علت کسر مبلغ اضافی از کارت‌های بانکی در جایگاه‌های سوخت/چگونه کارت‌های جامانده ردیابی می‌شوند؟
به گزارش خبرگزاری آنا، بر اساس توضیحات عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، کسر این مبلغ هیچ‌گونه ارتباطی با وزارت نفت و این شرکت نداشته و تمامی وجوه حاصله مستقیماً به بانک عامل اختصاص می‌یابد. در حال حاضر، بین ۴۰ تا ۴۵ درصد از تراکنش‌های سوخت‌گیری کشور با کارت‌های اضطراری انجام می‌شود و از آنجا که نزدیک به ۱۰۰ درصد عرضه خارج از شبکه نیز از همین طریق صورت می‌گیرد، مدیریت این بخش اهمیت استراتژیک دارد.
برای ساماندهی این وضعیت و اجرای طرح شناسه‌دار کردن، سامانه نیازمند احراز هویت فرد است. بر همین اساس، هنگام کشیدن کارت بانکی، مبلغ هزار تومان بابت خدمات استعلام و احراز هویت بر بستر کد ملی کسر می‌شود. در نظام بانکی، تعرفه مصوب این‌گونه خدمات از هزار تا پنج هزار تومان متغیر است که با رایزنی‌های صورت‌گرفته، این رقم به حداقل ممکن یعنی همان هزار تومان کاهش یافته است؛ رقمی مشابه آنچه شهروندان برای خدماتی نظیر کارت‌به‌کارت یا استعلام خلافی خودرو پرداخت می‌کنند.
چرا در هر بار سوخت‌گیری این مبلغ کسر می‌شود؟
مطابق قانون، ۹۵ درصد از عملیات سوخت‌گیری باید با کارت‌های شخصی افراد انجام شود. هنگامی که راننده‌ای از کارت اضطراری جایگاه استفاده می‌کند، سامانه برای تثبیت حق حاکمیت، مدیریت توزیع و جلوگیری از قاچاق سوخت، ناچار است در هر نوبت فرآیند احراز هویت و استعلام را تکرار کند. تکرار این فرآیند به ازای هر تراکنش، هزینه‌های زیرساختی به همراه دارد که بانک‌ها و شرکت‌ها بر اساس تعرفه‌های قانونی دریافت می‌کنند.
پشتیبانی فنی و هزینه‌های سرسام‌آور زیرساخت
تداوم خدمات‌رسانی در جایگاه‌های سوخت کشور نیازمند تجهیزات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری پیشرفته‌ای است. قیمت هر دستگاه کارت‌خوان بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان است و برای پوشش سراسری، تأمین دست‌کم ۳۰ هزار دستگاه ضرورت دارد. هزینه‌های نگهداری این شبکه بسیار سنگین بوده؛ به‌گونه‌ای که تنها هزینه تأمین کاغذ در سال گذشته به ۵۰۰ میلیارد تومان رسیده است.
وجوه دریافتی بابت استعلام، بدون استفاده نمانده و در چرخه پشتیبانی ۲۴ ساعته بانک عامل هزینه می‌شود تا در صورت بروز نقص فنی، تجهیزات در کوتاه‌ترین زمان ممکن به مدار خدمت بازگردند و جایگاه‌ها با قطعی مواجه نشوند.
گذار از روش «ووچر» به پرداخت مستقیم
یکی از چالش‌های اجرای این طرح، نحوه اطلاع‌رسانی و انتخاب سازوکار پرداخت بود. در فاز‌های آزمایشی اولیه، روش «پیش‌پرداخت» یا همان «ووچر» در نظر گرفته شده بود که طی آن فرد ابتدا هزینه مشخصی را پرداخت می‌کرد. با این حال، این روش در عمل با مشکلات فراوانی برای شهروندان روبه‌رو شد؛ از جمله باقی ماندن مبالغ اضافی در حساب جایگاه به دلیل همخوانی نداشتن ظرفیت باک با مبلغ پرداختی، قطعی سامانه‌ها یا تمایل رانندگان به پرداخت نقدی و استفاده از کارت هدیه. پس از بررسی این چالش‌ها و آزمایش روش‌های مختلف، سازوکار فعلی انتخاب شد تا ضمن رفع کامل دغدغه‌های مردم، از معطلی‌های طولانی‌مدت در جایگاه‌ها جلوگیری شود.
نگاهی کلان به اجرای طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری نشان می‌دهد که هدف اصلی متولیان، عبور از چالش‌های سنتی نظیر سقف‌های بسته تراکنشی، صف‌های طولانی و عرضه خارج از شبکه سوخت بوده است. با وجود هزینه‌های جانبی و ابهامات اولیه شهروندان، به نظر می‌رسد این تغییرات زیرساختی گامی در جهت انضباط‌بخشی به نظام توزیع سوخت و صیانت از منابع ملی است که البته نیازمند استمرار در اطلاع‌رسانی شفاف و ارتقای کیفیت خدمات دیجیتال خواهد بود.
گم شدن کارت سوخت شخصی یا جا ماندن آن در جایگاه‌های عرضه‌ی فرآورده‌های نفتی، از جمله دغدغه‌هایی است که رانندگان را با چالش‌هایی نظیر مراجعه به کارت‌های اضطراری جایگاه یا طی کردن فرآیند زمان‌بر دریافت کارت المثنی مواجه می‌کند. با این حال، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و راه‌اندازی سامانه‌های هوشمند، مسیر پیگیری، بازیابی و ثبت درخواست کارت‌های جدید را تسهیل کرده است تا شهروندان بدون سردرگمی بتوانند وضعیت کارت سوخت خود را مدیریت کنند.
مسیر ردیابی کارت‌های جامانده در جایگاه‌ها
زمانی که شهروندی کارت سوخت خود را در جایگاه جا می‌گذارد، جایگاه‌داران موظفند طی مهلت مقرر از آن نگهداری کنند تا مالک با مراجعه حضوری کارت خود را تحویل بگیرد. چنانچه این مهلت به پایان برسد، کارت‌های جامانده به شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی و شرکت‌های نواحی مرتبط ارجاع داده می‌شوند.
در صورتی که متصدی جایگاه از تحویل کارت خودداری کند یا همکاری لازم را نداشته باشد، شهروندان می‌توانند مراتب را از طریق تماس با سامانه پاسخگویی ۰۹۶۲۷ پیگیری و شکایت خود را ثبت کنند.
همچنین افرادی که از محل دقیق جا ماندن کارت خود اطلاعی ندارند، می‌توانند با مراجعه به سامانه اختصاصی fcs.niopdc.ir و انتخاب گزینه «کارت‌های جامانده در جایگاه»، از آخرین وضعیت کارت با خبر شوند. برای این استعلام، وارد کردن شماره PAN (شماره درج‌شده روی کارت سوخت) یا شماره VIN خودرو کفایت می‌کند. اگر کارت از این طریق قابل بازیابی نباشد، متقاضی ناچار به طی کردن مراحل دریافت کارت المثنی خواهد بود.
دو مسیر اصلی برای ثبت درخواست کارت سوخت المثنی
برای افرادی که به هر دلیل کارت سوخت خود را از دست داده‌اند، دو روش عمده پیش‌بینی شده است:
۱. مراجعه حضوری به دفاتر پلیس +۱۰: مالک خودرو یا وکیل قانونی وی می‌تواند با در دست داشتن مدارک هویتی مالک و مدارک کامل وسیله نقلیه، به این مراکز مراجعه کرده و درخواست صدور کارت المثنی را ثبت نماید.
۲. ثبت‌نام اینترنتی از طریق سامانه تخصصی: متقاضیان می‌توانند با مراجعه به سامانه fcs.niopdc.ir و احراز هویت از طریق «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند»، درخواست خود را ثبت کنند. این روش امکان انتخاب نحوه دریافت کارت را به دو صورت «ارسال پستی» یا «مراجعه حضوری به نواحی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی» فراهم کرده است.
نکات تکمیلی برای ثبت درخواست آنلاین
در فرآیند ثبت‌نام اینترنتی، ارائه اطلاعاتی نظیر مشخصات کارت خودرو یا برگ سبز، کد پستی، شماره تلفن همراه و نشانی دقیق محل سکونت الزامی است. پس از ورود به سامانه و انتخاب گزینه ثبت درخواست کارت سوخت، مشخصات خودروی متقاضی نمایش داده می‌شود و کاربر می‌تواند شیوه ارسال پستی یا دریافت حضوری را برگزیند؛ در صورت انتخاب روش حضوری، نشانی دقیق مراکز صدور کارت سوخت به متقاضی اعلام خواهد شد تا فرآیند تحویل با کمترین چالش به سرانجام برسد.
انتهای پیام/
