، اهمیت توجه به مدیریت استرس در زندگی روزمره و نقش آن در حفظ سلامت بدن را پررنگتر میکند.
۱ بعدی
