دبیر ششمین همایش پژوهشهای نوین در مهندسی کامپیوتر عنوان کرد
معاون وزیر علوم خبر داد
یک استاد تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
شاهمرادی: شورا به مسأله ازدواج سیاه ورود پیدا میکند/ خیالمان از دانشگاه آزاد اسلامی راحت است
به گزارش خبرنگار فرهنگی آنا، در بخش نخست از گفتوگوی حجتالاسلام سیدحسین شاهمرادی -دبیر شورای فرهنگ عمومی- بیشتر ساختار این شورا و وظایف و اهداف آن مورد بررسی قرار گرفت. در بخش دوم اما کمی به سراغ معضلات فرهنگی و شیوع برخی بیاخلاقیها در سطوح مختلف جامعه رفتیم که متن ادامه این گفتوگو بدین شرح است:
مهمترین چالش فرهنگی که شما را به پذیرش این سمت سوق داد، چه بود؟
من کلا از پذیرفتن کارهای اجرایی پرهیز داشتهام ما درباره این شورا به من گفتند که کار این شورا، چندان در قالب کارهای معمول دولتی و اداری تعریف نشده است و در عین حال، میتواند بر وضعیت فرهنگ عمومی تاثیرگذاری زیادی داشته باشد. به همین خاطر فکر کردم اگر بخواهم عمرم تاثیری داشته باشد، این فرصت، فرصتی خوبی است برای اینکه دینم را ادا کنم. این را هم بگویم تا قبل از اینکه به شورا بیایم، فکر نمیکردم دامنه و گستره فعالیت آن و کارها، اینقدر زیاد باشد. البته ما هم هنوز نتوانستهایم آنطور که باید در شورا موفق باشیم؛ اما واقعا معتقدم اگر در کار خود جدی باشیم، شورا میتواند بسیار تاثیرگذار باشد.
خیلی از رفتن سراغ آمار و ارقام خوشم نمیآید؛ مثلا اینکه 570 هزار نفر در طول یک سال به پزشکی قانونی مراجعه کردهاند و ... نمیخواهم بگویم این آمارها چیزی را نشان نمیدهد، اما نباید دلمان را با این اعداد خوش کنیم؛ باید عمل کرد! به قول مقام معظم رهبری، ما به اندازه کافی در کشورمان مصوبات داریم! مصوباتی که نیازمند عملی شدنشان هستیم.
اما در پاسخ به این سوال که مهمترین چالش در کشور ما چیست، در یک کلام باید بر فرمایش رهبر معظم انقلاب تاکید کنم؛ یعنی سبک زندگی! شاید در آغاز خیلیها برایشان سوال بود که سبک زندگی چیست؟ اما در ادامه مشخص شد تمام آنچه ما در حوزه فرهنگ عمومی به دنبال آن هستیم، در همین الگوهای سبک زندگی اسلامی نهفته است.
ایشان چند سال قبل در خراسان شمالی، سخنرانی درباره سبک زندگی داشتند و 30 مصداق از آن را مورد اشاره قرار دادند؛ مواردی درباره اعتیاد، خشونت، مشکلات در فرهنگ آپارتماننشینی، ازدواجها، رانندگیها، تربیت فرزندان و ... به نظر میرسد بسط دادن این موارد خود به بیش از 400 سرفصل نیاز داشته باشد. اتفاقا شورای فرهنگ عمومی تدوین و انتشار دانشنامهای را آغاز کرده که موضوع آن زندگی ایرانی- اسلامی با تعاریف سبک زندگی است. البته اتمام این پروژه، سالها طول میکشد.
آیا بعد از آمدن به شورا، مساله یا معضلی بود که از مواجه شدن با آن، شگفتزده شوید؟
از آنجایی که من پیشتر نیز در حوزه فرهنگ فعالیت داشتهام، آمدنم به شورای فرهنگ عمومی، چیزی را برای من تغییر نداد و فقط کمی با آمارهای دقیقتری روبرو شدم. همچنین در تماس بودن با سایر مسئولان کشور، واقعیتها را کمی برای من ملموستر کرده است. وگرنه با دیدن وضعیت و شرایط فرهنگی کشور، دچار تعجب نشدم!
البته مشکلات فراوان هستند؛ مشکلاتی که خیلی از آنها به حوزههایی غیر از حوزه فرهنگ مربوط میشوند. مثلا متاسفانه با باب شدن فرهنگهای غلط، جوانان در ازدواج با مشکل روبرو میشوند. به عنوان مثال دختر خانمی که دکترا گرفته، نمیآید با یک دیپلمه ازدواج کند. در حالی که اسلام میگوید اگر انسان معتقدی باشد، باید با او ازدواج کند. همین است که ازدواجها به تاخیر میافتند و مشکلات بعدی مانند بازی دومینو، یکی بعد از دیگری در جامعه ایجاد میشوند.
یا مثلا برنامههای تلویزیونی را ببینید! وقتی روابط افراد خانواده در فیلمها و سریالها آن طور است، چطور میشود از جامعه انتظار داشت حد و حریمها را در خانوادهها حفظ کنند؟ نوع زندگیهایی که نشان میدهند، مورد تایید فرهنگ عمومی نیست! مثلا هیچ پرداختی به اذان و نماز در آنها نمیشود. حتی وقت نهار، خانوادهها دور هم نیستند، یا سفرهها، ساده و صمیمی نیست.
معتقدم بیشتر این مشکلات، تنها در حوزه فرهنگ قابل پیگیری نیست. مثلا باید دید چند درصد از پرهیز از ازدواجها یا طلاقها به خاطر مشکلات مالی است؟ یا مساله شیوع ازدواج سیاه –که به اشتباه به آن میگویند ازدواج سفید- در ادامه این مشکلات است که ایجاد میشود. ما قصد داریم بخشی از این مسائل را که در شورا مطرح و به مصوبه ختم میشوند، در قالب صورتجلسهها روی درگاه اینترنتی شورای فرهنگ عمومی منتشر کنیم.
به نظر شما گسترش فضای مجازی و شبکههای اجتماعی، چه موقعیتی را در حوزه فرهنگ عمومی در جامعه ما رقم زده است؟
گسترش فعالیت رسانهها در داخل و خارج از کشور، در عین حال که میتواند به آسیبهایی مانند دروغ و توهین دامن بزند، میتواند استفادههای فراوانی نیز داشته باشد. مثلا همانطور که شاهد بودیم صهیونیستها در روزهایی که مسابقات المپیک در انگلستان بود، جنایات خود را گسترش داده بودند تا در سایه آن واقعه بزرگ ورزشی، به خواستههای خود برسد، اما دیدیم که رسانهها آنقدر به دولت انگلستان فشار آوردند که در نهایت ناگزیر از انعکاس اخبار فلسطین شدند.
از سوی دیگر، واقعیت این است که مختصات جهان امروز، با 10 سال قبل فرقهای زیادی کرده و ما برای کنترل وضعیت فرهنگی کشور، باید برنامه داشتهباشیم. مثلا باید بدانیم 5 سال آینده در چه شرایطی هستیم و چه باید بکنیم. نه اینکه تازه بعد از ورود و همهگیر شدن پدیدهای به نام تلگرام، تازه به صرافت چارهجویی و آسیبهای احتمالی آن بیافتیم. برخورد سلبی؛ تنها راه حل نیست و باید به راههای دیگر نیز فکر کرد تا ضمن جلوگیری از آسیبها، از پتانسیلها و ظرفیتهای پدیدههای نو در مسیر انعکاس حقیقت استفاده کنیم.
در حال حاضر، کار فرهنگی در جامعه ما، در چه سطحی اولویت دارد؟
ما مطابق با فرمایشهای مقام معظم رهبری، سرفصلهایی را در 48 سرفصل، احصا کردهایم که در 14 عنوان دستهبندی شد و با رای اعضای شورا، سال گذشته مسائل را در حوزه خانواده و در 8 لایه مورد ارزیابی قرار دادیم؛ با سه دیدگاه اصلی آموزش، مشاوره و احکام که امیدواریم کتاب آن به زودی منتشر شود. امسال نیز نقش رسانه، آموزش و پرورش و دانشگاهها در فرهنگ عمومی را مورد نظر داریم اما در حال حاضر روی بحث فرهنگسازی اقتصاد مقاومتی تمرکز داریم. البته بخشی از نظر ایشان در انتخاب شعار «سال اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل» متوجه دستگاههای اقتصادی در کشور است، اما بخش اصلی آن به آگاهی مردم و جامعه نظر دارد؛ نوعی بینش که برای محقق شدن آن، به فرهنگ نیاز داریم.
برخی از مسئولان والیبالیستهای خوبی هستند. آنقدر خوب به هم پاس میدهند که به قول معروف با دستها مماس هم نمیشود. هیچ مسئولیتی گردن نمیگیرند. فقط منتظر هستند که ببینند مقامات عالیرتبه نظام چه میگویند تا مطابق با آن دکان دو نبشی برای خود بزنند.
چرا مصوبات شورا در سالهای قبل اجرایی نمیشوند؟ مثلا چند سال پیش مصوباتی اعلام شد درباره اصول تبلیغات شهری، اما در عمل هر کسی راه خود را رفت. شهرداری، کسبه و...
اجرایی کردن این مصوبات، نیازمند ساز و کار، نیروی کافی و بودجه لازم است. نمیخواهم بهانه بیاورم اما واقعیت این است که دبیرخانه باید افراد متخصص و پیگیر داشته باشیم. متاسفانه شاکله اجرای مصوبات، وجود ندارد. ما داریم این مساله و کمبودهای مربوط به آن را در جلساتی که داریم، پیگیری میکنیم.
فکر نمیکنید رسانهها میتوانند در صورتی که شما بخواهید، با در جریان قرار گرفتن مصوبات شورا، اجرایی شدن مصوبات را از مسئولان مختلف دولتی و کشوری را پیگیری کنند؟
اتفاقا من در هر فرصتی، خطاب به خبرنگاران میگویم اگر شما وظیفه خودتان را درست انجام دهید، میتوانید فرهنگ عمومی را در جامعه توسعه بدهید. به نظر من خبرنگاران میتوانند به جای پرداختن به حواشی و چالشهای بیاثر، مسئولان را مجاب به اجرای مصوبات کنند و درباره نقایص موجود، جواب بخواهند. آنها میتوانند روند انجام مسئولیت نهادهای مختلف، از دانشگاهها و وزارت علوم گرفته تا سایر نهادها را مورد بررسی قرار دهند. اما متاسفانه برخی از خبرنگاران ما خیلی حرفهای نیستند. البته بعضی از آنان میگویند امکان ورود به حوزههای مختلف را به دلیل محدودیتهای امنیتی ندارند؛ اما بنده میگویم که پیگیری قوانین مصوب، درگیری نمیخواهد. میشود بدون تخریب، ریشهها را بررسی کرد و به مردم آگاهی داد. اگر خبرنگاران این ظرفیت را داشتند، من حاضر بودم چند روز وقت بگذارم و جرئیات دستگاههای فرهنگی و وظایفشان را برایشان توضیح بدهم تا بروند و پیگیر مسائل شوند. مردم که قدرت و توانایی پیگیری را ندارند، اما خبرنگاران میتوانند جدی اما با متانت این مسائل را پیگیری کنند؛ با حفظ عدالت و ادب.
تعامل شورای فرهنگ عمومی با دانشگاهها، خصوصا دانشگاه آزاد اسلامی چگونه است؟
ما با دانشگاه آزاد یک تفاهمنامهای امضا کردهایم، اما هنوز به اجرائیاتش نرسیدهایم. البته هم با آقای دکتر میرزاده و هم با آقای دکتر طه هاشمی، تعاملات خوبی داریم. راستش از آنجایی که اقدامات خوبی در دانشگاه آزاد اسلامی در حال اجرا است، از دغدغههای اصلی ما نیست و خیالمان از آن راحت است. ولی دوست داریم با تفاهمنامهای که امضا کردهایم بتوانیم پشتوانهای باشیم برای دانشگاه آزاد اسلامی تا بتواند کارهای بیشتر و ریشهای تر در حوزه فرهنگ و فرهنگسازی انجام بدهد. در واقع این دانشگاه آزاد است که باید بیاید و از پشتوانه شورای فرهنگ عمومی استفاده کند.
رئیس جمهوری کشور در سفر خود به سمنان، از نیاز به تدوین یک برجام اخلاقی صحبت کردند. به نظر شما نیاز به این برجام، تا چه حد در حوزه اخلاق و فرهنگ عمومی ضروری است؟
واقعیت این است که در این سالهای اخیر، بیاخلاقیهای زیادی در دستگاههای مختلف اتفاق افتاده. هرچه از انقلاب جلوتر میرویم، برخی از بیاخلاقیها خود را بیشتر نشان میدهد و این سزاوار جمهوری اسلامی نیست. همینها به همه چیز ما لطمه میزند. آقای روحانی نه تنها از منظر یک رئیس جمهوری، بلکه به عنوان یک روحانی، اهتمام در حوزه اخلاق را وظیفه اصلی خود میداند. ایشان اهتمام خوبی در این حوزه دارند. حالا استفاده از لفظ «برجام» از سوی ایشان، منظور رسیدن به یک تعامل نتیجهبخش است، چراکه مردم با این لفظ آشنایی دارند! روح صحبت ایشان این است که حالا که به سمت کم شدن صدماتی که از سوی غرب دیدهایم حرکت کردهایم، نیازمند یک فضای همدلی و همزبانی در داخل هستیم. این اتفاق وقتی میافتد که به قواعد پایبند باشیم؛ و این پایبندی، همان اخلاق است.
انتهای پیام/
