یادداشت؛
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی بندرجاسک:
گذر از مقاله محوری به تحقیقات مسئله‌محور در کشاورزی / توسعه الگوی کشت هوشمند با فناوری‌های دیجیتال، سنجش از دور و هوش مصنوعی
به گزارش خبرگزاری آنا، غلامرضا گل محمدی روز دوشنبه در همایش روز جهانی غذا که در محل این سازمان برگزار شد افزود: رویکرد تحقیقات کشاورزی از تولید مقاله و اجرای طرح‌های پژوهشی صرف عبور کرده و بر حل مشکلات کشاورزان، افزایش بهره‌و ری منابع و تامین پایدار غذای مورد نیاز مردم متمرکز شده است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به نقش دانش و فناوری در آینده بخش کشاورزی اظهار داشت: تغییرات اقلیمی، بحران کم آبی، محدودیت منابع و افزایش هزینه‌های تولید، تامین امنیت غذایی را در جهان با چالش‌های جدی رو‌به‌رو کرده و در چنین شرایطی، بهره گیری از نوآوری برای استمرار تولید و افزایش تاب آوری کشاورزی یک ضرورت محسوب می‌شود.
وی اضافه کرد: بر اساس گزارش سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) درباره وضعیت امنیت غذایی در سال ۲۰۲۶ حدود ۶۴۵ میلیون نفر در جهان با مشکل دسترسی به غذای کافی رو‌به‌رو بوده‌اند که این موضوع نشان می‌دهد با وجود پیشرفت‌های علمی و افزایش ظرفیت تولید، دسترسی به غذا همچنان یکی از مسائل مهم جهانی است.
وی با اشاره به شعار امسال روز جهانی غذا با عنوان «نوآوری امروز، تغذیه فردا» تصریح کرد: نوآوری نباید تنها به فناوری‌های پیچیده محدود شود، بلکه معرفی ارقام مقاوم به خشکی، اصلاح روش‌های آبیاری، مدیریت علمی تغذیه گیاهان، کاهش خسارت آفات و بیماری‌ها و بهبود شیوه‌های نگهداری محصولات نیز از مصادیق نوآوری در کشاورزی است.
گل‌محمدی خاطرنشان کرد: نوآوری زمانی می‌تواند در تامین امنیت غذایی نقش موثری داشته باشد که مشکلات تولیدکنندگان را برطرف کند، هزینه‌های تولید را کاهش دهد و همزمان موجب افزایش عملکرد و ارتقای کیفیت محصولات کشاورزی شود.
اثرگذاری در تولید، معیار اصلی موفقیت تحقیقات کشاورزی
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با بیان اینکه آینده تولید غذا در کشور به توسعه دانش و فناوری وابسته است، گفت: با توجه به محدودیت منابع آبی و افزایش تنش‌های محیطی، ضروری است فعالیت‌های پژوهشی بیش از گذشته به سمت پاسخگویی به نیاز‌های واقعی بخش کشاورزی هدایت شود.
وی افزود: موفقیت تحقیقات کشاورزی را نباید تنها با تعداد مقالات، طرح‌های پژوهشی یا فناوری‌های تولید شده ارزیابی کرد، بلکه باید مشخص شود هر دستاورد علمی چه میزان در کاهش مصرف آب، افزایش عملکرد محصولات، حفاظت از منابع پایه و تولید غذای سالم برای مصرف‌کنندگان اثرگذار بوده است.
گل محمدی با اشاره به نامگذاری سال ۱۴۰۵ به‌عنوان «سال آموزش و ترویج» در این سازمان اظهار داشت: هدف از این اقدام فراهم سازی زمینه انتقال دانش و فناوری تولیدشده در سازمان تحقیقات، دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی به کشاورزان و بهره‌برداران است.
وی با تاکید بر ارتباط سه بخش تحقیق، آموزش و ترویج تصریح کرد: این سه حوزه مکمل یکدیگر هستند و تحقق مأموریت‌های سازمان بدون ارتباط موثر میان آنها امکان‌پذیر نیست.
وی بر این باوراست، محققان باید ابتدا مسائل و چالش‌های تولید را شناسایی کنند و سپس با ارائه راهکار‌های علمی، زمینه استفاده عملی کشاورزان از دستاورد‌های پژوهشی را فراهم آورند.
معاون وزیر جهادکشاورزی خاطرنشان کرد: سازمان تحقیقات از رویکرد تحقیق صرف برای انتشار مقاله یا ارتقای علمی فاصله گرفته و برنامه‌های خود را بر تحقیقات مسئله محور، حل چالش‌های بخش کشاورزی و افزایش اثرگذاری دانش در عرصه تولید متمرکز کرده است.
توسعه الگوی کشت هوشمند و پیش‌بینی تولید پیش از برداشت
گل‌محمدی به ظرفیت فناوری‌های نوین برای مدیریت تولید کشاورزی اشاره کرد و گفت: بهره گیری از فناوری‌های دیجیتال، سنجش از دور و هوش مصنوعی از اولویت‌های سازمان تحقیقات است و در دو سال اخیر اقدامات مهمی در این زمینه انجام شده است.
وی افزود: مرکز پایش الگوی تولید کشاورزی در سال ۱۴۰۴ تأسیس شد تا تدوین، اجرا و نظارت بر الگوی کشت با استفاده از روش‌های هوشمند انجام شود. در همین راستا، پنجمین نسخه الگوی کشت محصولات زراعی در سال جاری ابلاغ شده است.
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی تصریح کرد: نخستین نسخه الگوی تولید در بخش‌هایی از جمله شیلات، کشت گلخانه‌ای و گیاهان دارویی نیز ابلاغ شده و تدوین و ابلاغ الگوی زراعت چوب و تولیدات دامی بر اساس آمایش سرزمین در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به توسعه سامانه‌های سنجش از دور گفت: این سامانه‌ها امکان برآورد دقیق سطح زیرکشت و پیش بینی میزان تولید محصولات کشاورزی را حدود دو ماه پیش از برداشت فراهم می‌کنند و می‌توانند ابزار مؤثری برای برنامه‌ریزی تولید و مدیرمیت نیاز‌های بخش کشاورزی باشند.
انتهای پیام/
