عامری: ۱۵ دانشگاه خارجی برای مشارکت در کنفرانس عدالت علمی اعلام آمادگی کردند/ ۴۰ مقاله داخلی و خارجی به دبیرخانه رسید

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، پنجمین کنفرانس بین‌المللی «ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی؛ برای عدالت علم و فناوری در نظم نوین جهانی» به همت مجمع جهانی صلح اسلامی و با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی، ۱۹ آبان‌ماه برگزار می‌شود. این رویداد با هدف تبیین ابعاد آپارتاید علمی، گسترش گفتمان عدالت علمی و بررسی راهکار‌های مقابله با انحصار علم و فناوری در سطح بین‌المللی، میزبان جمعی از استادان، پژوهشگران و صاحب‌نظران داخلی و خارجی خواهد بود.

در همین راستا، داود عامری، دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی و رئیس این کنفرانس، در نشست خبری به تشریح اهداف، برنامه‌ها و ابعاد بین‌المللی این رویداد و همچنین آخرین اقدامات انجام‌شده برای برگزاری پنجمین دوره آن پرداخت.

دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی و رئیس پنجمین کنفرانس بین‌المللی «ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی؛ برای عدالت علم و فناوری در نظم نوین جهانی»، با اشاره به اینکه علم و فناوری محصول تلاش همه ملت‌ها و سرمایه مشترک بشری است، اظهار کرد: علم و فناوری به هیچ ملت یا کشوری تعلق انحصاری ندارد و دستاورد‌های علمی هر کشور می‌تواند در اختیار جامعه جهانی قرار گیرد.

وی با اشاره به پیشینه تمدنی و علمی ایران افزود: کشورمان با برخورداری از تمدنی کهن و دانشمندانی ارزشمند، در طول تاریخ نقش مؤثری در گسترش دانش بشری داشته و دستاورد‌های علمی خود را در اختیار جهان قرار داده است. بر اساس بررسی یکی از مجلات خارجی در سال جاری، جمهوری اسلامی ایران در میان ملت‌های جهان سهم قابل توجهی در باروری علم، دانش و تمدن بشری داشته است.

آپارتاید علمی؛ یکی از مسائل مهم جهان آینده

دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی با بیان اینکه ایران با وجود پیشینه تمدنی و نقش مؤثر در علوم جهانی، با پدیده آپارتاید علمی و فناوری مواجه است، گفت: آپارتاید علمی به جمهوری اسلامی ایران محدود نمی‌شود و امروز بسیاری از کشور‌های جهان سوم و حتی برخی کشور‌های اروپایی نیز با این مسئله درگیر هستند. بسیاری از رؤسای دانشگاه‌های معتبر جهان، آپارتاید علمی را یکی از آسیب‌ها و مسائل بزرگ جهانی می‌دانند.

عامری ادامه داد: در اغلب مطالعات آینده‌پژوهی جهان نیز مشاهده می‌شود که یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که جامعه جهانی در آینده با آن مواجه خواهد بود، آپارتاید در حوزه علم، فناوری و آموزش است. اساساً اگر جامعه بشری به دنبال صلح، عدالت و سعادت باشد، تحقق این اهداف بدون عدالت در حوزه علم و فناوری امکان‌پذیر نیست و یکی از موانع بزرگ صلح جهانی، نبود عدالت علمی در جهان است.

وی با اشاره به سخنان رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران درباره حملات به دانشمندان و مراکز علمی کشور بیان کرد: باید به این موضوع توجه کنیم که امروز اختلافات جمهوری اسلامی ایران با آمریکا و برخی کشور‌های دیگر، تنها به اختلافات بنیادین ایدئولوژیک و هویتی محدود نیست؛ بلکه آنها فناوری و برخی علوم ایرانی را نیز هدف قرار داده‌اند؛ علومی که هیچ کمکی برای دستیابی به آنها به ایران نکرده‌اند. امروز حتی تلاش می‌شود ایران از برخورداری از دانش بومی خود نیز محروم شود؛ به این معنا که این کشور‌ها می‌خواهند خود از این علوم برخوردار باشند، اما دیگران به آنها دسترسی نداشته باشند.

رئیس پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی تأکید کرد: نباید تصور کرد که آپارتاید علمی و فناوری تنها به حوزه علوم هسته‌ای اختصاص دارد؛ بلکه در حوزه سلامت نیز یکی از پیچیده‌ترین شکل‌های آپارتاید حاکم است. در حوزه دانش و آموزش نیز تحریم‌هایی که علیه ایران و بسیاری از کشور‌های دیگر در زمینه ارتباطات علمی اعمال شده، پیچیدگی‌های فراوانی ایجاد کرده است. در حالی که برخی کشور‌ها از آزادی بیان سخن می‌گویند، حتی مانع جریان آزاد علم در جهان می‌شوند.

وی با اشاره به دستاورد‌های علمی دانشمندان ایرانی گفت: جوانان و دانشمندان کشورمان بدون اتکا به دیگران توانسته‌اند سکو‌های افتخار جهانی را فتح کنند و بار‌ها اعلام کرده‌اند که دستاورد‌های خود را با جامعه جهانی به اشتراک می‌گذارند. این رویکرد مصداق عدالت علمی است؛ هرچند ممکن است ما نیز در این زمینه ضعف‌هایی داشته باشیم که باید به آنها توجه کنیم.

عدالت علمی، فناوری و آموزشی از پایه‌های سعادت بشری است

عامری با بیان اینکه موضوع عدالت در علم، فناوری و آموزش، موضوعی گسترده و چندوجهی است، تصریح کرد: عدالت علمی یکی از پایه‌های سعادت، توسعه و رفاه در جهان و جوامع مختلف به شمار می‌رود. نام‌گذاری روز ۱۹ آبان از سوی سازمان ملل متحد به‌عنوان روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه نیز نشان‌دهنده اهمیت نقش علم در تحقق صلح، عدالت و سعادت بشری است.

وی با اشاره به فعالیت‌های حدود ۱۰ ساله مجمع جهانی صلح اسلامی در زمینه ترویج گفتمان عدالت علمی گفت: نزدیک به یک دهه است که با این شعار و گفتمان که از نظر ما یکی از گفتمان‌های معتبر انقلاب اسلامی، ایران و جمهوری اسلامی است، در داخل کشور و عرصه بین‌المللی برای تولید ادبیات در حوزه عدالت علمی تلاش می‌کنیم. هدف از این اقدامات، فراهم‌کردن بستری برای شکل‌گیری یک گفتمان مشترک جهانی است تا کشور‌های مختلف درباره این موضوع بیندیشند و آن را مورد توجه قرار دهند.

دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی با اشاره به افزایش همراهان بین‌المللی این گفتمان افزود: در سال‌های ابتدایی، همراهان محدودی داشتیم، اما امروز افراد و مجموعه‌های بیشتری در جهان با این موضوع همراه شده‌اند. امسال به دلیل شرایط خاص کشور، امکان میزبانی از مهمانان ویژه و برگزاری بخش بین‌المللی به شکل معمول فراهم نبود؛ ازاین‌رو پیشنهاد شد از برخی همراهان و صاحب‌نظران خارج از کشور دعوت کنیم تا پیام خود را برای کنفرانس ارسال کنند.

عامری ادامه داد: تاکنون مقامات، دانشمندان، استادان و رؤسای دانشگاه‌های مختلف، مطالب و پیام‌های خود را در قالب پیام‌های ویدئویی و مقالات برای این کنفرانس ارسال کرده‌اند. برای نمونه، از یکی از دانشگاه‌های هند درخواست کردیم پیام و سخنرانی کوتاهی برای کنفرانس ارسال کند، اما آن مجموعه علاوه بر پیام، مقاله‌ای مفصل نیز تهیه کرد. همچنین از یکی از مشاوران نخست‌وزیر مالزی درخواست گفت‌و‌گو و ارسال پیام داشتیم که وی علاوه بر پیام، مقاله‌ای نیز ارائه کرد. این موارد نشان‌دهنده اشتیاق و استقبال قابل توجه از گفتمان عدالت علمی است.

برگزاری پنجمین دوره کنفرانس با میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی

رئیس پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی با اشاره به برگزاری دوره‌های گذشته این رویداد اظهار کرد: با توجه به شرایط خاص دوران کرونا، یک دوره از این کنفرانس را به‌صورت مجازی برگزار کردیم و تاکنون چهار دوره از این کنفرانس بین‌المللی برگزار شده است. امسال نیز با میزبانی، مشارکت و همراهی دانشگاه آزاد اسلامی و همکاری دکتر رنجبر و دکتر فیروزفر، پنجمین دوره این کنفرانس را در تهران پایه‌ریزی کرده‌ایم.

وی با تأکید بر اینکه این کنفرانس در یک روز آغاز و به پایان نمی‌رسد، گفت: روز ۱۹ آبان‌ماه، از صبح تا ظهر، برنامه افتتاحیه کنفرانس به میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و در سالن غدیر برگزار خواهد شد. در این مراسم، یاد شهدای دانشمند در دو جنگ اخیر گرامی داشته می‌شود و سخنرانی‌هایی از سوی مقامات سیاسی، دانشمندان، صاحب‌نظران حوزه علم و پژوهش و برخی فرهیختگان ارائه خواهد شد. همچنین یک یا دو مقاله منتخب در این مراسم ارائه می‌شود.

عامری با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای روز افتتاحیه افزود: در این روز از دو کتاب رونمایی خواهد شد؛ نخست کتابی درباره معانی و مفاهیم حوزه عدالت علمی و دیگری سندی درباره بررسی و توصیف صلح عادلانه و عدالت در جهان که در مراسم افتتاحیه معرفی و رونمایی می‌شوند.

برگزاری پنل‌های تخصصی در دانشگاه‌های مختلف طی ۱۰ روز

دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی با بیان اینکه برنامه‌های کنفرانس پس از مراسم افتتاحیه نیز ادامه خواهد داشت، اظهار کرد: این کنفرانس دارای پنل‌های تخصصی متعددی است که با مشارکت و میزبانی دانشگاه‌های مختلف، طی ۱۰ روز برگزار می‌شوند.

وی ادامه داد: یکی از پنل‌های تخصصی بر اساس محور‌های اعلام‌شده، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران برگزار خواهد شد که با تدبیر دکتر فیروزفر و معاون پژوهشی دانشگاه، برنامه‌ای مفصل برای آن طراحی شده است. همچنین دانشگاه تهران به میزبانی دانشکده مطالعات جهان، نشست دیگری از پنل‌های تخصصی را برگزار می‌کند و دانشگاه شهید بهشتی نیز میزبان یکی دیگر از این پنل‌ها خواهد بود.

عامری افزود: دانشگاه فرهنگیان نیز با محوریت عدالت آموزشی، یکی دیگر از پنل‌های تخصصی کنفرانس را میزبانی می‌کند. علاوه بر این، دو نشست راهبردی در حوزه گفتمان عدالت علمی در شورای عالی انقلاب فرهنگی و فرهنگستان علوم برگزار خواهد شد. این نشست‌ها در حال برنامه‌ریزی و آماده‌سازی هستند و مقدمات لازم برای بهره‌مندی از دیدگاه استادان و فرهیختگان در آنها فراهم می‌شود.

وی با اشاره به برنامه‌ریزی برای حضور صاحب‌نظران خارجی در این رویداد بیان کرد: تلاش شده است از مراکز علمی سراسر جهان برای حضور در این برنامه دعوت شود و پیش‌بینی می‌کنیم استقبال خوبی از آن صورت گیرد. همچنین در حال فراهم‌کردن زمینه تبدیل برخی برنامه‌ها به نشست‌های مشترک میان مراکز علمی ایران و مراکز علمی خارج از کشور هستیم.

دریافت حدود ۴۰ مقاله داخلی و خارجی و اعلام آمادگی ۱۵ دانشگاه غیرایرانی

رئیس پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی با اشاره به فرایند علمی این رویداد گفت: برای برخورداری کنفرانس از قوت و عمق علمی مناسب، فراخوان آن از سال گذشته اعلام شده و در طول این مدت نیز ارتباطات و همکاری‌های خوبی با مراکز علمی مختلف شکل گرفته است. هرچند وقوع جنگ تحمیلی، امکان توسعه فعالیت‌ها و برگزاری برخی پیش‌نشست‌ها را محدود کرد، تاکنون نزدیک به ۴۰ مقاله داخلی و خارجی به دبیرخانه کنفرانس رسیده که در حال ارزیابی و بررسی هستند.

وی افزود: مقالات منتخب در قالب کتابی منتشر خواهند شد. همچنین برخی مجلات علمی‌پژوهشی برای انتشار مقالات ارزشمند استادان و دانشجویان داخلی اعلام آمادگی کرده‌اند که این مقالات به‌صورت جداگانه ارزیابی و برای انتشار به این مجلات معرفی خواهند شد. این اقدامات می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک فرایند علمی گسترده در آینده باشد.

عامری با اشاره به تلاش برای مشارکت مراکز علمی خارج از کشور گفت: اقدامات فراوانی برای فعال‌کردن مراکز علمی، پژوهشی و دانشگاهی خارج از کشور در این زمینه انجام شده است. بر اساس آخرین پیگیری‌ها و گفت‌و‌گو با اعضای کمیته بین‌الملل کنفرانس، تاکنون حدود ۱۵ دانشگاه غیرایرانی اعلام آمادگی کرده‌اند تا میزبانی یکی از نشست‌های مرتبط با این کنفرانس را برعهده بگیرند.

عدالت علمی؛ فرصتی برای نقش‌آفرینی ایران در نظم نوین جهانی

دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی با اشاره به اهداف و رویکرد‌های این کنفرانس اظهار کرد: هدف اصلی ما انتقال گفتمان عدالت علمی به جهان امروز است. معتقدیم جمهوری اسلامی ایران به دلیل پیشینه تمدنی بزرگ، برخورداری از آموزه‌های اصیل اخلاقی و دینی و آرمان‌های بشردوستانه انقلاب اسلامی، می‌تواند پرچمدار بسیاری از ارزش‌های جهانی باشد و عدالت علمی یکی از زنجیره‌های ارزش‌ساز آینده است.

وی با اشاره به ارتباط عدالت علمی با تحولات نظم جهانی افزود: اگر به تحولات نظم نوین جهانی توجه کنیم، می‌بینیم که یکی از زمینه‌های تضعیف یک‌جانبه‌گرایی، مقابله با آپارتاید و حرکت به سمت چندجانبه‌گرایی مبتنی بر عدالت است. این عدالت باید در حوزه‌های مختلف، از جمله علم، فناوری و آموزش، مورد توجه قرار گیرد.

عامری ادامه داد: ممکن است بسیاری از کشور‌های جهان در ظاهر سکوت کرده یا در گفتار با برخی قدرت‌ها همراهی کنند، اما در پیام‌هایی که به ایران ارسال می‌کنند و ارتباطاتی که به‌ویژه به‌صورت غیررسمی برقرار می‌شود، جمهوری اسلامی ایران را به دلیل پرچمداری عدالت‌خواهی، آزادی‌خواهی و مقاومت در برابر ظلم و آپارتاید در جهان مورد تحسین قرار می‌دهند.

وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران از فرصت قابل توجهی برای تبیین دیدگاه‌های خود در عرصه جهانی برخوردار است، گفت: هرچند در محیط تهدید و جنگ زندگی می‌کنیم، همین شرایط می‌تواند فرصتی بزرگ باشد تا جهان ما را بهتر بشناسد و بداند که امروز تنها برای منافع خود سخن نمی‌گوییم، بلکه برای سعادت بشر نیز حرف و پیام داریم.

رئیس پنجمین کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی تأکید کرد: به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی ایران باید فرصت‌ها و برنامه‌های بیشتری برای گفت‌و‌گو با جهان ایجاد کند تا بتواند بیش از گذشته با جامعه جهانی هم‌کلام شود و پیام‌های خود را به دیگر ملت‌ها منتقل کند.

عامری در پایان با قدردانی از علیرضا فیروزفر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران و مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی برای پذیرفتن میزبانی پنجمین دوره این کنفرانس گفت: برگزاری چنین برنامه‌هایی نیازمند تلاش فراوان، اهتمام ویژه و انگیزه بالا است و اگر امروز برای اجرای کار‌های بزرگ اقدام نکنیم، ممکن است فرصت‌های آینده را از دست بدهیم. از اهتمام دانشگاه آزاد اسلامی برای میزبانی این رویداد تشکر می‌کنم و امیدواریم مراکز علمی مختلف نیز به این کاروان و ائتلاف بزرگ بپیوندند.