سرنوشت برگ‌های پاییزی پس از افتادن
گزارش سازمان ملل:
نخبگی؛ از سرمایه فردی تا اقتدار ملی
به گزارش خبرگزاری آنا، کریم سرافراز مسئول نمایندگی ولی فقیه در سپاه تهران بزرگ نوشت: از نخبگی در نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی صرفاً به معنای برخورداری از هوش و استعداد، کسب مدارج علمی یا دستیابی به افتخارات ورزشی نیست؛ بلکه مفهومی فراتر از موفقیت فردی دارد و با مسئولیت‌پذیری در قبال جامعه، پیشرفت کشور و نقش‌آفرینی در حل مسائل ملی گره خورده است. بر این اساس، نخبه کسی است که توانمندی‌های خود را در مسیر ارتقای ظرفیت‌های علمی، اقتصادی، فرهنگی و فناورانه کشور به کار گیرد و میان پیشرفت فردی و منافع عمومی پیوند برقرار کند.
علم؛ زیرساخت اقتدار ملی
یکی از محورهای مهم در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب اسلامی، جایگاه علم و فناوری در تقویت قدرت ملی و افزایش توان رقابت ایران در عرصه بین‌المللی است. از این منظر، پیشرفت علمی زمانی به یک مزیت راهبردی تبدیل می‌شود که از تولید دانش فراتر رود و در توسعه فناوری، رفع نیازهای کشور، حل مسائل جامعه و کاهش وابستگی‌های آسیب‌پذیرکننده نقش مؤثری ایفا کند.
در چنین چارچوبی، دانشگاه‌ها و مراکز علمی تنها محل آموزش و تولید مقاله نیستند؛ بلکه باید به کانون‌های شناسایی مسئله، پرورش ایده‌های نو و ارائه راهکارهای کاربردی تبدیل شوند. پیوند میان دانش نظری و نیازهای واقعی کشور، یکی از الزامات تبدیل ظرفیت علمی نخبگان به قدرت ملی و پیشرفت پایدار است.
از خلاقیت علمی تا مرجعیت جهانی
توسعه علوم پایه و علوم انسانی، تقویت خلاقیت و جسارت علمی، دستیابی به خوداتکایی فناورانه و گسترش ارتباط دانشگاه با صنعت، از جمله مؤلفه‌هایی هستند که در ترسیم مسیر پیشرفت علمی کشور اهمیت دارند. تحقق این اهداف مستلزم آن است که نظام علمی کشور، علاوه بر حمایت از استعدادهای برتر، زمینه بروز خلاقیت، تجربه‌اندوزی، نوآوری و تبدیل ایده‌ها به محصولات و خدمات اثرگذار را فراهم کند.
در این مسیر، مرجعیت علمی صرفاً با افزایش کمّی تولیدات علمی محقق نمی‌شود؛ بلکه کیفیت پژوهش‌ها، توان حل مسائل پیچیده، تولید فناوری‌های راهبردی و اثرگذاری دانش در زندگی مردم نیز از شاخص‌های مهم پیشرفت علمی به شمار می‌روند. حرکت از استعداد به نوآوری، از نوآوری به حل مسئله و از حل مسئله به تقویت توان ملی، مستلزم شکل‌گیری منظومه‌ای منسجم میان دانشگاه، صنعت، نهادهای پژوهشی و دستگاه‌های اجرایی است.
مسئولیت دوطرفه؛ نخبگان و نظام تصمیم‌گیری
با وجود اهمیت نقش نخبگان در پیشرفت کشور، تحقق این چشم‌انداز را نمی‌توان تنها بر دوش افراد مستعد و توانمند گذاشت. همان‌گونه که نخبگان در قبال جامعه و آینده کشور مسئولیت دارند، نهادهای علمی، دستگاه‌های اجرایی و نظام سیاست‌گذاری نیز موظف‌اند بستر لازم برای شکوفایی استعدادها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی آنان را فراهم کنند.
ایجاد فرصت‌های برابر برای رشد علمی، حمایت از پژوهش‌های مسئله‌محور، تسهیل ارتباط نخبگان با بخش‌های اجرایی و صنعتی و فراهم‌کردن زمینه مشارکت آنان در فرایندهای تصمیم‌سازی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند فاصله میان ظرفیت علمی و نیازهای کشور را کاهش دهد.
از سوی دیگر، بی‌توجهی به ایده‌های نو، محدودشدن مسیرهای پیشرفت یا فراهم‌نبودن امکان اثرگذاری تخصصی، می‌تواند بخشی از توان نخبگانی کشور را بلااستفاده بگذارد. بنابراین، سیاست‌گذاری مؤثر در حوزه نخبگان باید علاوه بر شناسایی و پرورش استعدادها، بر حفظ سرمایه انسانی، تقویت انگیزه خدمت و فراهم‌کردن زمینه اثرگذاری واقعی نخبگان نیز متمرکز باشد.
عبور از نخبگی فردی به مسئولیت ملی
برآیند این نگاه آن است که نخبگی را باید فراتر از یک عنوان علمی یا افتخار فردی تعریف کرد؛ مفهومی که ارزش نهایی آن در میزان اثرگذاری بر پیشرفت جامعه و ارتقای توان ملی آشکار می‌شود. در این چارچوب، علم، استعداد و نوآوری زمانی به سرمایه‌ای راهبردی تبدیل می‌شوند که بتوانند در خدمت توسعه همه‌جانبه کشور قرار گیرند.
مسئله اصلی، صرفاً پرورش و افزایش شمار نخبگان نیست؛ بلکه ایجاد ساختاری کارآمد برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های آنان در حل مسائل کشور است. تحقق این هدف نیز به مسئولیت‌پذیری متقابل نخبگان و نهادهای تصمیم‌گیر، حمایت هدفمند از فعالیت‌های علمی و پیوند مؤثر میان دانشگاه و عرصه عمل نیاز دارد.
از این منظر، گذار از «نخبگی فردی» به «مسئولیت ملی» را می‌توان یکی از الزامات تبدیل سرمایه انسانی به اقتدار پایدار دانست؛ مسیری که در آن، موفقیت نخبه نه فقط با دستاوردهای شخصی، بلکه با سهم او در پیشرفت کشور و بهبود زندگی مردم سنجیده می‌شود.
انتهای پیام/
