سرنوشت برگهای پاییزی پس از افتادن
گزارش سازمان ملل:
هاشمی در گفتوگو با آنا:
اپوزیسیون رژيم صهيونيستی به دنبال فرسایش قدرت ایران است/ انتخابات اسرائیل و سه سناریوی پیش‌روی کابینه
«منصور براتی» کارشناس مسائل منطقه، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، درباره تأثیر تغییر احتمالی نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بر سیاست این رژیم در قبال ایران در نتیجه انتخابات ۵ آبان، اظهار داشت: انتخابات در اسرائیل تأثیر بسیار زیادی بر پرونده تقابل میان اسرائیل و ایران و در مجموع تقابل اسرائیل و آمریکا با ایران خواهد داشت، اما رفت‌وآمد دولت‌ها در اسرائیل به این معنا نیست که در صورت به قدرت رسیدن مخالفان بنیامین نتانیاهو، آنها به دنبال مصالحه با جمهوری اسلامی ایران باشند و سیاست خود را در این سطح تغییر دهند.
وی افزود: نباید این‌گونه برداشت کرد که با تغییر کابینه، افراد نامناسب کنار می‌روند و افراد بهتر به قدرت می‌رسند. معمولاً وقتی صحبت از انتخابات اسرائیل به میان می‌آید، این تصور شکل می‌گیرد که با کنار رفتن جریان‌های راست افراطی و تندرو، مخالفان آنها که میانه‌روتر هستند، قدرت را در دست خواهند گرفت؛ در حالی که در موضوع دشمنی با جمهوری اسلامی ایران، درباره اصل تقابل میان این جریان‌ها تفاوت اساسی وجود ندارد.
کارشناس مسائل منطقه ادامه داد: تفاوت اصلی میان این جریان‌ها در راهبردها، روش‌ها و توانایی‌هایی است که هر یک برای تشدید تقابل در اختیار دارند و همین تفاوت می‌تواند بر سیاستی که در صورت پیروزی دنبال خواهند کرد، تأثیر جدی بگذارد.
تداوم نخست‌وزیری نتانیاهو، احتمال تکرار جنگ با ایران را افزایش می‌دهد
براتی با تشریح تفاوت رویکرد دو جریان سیاسی گفت: تداوم حضور بنیامین نتانیاهو در قدرت به معنای ادامه کمپینی است که جنگ با ایران را دنبال خواهد کرد و او بار دیگر درصدد ایجاد اجماع بین‌المللی، به‌ویژه با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای تکرار دو جنگ اخیر برخواهد آمد؛ هرچند ممکن است برخی معتقد باشند تکرار جنگ نه اقدامی عاقلانه است و نه به نفع اسرائیل تمام خواهد شد.
وی افزود: با به احتمال زیاد، نتانیاهو در انتخابات امروز شکست می‌خورد و به همان انداره احتمال عدم حصول حدنصاب تشکیل کابینه از سوی اپوزیسیون هم وجود دارد. به این ترتیب، تا زمان برگزاری انتخابات مجدد در یک بازه زمانی ۵ ماهه، نتانیاهو به عنوان نخست‌وزیر موقت همچنان در قدرت باقی خواهد ماند و برای بقای سیاسی خود نیازمند دستاوردسازی است. به همین دلیل، احتمال ماجراجویی نظامی از سوی او بسیار بالاست.
براتی ادامه داد: نتانیاهو درباره راهبرد خود در قبال جمهوری اسلامی ایران با صراحت زیادی سخن می‌گوید و اعلام کرده به دنبال براندازی است و نمی‌خواهد این پرونده را رها کند. او در انتقاد از اپوزیسیون نیز این موضوع را مطرح می‌کند که نامزد‌های اپوزیسیون شامل گادی آیزنکوت و نفتالی بنت و همچنین احزاب عربی که احتمالاً متحد آنها خواهند شد، توانایی مقابله با ایران را به اندازه او ندارند.
اختلاف اپوزیسیون با نتانیاهو بر سر شیوه تقابل با ایران است
کارشناس مسائل منطقه درباره رویکرد رقبای نتانیاهو گفت: دو نامزد اصلی نخست‌وزیری در اپوزیسیون، یعنی گادی آیزنکوت، فرمانده پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل که از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ این مسئولیت را بر عهده داشت، و نفتالی بنت که در سال ۲۰۲۱ نخست‌وزیر شد و یک سال در این سمت باقی ماند و پیش از آن نیز وزیر دفاع، وزیر اقتصاد و وزیر آموزش و پرورش در کابینه‌های نتانیاهو بود، در یک موضوع با یکدیگر اشتراک نظر دارند و آن، نحوه تقابل نظامی با ایران است.
وی افزود: این جریان‌ها با درگیری همزمان اسرائیل در چندین جبهه مخالف هستند؛ یعنی همان چیزی که نتانیاهو از آن با عنوان درگیری همزمان در هفت جبهه یاد می‌کند. آنها معتقدند اسرائیل به دلیل محدودیت‌های جمعیتی خود نمی‌تواند با توان نظامی موجود، در برابر کشوری که از نظر مساحت چندین برابر و از نظر جمعیت حدود ۱۰ برابر بزرگ‌تر است، به‌تنهایی وارد عمل شود و برای تغییر نظام سیاسی ایران اقدام کند.
براتی ادامه داد: اسرائیل حدود ۱۰ میلیون نفر جمعیت دارد که نزدیک به هفت میلیون نفر از آنها یهودی هستند و بقیه را اقلیت‌هایی از جمله عرب‌ها تشکیل می‌دهند. از نگاه جریان اپوزیسیون، با چنین شرایط جمعیتی و محدودیت‌هایی، اسرائیل نمی‌تواند به‌تنهایی در برابر ایران وارد تقابل و ماجروجویی شود. بنابراین، از نظر اپوزیسیون اسرائیل، راهبرد باید تغییر و به سمت فرسایش قدرت ایران حرکت کند.
وی تصریح کرد: این رویکرد در مقابل راهبرد نتانیاهو قرار دارد که تقابل مستقیم و براندازی از طریق جنگ را در قبال ایران دنبال می‌کند.
اعتراض آیزنکوت به توهم سیاسی نتانیاهو
براتی اظهار داشت: انتظار می‌رود اگر اپوزیسیون به قدرت برسد و گادی آیزنکوت نخست‌وزیر شود، در سطح تقابل با جمهوری اسلامی ایران تجدیدنظر صورت گیرد و این تقابل نسبت به دوره نتانیاهو تا حدی کاهش پیدا کند. این موضوع در برنامه ایجابی آنها نیز مطرح شده است.
وی افزود: آیزنکوت همین دو شب پیش نکات مهم و صریحی درباره تقابل با ایران مطرح کرد. نتانیاهو در جنگ ۱۲ روزه سه هدف را اعلام کرده بود که شامل از بین بردن ظرفیت هسته‌ای ایران، از بین بردن ظرفیت موشکی ایران و از بین بردن محور مقاومت با مرکزیت ایران بود. در جنگ دوم نیز تغییر نظام سیاسی و از بین بردن جمهوری اسلامی به‌صورت رسمی به اهداف اعلام‌شده رژیم صهیونیستی اضافه شد.
کارشناس مسائل منطقه ادامه داد:، اما آیزنکوت اعلام کرده است کسی که تصور کند می‌توان نظام سیاسی کشوری را که از نظر مساحت ۸۰ برابر اسرائیل و از نظر جمعیت بسیار بزرگ‌تر از این رژیم است، از طریق عملیات نظامی و آن هم عملیات هوایی نابود کرد، از واقعیت فاصله گرفته و دچار توهم شده است.
وی تصریح کرد: معنای این سخنان آن است که اسرائیل به‌تنهایی توانایی ایجاد فروپاشی در جمهوری اسلامی ایران و انجام تغییر نظام سیاسی در ایران را ندارد و از چنین قدرتی برخوردار نیست.
کاهش ابتکار عمل اسرائیل در صورت پیروزی اپوزیسیون
براتی گفت: بر این اساس، انتظار می‌رود سطح تقابل نیز کاهش پیدا کند. نخست اینکه اگر اپوزیسیون به قدرت برسد، برخلاف دوره نتانیاهو که او تلاش می‌کند جلودار تقابل باشد و در برخی مواقع آمریکا را نیز به دنبال خود بکشاند، احتمالاً اسرائیلی‌ها بیشتر از روی دست آمریکا عمل خواهند کرد و در تقابل‌هایی که آمریکا دنبال می‌کند، مشارکت خواهند داشت و کمتر خودشان ابتکار عمل را بر عهده می‌گیرند.
وی افزود: تغییر دوم در سطح تقابل خواهد بود که کاهش پیدا می‌کند و از منطقه قرمز وارد منطقه خاکستری می‌شود؛ یعنی از سطح جنگ به سطح حملات امنیتی و مخفی منتقل خواهد شد. این حملات عمدتاً سه دسته هستند؛ نخست، ترور‌های سطح بالا و ترور فرماندهان و مقامات ارشد سیاسی، دوم، خرابکاری در تأسیسات و سوم، حملات سایبری.
براتی ادامه داد: احتمالاً کابینه اپوزیسیون در صورت به قدرت رسیدن، بیشتر به این راهبرد در قبال جمهوری اسلامی ایران روی خواهد آورد.
برنامه‌های داخلی اپوزیسیون، اولویت تقابل با ایران را کاهش می‌دهد
این کارشناس مسائل منطقه درباره عامل دیگری که می‌تواند جهت‌گیری دولت احتمالی اپوزیسیون را تحت تأثیر قرار دهد، اظهار داشت: مجموعه‌ای از تغییرات و اصلاحات داخلی نیز در دستور کار اپوزیسیون قرار دارد که آنها را ناچار می‌کند بخش قابل توجهی از تمرکز خود را به مسائل داخلی اسرائیل اختصاص دهند.
وی افزود: این جریان باید ظرف مدت کوتاهی، حدود شش ماه تا یک سال، مجموعه‌ای از قوانین را تصویب کند. یکی از این موارد، موضوع به خدمت گرفتن حریدی‌هاست که برای آنها اهمیت زیادی دارد و از روز نخست اعلام کرده‌اند که دولتشان این موضوع را تصویب خواهد کرد.
براتی ادامه داد: تشکیل کمیسیون حقیقت‌یاب درباره هفتم اکتبر نیز از دیگر برنامه‌های آنهاست که قرار است به شکست‌های روز هفتم اکتبر و روز‌های نخست جنگ رسیدگی کند. موضوع بعدی، تصویب قانونی است که احتمالاً مانع از نخست‌وزیری مجدد نتانیاهو خواهد شد.
وی افزود: همچنین لغو قوانینی که نتانیاهو طی چهار سال گذشته در حوزه اصلاحات قضایی تصویب کرده و اصلاحات رسانه‌ای که اخیراً کابینه نتانیاهو دنبال کرده و محدودیت بیشتری بر رسانه‌ها ایجاد می‌کند، در دستور کار قرار خواهد گرفت.
کارشناس مسائل منطقه تصریح کرد: مجموعه این اقدامات را می‌توان دوره «نتانیاهو‌زدایی» نامید؛ بنابراین با توجه به اینکه اپوزیسیون به‌شدت درگیر این پرونده‌ها در داخل اسرائیل خواهد شد و همین مسائل نیز شکاف‌های داخلی را فعال خواهد کرد، بخشی از تمرکز کابینه جدید، در صورت پیروزی اپوزیسیون، از سیاست خارجی برداشته می‌شود و به سمت سیاست داخلی اسرائیل خواهد رفت.
دولت احتمالی اپوزیسیون از نخستین روز با شکاف‌های داخلی مواجه است
براتی گفت: بعد از انتخابات، حریدی‌ها از روز نخست تشکیل دولت در خیابان اعتراض خواهند کرد. از سوی دیگر، جریان راست افراطی نیز هر روز تلاش خواهد کرد برای کابینه اپوزیسیون مشکل ایجاد و ثبات آن را دچار فرسایش کند تا دولت اپوزیسیون پس از مدت کوتاهی فروبپاشد و دوباره انتخابات برگزار شود.
وی افزود: بنابراین از روز نخست، شکاف‌های داخلی فعال خواهد شد و نتیجه این وضعیت آن است که بخشی از تمرکز کابینه جدید، در صورت به قدرت رسیدن اپوزیسیون، از سیاست خارجی برداشته شده و به سمت سیاست داخلی اسرائیل حرکت خواهد کرد. در نتیجه، این دولت ناچار خواهد بود برای مدتی کمتر به سمت تقابل و ماجراجویی‌های منطقه‌ای حرکت کند.
سناریو‌های تشکیل کابینه بعد از اعلام نتایج انتخاباتی
براتی درباره نتیجه احتمالی انتخابات کنست در پنجم آبان گفت: با توجه به اینکه از روز جمعه وارد سکوت انتخاباتی شده‌ایم و انتشار نظرسنجی‌ها ممنوع است، به نظر می‌رسد از میان دو بلوک اصلی رقیب، یعنی بلوک نتانیاهو و بلوک اپوزیسیون، احتمالاً بلوک اپوزیسیون رأی بیشتری به دست خواهد آورد، اما این میزان رأی احتمالاً برای رسیدن به حد نصاب ۶۱ نماینده برای تشکیل دولت کافی نیست.
وی افزود: چهار حزب اصلی اپوزیسیون، یعنی احزاب وابسته به آیزنکوت، بنت، لیبرمن و یائیر گولان، روی هم رفته در بهترین حالت به‌سختی می‌توانند ۵۵ یا ۵۶ کرسی به دست آورند. جناح نتانیاهو نیز احتمالاً حدود ۵۰ تا ۵۲ کرسی کسب خواهد کرد.
براتی ادامه داد: این سناریو به نظرسنجی‌هایی که مشاهده کرده‌ایم نزدیک‌تر است و هیچ‌کدام از دو جناح نیز به‌تنهایی آرای لازم برای تشکیل کابینه را به دست نمی‌آورند.
کارشناس مسائل منطقه اظهار داشت: در سناریوی اصلی، اگر هیچ‌کدام از دو جناح موفق به تشکیل کابینه نشوند، نتانیاهو به‌عنوان نخست‌وزیر موقت در قدرت باقی خواهد ماند و ظرف پنج ماه آینده باید انتخابات بعدی برگزار شود. با توجه به نیاز نتانیاهو به دستاوردسازی، این سناریو می‌تواند بسیار خطرناک باشد.
وی افزود: سناریوی دوم، احتمال موفقیت اپوزیسیون است. البته احتمالا اپوزیسیون به‌تنهایی نمی‌تواند ۶۱ نماینده به دست آورد و در نتیجه مجبور خواهد شد با احزاب عربی ائتلاف کند.
براتی گفت: در این زمینه دو حالت ممکن است؛ نخست اینکه مانند کابینه پیش از نتانیاهو، با حزب «رعام» به رهبری منصور عباس وارد ائتلاف شوند و به عدد ۶۱ برسند. اگر اپوزیسیون بتواند به ۵۵ یا ۵۶ کرسی برسد، با کمک احزاب عربی احتمالاً تشکیل یک ائتلاف اکثریتی با ۶۱ نماینده برای آن میسر خواهد شد.
وی ادامه داد: حالت دوم این است که اپوزیسیون یک کابینه اقلیتی را با احزاب عربی تشکیل دهد و از حمایت آنها از بیرون برخوردار شود و به این ترتیب دوره نتانیاهو پایان یابد. با این حال، در این سناریو دولت شکننده‌ای شکل خواهد گرفت که ممکن است هر لحظه از بین برود و دوباره انتخابات برگزار شود و نتانیاهو به قدرت بازگردد. به همین دلیل، شانس این سناریو تا حدودی کمتر است و لیبرمن نیز به‌شدت با آن مخالفت کرده است.
براتی تصریح کرد: باید منتظر ماند و دید سیاستمداران اسرائیلی پس از انتخابات چه مواضعی اتخاذ خواهند کرد؛ زیرا آنها معمولاً بعد از انتخابات، بسیاری از مواضع خود را بر اساس نیاز‌ها و نتایج تغییر می‌دهند.
وی افزود: سناریوی سوم که آن نیز محتمل است، این است که با فشار دونالد ترامپ و همچنین فشار داخلی در اسرائیل از سوی جناح راست، بخشی از احزاب اپوزیسیون ترغیب شوند با بنیامین نتانیاهو وارد کابینه وحدت ملی شوند؛ مشابه کابینه‌ای که در سال ۲۰۲۰ میان نتانیاهو و بنی گانتس تشکیل شد و البته بیش از ۹ ماه دوام نیاورد.
این کارشناس مسائل منطقه در پایان گفت: در حال حاضر ترامپ از این سناریو حمایت می‌کند تا نتانیاهو در قدرت باقی بماند و به آیزنکوت فشار زیادی وارد می‌کند تا این سناریو را بپذیرد.
انتهای پیام/
