چگونه فروش نفت موتور محرکه پیشرفت علمی ایران شود

علی ملکی، دانشمند یک درصد برتر جهان، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا، با اشاره به ضرورت تحول در حوزه علم و فناوری، درباره آسیب‌شناسی بهبود رتبه علمی ایران در منطقه و جهان اظهار کرد: ملکی: ایران برنامه مدون علمی ندارد. برای جلوگیری از کاهش بیشتر شیب و شتاب رشد علمی و رتبه‌های جهانی کشور، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، منسجم و فشرده هستیم.

هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت با تاکید بر اینکه برنامه چندان جدی و مدونی برای جلوگیری از نزول رتبه ایران در رنکینگ‌های بین‌المللی وجود نداشته، گفت: آینده‌پژوهان علمی معتقدند برنامه راهبردی و عملیاتی بلندمدتی در این زمینه تدوین نشده است.

ملکی راز پیشرفت علمی کشور‌ها را در برنامه‌ریزی میان و بلند مدت ۲۰ ساله دانست و افزود: کشور‌هایی که در این زمینه سرمایه‌گذاری هدفمند و قابل توجهی کرده‌اند، به سرعت در حال پیشرفت هستند.

وی در پاسخ به سوالی درباره آینده علمی ایران گفت: فاصله ما با کشور‌های پیشرفته در حال افزایش است و برای جبران آن، نیازمند هم‌افزایی فکری و استفاده از مدیران شایسته هستیم. با توجه به اینکه در کشور‌هایی شبیه ایران، دستورالعمل‌های کشور از بالا به پایین یا دولت‌-محور است و تا زمانی که اتاق‌های فکر واقعی در سطح کلان ملی شکل نگیرند، چه در سیاست گذاری و چه در تصمیم گیری به نتیجه مطلوب نخواهیم رسید.

این استاد دانشگاه با انتقاد از «اتاق‌های فکر قبیله‌ای و دورهمی و دوستانه» دولت‌های قبل افزود: متاسفانه در بیشتر دولت‌های قبل، افراد دغدغه‌مند و متخصص جایگاهی نداشته‌اند. زیرا مدیریت در اختیار تعداد محدودی کلونی‌های سیاسی و جناحی بوده و اصل بقای مدیریت و صرفا جابجایی در پست‌های حساس و مهم وجود داشته و دارد؛ لذا اگر چنانچه از ظرفیت همه افراد توانمند ولی نه لزوما اعضای باند‌های دارای برچسب‌های تشکیلاتی استفاده شود، می‌توانیم افق روشنی را شاهد باشیم، در غیر این صورت، شاهد افت بیشتر رتبه علمی ایران خواهیم بود.

دانشمند یک درصد برتر جهان با تاکید بر اینکه سقوط رتبه ایران قطعی است گفت: حتی کشور‌های بسیار کوچکتراطراف ایران با سرعت در حال پیشرفت سریعی هستند و اگر بخواهیم موقعیت فعلی خود را حفظ کنیم، باید با شتاب بیشتری حرکت کنیم. او افزود: اگر همین الان برنامه‌ریزی کنیم، شاید ۱۰ سال دیگر بتوانیم با این کشور‌ها رقابت کنیم.

ملکی درباره معیار‌های حفظ رتبه علمی ایران گفت: نگرش بلندمدت، پرهیز از باندبازی، شایسته‌سالاری و تخصیص بودجه متناسب با عملکرد و شایستگی‌ها از جمله این معیار‌ها هستند. به گفته وی، تجهیزات و زیرساخت‌های علمی کشور قدیمی و مستهلک هستند و نیازمند تخصیص و تامین بودجه ارزی هستیم.

 یک راه‌حل پیشنهادی ملکی در نهایت «نفت در برابر تجهیزات و تکنولوژی» تشریح شد.

این استاد دانشگاه گفت: به عنوان نمونه، وزارت خانه‌های عتف و صمت می‌توانند با کشور‌های پیشرفته هماهنگ کنند تا در ازای فروش نفت، میعانات گازی و محصولات پتروشیمی، تجهیزات و فناوری‌های مورد نیاز را در اختیار کشور از جمله مراکز علمی-پژوهشی دانشگاهی و صنعتی قرار دهند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت تاکید کرد: زیرساخت‌های علمی ایران مربوط به دهه ۸۰ یا نهایت ۹۰ است و با فناوری‌های روز دنیا فاصله زیادی دارد. برای جبران این عقب‌ماندگی، راهکار‌هایی از قبیل همین رایزنی و تهاتر می‌تواند مفید باشد.