فناوری +
شواهدی تازه از جنوب آسیا:
چگونگی گسترش ژن هضم شیر در انسان
اینکه انسانها چگونه توانستهاند در بزرگسالی شیر را هضم کنند، همیشه به انتخاب طبیعی نسبت داده شده است؛ اما دادههای ژنتیکی تازه از جنوب آسیا روایت متفاوتی ارائه میدهد: در این منطقه، ژنهای پایداری لاکتاز نه بهدلیل مزیت عمومی نوشیدن شیر، بلکه عمدتا همراه با مهاجرت دامداران و انتقال تبار ژنتیکی گسترش یافتهاند؛ روایتی که در تضاد با تجربه اروپاست، جایی که انتخاب طبیعی نقش تعیینکنندهای داشته است.
گفتگوی اختصاصی آناتک با استاد زیستشناسی تکاملی دانشگاه میشیگان:
تکامل هرگز به خط پایان نمیرسد
آیا واقعا بیشتر جهشهای ژنتیکی بیاهمیتاند؟ پژوهشی تازه از دانشگاه میشیگان این باور قدیمی را به چالش کشیده و نشان میدهد تکامل بیش از آنکه مسیر رسیدن به کمال باشد، تعقیب دائمی محیطی است که مدام تغییر میکند. در این گفتوگو، دکتر «جیانژی ژانگ»، زیستشناس تکاملی، از نظریه جدید خود، نقش جهشهای سودمند و پیامدهای آن برای تکامل انسان میگوید.
همه میکروبها دشمن نیستند
میکروبهایی که سالها به عنوان تهدید شناخته میشدند، حالا در کانون توجه دانشمندانی قرار گرفتهاند که نشان میدهند بخش مهمی از سلامت انسان به تنوع میکروبی و ترکیبات زیستی طبیعی وابسته است؛ یافتهای که میتواند نگاه پزشکی و زیستمحیطی به سلامت را دگرگون کند.
کمک به دیگران مغز را جوانتر نگه میدارد
همه انسانها به یک شکل پیر نمیشوند. در حالی که برخی افراد در دهههای پایانی زندگی همچنان از حافظه و تمرکز خوبی برخوردارند، برخی دیگر زودتر با افت شناختی روبهرو میشوند. دانشمندان سالهاست به دنبال عواملی هستند که بتوانند سرعت پیری مغز را کاهش دهند؛ عواملی که قابل تغییر باشند و نیاز به دارو یا مداخلات پیچیده نداشته باشند. یکی از این عوامل ممکن است سادهتر از آن چیزی باشد فکر میکنیم؛ مثل کمککردن به دیگران.
توسعه روشی کارآمد برای جذب دیاکسید کربن از جو
مایعی غیرسمی، قابلبازیافت و چندبارمصرف که میتواند دیاکسید کربن را مستقیما از هوا جذب کند؛ این دستاورد تازه پژوهشگران دانشگاه هلسینکی است. در حالی که بیشتر فناوریهای جذب دیاکسید کربن برای آزادسازی آن به دماهای بالای ۹۰۰ درجه نیاز دارند، پژوهشگران دانشگاه هلسینکی ترکیبی تازه ساختهاند که این کار را تنها در دمای ۷۰ درجه انجام میدهد.
تاریخچه ۲۵۰۰ ساله بستنی به ایران گره خورده است
بیش از ۲۵۰۰ سال پیش، زمانی که هنوز خبری از فریزر و یخچال نبود، ایرانیان با ساخت یخچالهای خشتی نهتنها یخ تولید و ذخیره میکردند، بلکه پایهگذار دسرهای یخی شدند؛ دستاوردی که بعدها از ایران به جهان رفت و به بستنی امروزی رسید. روایت استاد تاریخ دانشگاه نیوزلند را در اینباره میخوانیم.
کشف راهی ایمنتر برای سوزاندن کالری بیشتر توسط سلولها
کاهش وزن همیشه به معنای کمتر خوردن نبودهاست. سالهاست دانشمندان میدانند اگر بتوان بدن را وادار به سوزاندن انرژی بیشتر کرد، معادله وزن بهکلی تغییر میکند؛ اما تجربه نشان داده این مسیر میتواند بسیار خطرناک باشد. اکنون نشانههایی دیده میشود که شاید بتوان بدون شوک متابولیک و بدون تکرار خطاهای گذشته، مصرف انرژی سلولها را افزایش داد و راهی تازه برای مواجهه با چاقی پیش روی پزشکی گذاشت.
۵ باور نادرست درباره یادگیری یک زبان جدید
بیشتر ما یادگیری زبانهای خارجی را اغلب بسیار دشوار میدانیم تا جایی که برای برخی از ما به مثابه «غولی ترسناک» است که جسارت نزدیک شدن به آن را نداریم. این زمینه ذهنی میتواند علل مختلفی از جمله تجربه تلخ آموزش زبان در مدرسه داشته باشد. ۲ مدرس آموزش زبان دانشگاه شفیلد با نوشتن مقالهای سعی کردهاند باورهای نادرستی که درباره یادگیری زبان جدید وجود دارد، بیان کنند و به این ترتیب افراد را به یادگیری زبان تشویق کنند.
ردپای ویروسی باستانی در ژنهای انسان امروز
دانشمندان برای نخستینبار موفق شدهاند ژنوم یک ویروس انسانی را از بقایای انسانهایی استخراج کنند که بیش از دو هزار سال پیش میزیستهاند؛ کشفی شگفتانگیز نشان میدهد برخی ویروسهای انسانی در شرایطی خاص توانستهاند برای هزاران سال بخشی از ژنهای انسان باقی بمانند.
ذهن سرگردانِ مبتلایان به ADHD موتور پنهان خلاقیت آنان است
پژوهشگران دریافتند اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) با افزایش خلاقیت همراه است و این ارتباط تا حد زیادی به گرایش بیشتر ذهن به سرگردانی بازمیگردد. بویژه «سرگردانی عمدی ذهن» یعنی حالتی که فرد آگاهانه اجازه میدهد افکارش از مسیر اصلی منحرف شود، به نظر میرسد نقش مهمی در تفکر خلاق ایفا میکند.
