آنگ سان سوچی و سناریوهای احتمالی انتخابات میانمار

به گزارش خبرنگار گروه بین‌الملل خبرگزاری آنا، میانمار امروز (یکشنبه) شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی است. پس از پیروزی حزب «لیگ ملی برای دموکراسی» به رهبری آنگ سان سوچی در سال 1990، این اولین بار طی 25 سال گذشته است که وی بار دیگر در این انتخابات شرکت می‌کند. البته قانون اساسی میانمار به‌گونه‌ای است که نتایج این انتخابات را کنترل و محدود می‌کند. ارتش میانمار این انتخابات را «دموکراسی مقرراتی» نامیده است.

از جمعیت 55 میلیونی این کشور، حدود 31 میلیون نفر واجد شرایط رای دادن هستند. درحالی‌که 51 درصد از واجدین شرایط رای دادن را زنان تشکیل می‌دهند، اما تنها 15 درصد نامزدها زن هستند. نزدیک به شش هزار نامزد در قالب 90 حزب سیاسی در این انتخابات شرکت می‌کنند. در کنار خشونت‌ها و تبعیض‌های آشکاری که علیه اقلیت مسلمانان روهینگا می‌شود، این افراد به دلیل اینکه دولت آنها را شهروند میانمار به‌حساب نمی‌آورد حق شرکت در انتخابات امروز را ندارند.

بر اساس قانون اساسی این کشور، 25 درصد از کرسی‌های پارلمان برای نیروهای نظامی رزرو شده است. از سوی دیگر، وزارت‌ پست‌های امنیتی در کابینه این دولت نیز نه از طرف رئیس‌جمهور، بلکه از سوی فرمانده کل ارتش میانمار معرفی می‌شود. صرف‌نظر از نتایج این انتخابات، ارتش همچنان نهادی قدرتمند در این کشور بوده و سوچی نیز از رسیدن به مقام ریاست جمهوری منع شده است.

درواقع تا پیش از بهمن‌ماه مشخص نمی‌شود که چه کسی رئیس‌جمهوری این کشور خواهد شد. مقام ریاست جمهوری نه از طریق رای مردم بلکه به‌صورت غیرمستقیم توسط پارلمان انتخاب می‌شود؛ فرایندی پیچیده که سه نامزد این پست در پی مذاکرات میان دو مجلس میانمار انتخاب می‌شود. هر حزب پیروزی که بخواهد فرد موردنظر خود را مستقیما به این سمت بگمارد، به آرای حدود نیمی از نمایندگان نیاز دارد. آنچه مشخص است اینکه آنگ سان سوچی بر اساس قانون نمی‌تواند رئیس‌جمهوری شود. بر اساس قانون میانمار، هر نامزدی که فرزندان خارجی داشته باشد نمی‌تواند به این سمت برسد و سوچی نیز دو فرزند با تابعیت انگلیسی دارد. به‌هرحال چهار سناریو برای این انتخابات قابل پیش‌بینی است:

1-آنگ سان سوچی با پیروزی قاطع کنترل ریاست جمهوری را به دست بگیرد

برای رسیدن به این هدف، حزب لیگ ملی برای دموکراسی باید از میان کرسی‌های به رقابت گذاشته‌شده، دوسوم آن را به خود اختصاص دهد. این موضوعی بسیار مهم است و تنها در صورتی محقق می‌شود که این حزب بتواند تعداد زیادی از کرسی‌ها در مناطق خارج از کنترل قومیت برمه (قومیت غالب در میانمار) را به دست آورد. با توجه به اینکه سوچی نمی‌تواند رئیس‌جمهوری باشد، او فرد دیگری را معرفی و خود در مقام ریاست پارلمان، دولت را هدایت می‌کند.

همچنین این احتمال وجود دارد که با کسب اکثریت آرا، سوچی برای ایجاد آزادی‌های بیشتر و تغییر در قانون اساسی تلاش کند. این اتفاق به‌احتمال‌ زیاد به رویارویی سریع با ارتش و نیروهای نظامی ختم می‌شود. در ماه اوت هنگامی‌ که ارتش میانمار احساس کرد کنترل حزب حاکم «اتحادیه همبستگی و توسعه» را از دست‌داده است، با طرح‌ریزی یک کودتای نرم رهبری این حزب را تغییر داد. به همین دلیل احتمال وقوع چنین اتفاقی در سطح ملی نیز وجود دارد.

2- سوچی برنده شود اما کافی نباشد

این سناریو زمانی اتفاق می‌افتد که سوچی نتواند اکثریت پارلمان را به دست آورد. اگر آنها نتوانند دوسوم کرسی‌ها را به خود اختصاص دهند، آنگاه باید نزدیک شدن به احزاب قومی را مدنظر خود قرار دهند. این موضوع تا حدود زیادی آسان خواهد بود زیرا این حزب نامزدهای زیادی در مناطق اقلیت‌های قومی معرفی کرده است. بدین ترتیب انتخاب این حزب برای سمت ریاست جمهوری باید به تایید احزاب کوچک‌تر برسد.

3 – سوچی اکثر کرسی‌ها را به دست آورد اما حمایت کافی نداشته باشد

این پیچیده‌ترین سناریویی است که ممکن است اتفاق بیفتد. آنگ سان سوچی اکثر کرسی‌ها را برنده شود، اما ائتلافی از حزب حاکم، تعدادی از احزاب قومی و 25 درصد کرسی‌های رزرو شده برای نظامیان موجب شود که آنها ریاست جمهوری را به دست‌گیرند. این بدین معناست که تین سین، رئیس‌جمهور کنونی میانمار برای یک دوره دیگر نیز در سمت خود باقی بماند. برای تحقق این موضوع حزب او تنها کافی است 15 درصد کرسی‌ها را به دست آورد. از لحاظ قانونی این موضوع مشکلی ندارد، اما با اصول دموکراسی همخوانی ندارد.

در این صورت به‌احتمال‌زیاد همه‌چیز بستگی به مذاکرات سوچی و تین‌سین خواهد داشت. اگر سوچی احساس کند چشم‌انداز روشنی برای تغییر در قانون اساسی وجود ندارد، ممکن است از سیستم پارلمانی حاکم در این کشور دل‌زده و مأیوس شود. برخی نیز می‌گویند ممکن است توافقی در این میان صورت بگیرد. آنها عقیده دارند سوچی ممکن است با حضور موقت تین سین در مقام ریاست جمهوری مثلا برای دو سال موافقت کرده و از سوی دیگر قول اصلاح قانون اساسی را دریافت کند.

4- حزب حاکم اکثریت کرسی‌ها را به دست بگیرد

این سناریویی تقریبا بعید است که اگر این اتفاق بیفتد، بسیاری حزب حاکم را به دست‌کاری و تقلب در انتخابات متهم می‌کنند. در این صورت حزب متبوع سوچی هیچ راهی به پارلمان نخواهد داشت.