انگاره تولید مقاله برای همه رشته‌ها و گروه‌ها آسیب جدی است

علی نیازی در گفتگو با خبرنگار حوزه علم، فناوری و دانش‌بنیان گروه دانشگاه خبرگزاری آنا، با اشاره به سیاست‌های مقطعی نظام آموزش عالی کشور در حوزه تولید مقاله گفت: در یک مقطعی سیاست نظام آموزش عالی کشور بر افزایش تولیدات مقالات علمی قرار گرفته بود که توفیقات چشم‌گیری نیز در این زمینه به دست آمد و اکنون کشورمان از لحاظ تولیدات علمی و مقالات در جایگاه بسیار مطلوبی قرار دارد.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ادامه داد: تمرکز پژوهش دانشگاهی بر روی تولید مقاله به‌عنوان یک آفت در حوزه پژوهش بوده و باید به دقت آسیب‌شناسی شود. هدف و غایت علمی پژوهش نباید صرفاً در مقاله خلاصه شود.

نیازی درباره تفاوت بین رشته‌های دانشگاهی و نوع ارزشیابی پژوهشی در آن‌ها اظهار کرد: ذات رشته‌های علوم پایه کار آزمایشگاهی و تولید رهیافت‌های علمی و مقالات است ولی به‌عنوان مثال رشته‌های مهندسی باید در کنار تولید مقاله به حوزه‌های تولید فناوری‌های جدید نیز ورود پیدا کنند؛ همچنین نمی‌توان از دانش‌آموختگان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی هنر انتظار چاپ مقالات علمی داشت و این انگاره ثابت تولید علم و مقاله برای همه رشته‌ها یک آسیب جدی است.

وی افزود: اکنون اولویت آیین‌نامه ارتقا و جذب اعضای هیئت علمی در دانشگاه‌ها چاپ مقالات علمی در مجلات خارجی توسط استادان است که باید مورد بازبینی کلی قرار گیرد. مقاله‌گرایی در بین دانشجویان و دانش‌آموختگان موجب ایجاد بازار حاشیه‌ای و تخلفات علمی شده است.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با اشاره شیوع کنفرانس‌ها و مجلات علمی بی‌کیفیت تصریح کرد: رشد قارچ‌گونه مجلات علمی از نتایج و محصولات همین مقاله‌گرایی است که با وجود اقدامات دانشگاه آزاد اسلامی و سایر دانشگاه‌ها برای قرار دادن این مجلات در لیست سیاه، پس از چندماه مجلات دیگر متولد می‌شوند و این چرخه عرضه و تقاضا ادامه می‌یابد.

نیازی با بیان اینکه استادان در جلسات مصاحبه دکتری باید بیشتر از مقالات به ایده‌ها بها بدهند، گفت: در سالیان اخیر استادان دانشگاه آزاد اسلامی بیشتر به ایده‌ها و نوع رویکردها و خلاقیت‌های داوطلبان مقطع دکتری تأکید داشته‌اند؛ ولی اینکه دانشجویان دکتری طبق بخشنامه برای فارغ‌التحصیلی نیاز به دو مقاله علمی- پژوهشی دارند، استادان و نظام آموزشی دانشگاه را دچار تناقض می‌کند و این حکایت از ضعف اسناد بالادستی دارد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر برون‌دادهای علمی و دانشگاهی چالش‌های کشور حل کند، پژوهش دانشگاهی به غایت نهایی می‌رسد. برنامه پایش براساس چالش‌های کشور طراحی شده است که این چالش‌ها به‌عنوان پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دکتری قرار گرفته و در نهایت برون‌دادهای علمی چالش‌های کشور را حل خواهند کرد.

انتهای پیام/4107/4116/پ