زیرساختهای فناورانه به مؤلفه‌های جنگ آینده تبدیل شده‌اند/ دانشگاه‌ها و جوانان متخصص از ارکان قدرت ملی
«امیر سرتیپ غلامحسین دربندی»، مدیرکل اسبق روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران، در گفت‌و‌گو با خبرنگارسیاسی خبرگزاری آنا، با اشاره به اظهارات مطرح‌شده درباره محدودیت حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای در تنگه هرمز و همچنین احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای فناورانه و ارتباطی دشمن در صورت گسترش درگیری‌ها اظهار کرد: برای تحلیل این مسائل باید به پیشینه تاریخی ایران، تجربه مواجهه کشور با تهدید‌های خارجی و ظرفیت‌هایی توجه کرد که در طول سال‌های گذشته در حوزه‌های دفاعی، علمی و فناورانه شکل گرفته‌اند.
وی با بیان اینکه ایران از پیشینه تمدنی و تاریخی عظیمی برخوردار است، افزود: بخشی از تقابل‌ها و فشار‌هایی که علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال می‌شود، ریشه در مخالفت با جایگاه ایران و استقلال این کشور دارد. دشمنان در طول سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از تحریم و تهدید گرفته تا اقدامات نظامی، امنیتی و تبلیغاتی، روش‌های مختلفی را برای اعمال فشار بر ایران به کار گرفته‌اند؛ اما تجربه تاریخی نشان داده است که ملت ایران در برابر این فشار‌ها ایستادگی کرده است.
قدرت ایران بر پایه تجربه تاریخی و توان بازدارندگی است
دربندی با اشاره به سابقه مواجهه ایران با قدرت‌های خارجی تصریح کرد: برای شناخت شرایط امروز، نباید گذشته را فراموش کنیم. ایران در دوره‌های مختلف تاریخی با قدرت‌هایی روبه‌رو بوده که قصد تسلط بر سرزمین و منابع آن را داشته‌اند؛ با این حال، مقاومت مردم و نقش‌آفرینی شخصیت‌های تاریخی و ملی، بخش مهمی از این رویارویی‌ها را رقم زده است.
وی با یادآوری مقاومت شخصیت‌هایی همچون رئیسعلی دلواری و میرزا کوچک‌خان جنگلی بیان کرد: در دوره‌هایی که کشور با تهدید‌های خارجی و مشکلات داخلی مواجه بود، افرادی با امکانات محدود در برابر نیروهای قدرتمند ایستادگی کردند. این تجربه‌ها نشان می‌دهد که قدرت یک ملت را نمی‌توان صرفاً با شمار تجهیزات و امکانات نظامی ارزیابی کرد؛ اراده، انگیزه و پایبندی به استقلال نیز در این زمینه نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.
مدیرکل اسبق روابط عمومی ارتش با اشاره به سال‌های ابتدایی پس از انقلاب اسلامی ادامه داد: کشور در آن مقطع با تهدید‌های مختلفی از جمله اقدامات تجزیه‌طلبانه، کودتا، ترور و ناامنی در برخی مناطق مواجه شد. نیروهای نظامی و مردم در مقابله با این تهدید‌ها نقش بسیار مهمی داشتند و فرماندهانی همچون شهید سپهبد علی صیاد شیرازی و شهید حسن آبشناسان در آزادسازی مناطق درگیر و مقابله با گروه‌های مسلح نقش‌آفرینی کردند.
تنگه هرمز و پیام بازدارندگی ایران
دربندی در ادامه، با اشاره به اهمیت تنگه هرمز در معادلات امنیتی منطقه تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در طول سال‌های گذشته، با وجود محدودیت‌ها و فشارهای خارجی، توانمندی‌های خود را در حوزه‌های مختلف توسعه داده است.
وی اضافه کرد: در دوران جنگ تحمیلی نیز نیروهای ایرانی با امکانات محدود در برابر دشمن ایستادگی کردند. نمونه‌هایی از این مقاومت را می‌توان در عملکرد نیروهای دریایی ایران در خلیج فارس مشاهده کرد؛ نیرو‌هایی که با وجود برخورداری طرف مقابل از تجهیزات پیشرفته‌تر، برای دفاع از مرز‌های آبی کشور وارد میدان شدند.
این پیشکسوت دفاع مقدس با اشاره به عملکرد شهید نادر مهدوی و دیگر نیروهای دریایی ایران عنوان کرد: چنین نمونه‌هایی نشان می‌دهد که اراده و آمادگی نیروهای ایرانی برای دفاع از کشور، از عوامل مهم بازدارندگی بوده است. از این منظر، هرگونه ارزیابی درباره تهدید‌های امروز علیه ایران باید با در نظر گرفتن تجربه‌های گذشته و ظرفیت پاسخ‌گویی کشور صورت گیرد.
زیرساختهای فناورانه؛ مؤلفه‌ای در معادلات جنگ آینده
وی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات مطرح‌شده پیرامون احتمال هدف قرار گرفتن مراکز هوش مصنوعی، زیرساختهای ارتباطی و مسیر‌های انتقال داده دشمن در صورت ورود تقابل با آمریکا به مرحله‌ای جدید گفت: تعیین میزان تأثیر چنین اقداماتی به اطلاعات دقیقی درباره ظرفیت‌ها، دارایی‌ها و وابستگی‌های فناورانه طرف مقابل نیاز دارد. آنچه در حوزه بازدارندگی اهمیت دارد، این است که طرف مقابل بداند هرگونه اقدام علیه ایران می‌تواند با پاسخ متناسب مواجه شود. همین آگاهی از توان پاسخ‌گویی، در محاسبات تصمیم‌گیران و ارزیابی هزینه‌های یک درگیری تأثیر می‌گذارد.
وی با اشاره به نقش فناوری در قدرت کشورها توضیح داد: امروز علم و فناوری از مؤلفه‌های اصلی قدرت ملی هستند. زیرساختهای ارتباطی، مراکز پردازش داده و سامانه‌های فناورانه در بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی، صنعتی و دفاعی نقش دارند؛ ازاین‌رو، در تحلیل جنگ‌های جدید باید جایگاه این زیرساخت‌ها و میزان وابستگی طرف‌های درگیر به آنها را نیز در نظر گرفت.
این کارشناس حوزه دفاع و امنیت در ادامه یادآور شد: البته برای ارزیابی دقیق پیامد‌های هر اقدام احتمالی، باید شرایط واقعی، میزان وابستگی زیرساخت‌ها و آثار مستقیم و غیرمستقیم آن بررسی شود.
علم و فناوری؛ یکی از پایه‌های اقتدار ملی
دربندی با تأکید بر نقش دانشمندان و دانشگاه‌ها در تقویت توان ملی بیان کرد: قدرت را نباید فقط در برخورداری از تجهیزات نظامی جست‌و‌جو کرد. دانشگاه‌ها، مراکز علمی و جوانان متخصص کشور نیز از ارکان مهم قدرت ایران هستند و پیشرفت علمی می‌تواند جایگاه کشور را در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی تقویت کند.
وی با اشاره به ترور دانشمندان هسته‌ای ایران اضافه کرد: شهادت دانشمندانی همچون مجید شهریاری، مسعود علی‌محمدی و مصطفی احمدی‌روشن نشان داد که دانش و فناوری در معادلات قدرت اهمیت بالایی دارند. همین موضوع ضرورت حمایت از مراکز علمی، تربیت نیروهای متخصص و تداوم فعالیت‌های پژوهشی را دوچندان می‌کند.
مدیرکل اسبق روابط عمومی ارتش افزود: پس از ترور شماری از دانشمندان هسته‌ای، دانشجویان بسیاری به تحصیل در رشته‌های مرتبط با فناوری هسته‌ای علاقه‌مند شدند. این موضوع نشان می‌دهد که فشار و تهدید، لزوماً به تضعیف انگیزه علمی منجر نمی‌شود و گاهی می‌تواند انگیزه نسل جوان برای حضور در عرصه‌های علمی و فناوری را افزایش دهد.
جنگ روانی و تبلیغاتی در کنار تقابل نظامی
دربندی با بیان اینکه جنگ‌های امروز تنها به میدان نظامی محدود نیستند، تأکید کرد: جنگ روانی و تبلیغاتی نیز بخش مهمی از تقابل میان کشورها را تشکیل می‌دهد. تهدید‌های رسانه‌ای، بزرگ‌نمایی توان نظامی و تلاش برای ایجاد ترس در جامعه، از جمله ابزار‌هایی هستند که در این عرصه به کار گرفته می‌شوند.
وی افزود: در چنین شرایطی، شناخت دقیق واقعیت‌ها و پرهیز از تأثیرپذیری از فضاسازی‌های رسانه‌ای اهمیت دارد. همان‌طور که نباید تهدید‌های دشمن را بدون بررسی پذیرفت، نباید درباره توانایی‌ها و نتایج اقدامات احتمالی نیز بدون اطلاعات کافی قضاوت کرد.
این پیشکسوت دفاع مقدس با اشاره به تجربه‌های تاریخی ایران تصریح کرد: کشور در دوره‌های مختلف با فشارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی مواجه بوده است، اما حفظ انسجام ملی و تقویت اعتماد عمومی از عوامل مؤثر در عبور از این شرایط به شمار می‌روند.
تجربه دفاع مقدس و نقش فرماندهان ایرانی
دربندی، با اشاره به فرماندهان و رزمندگان دوران دفاع مقدس و سال‌های پس از آن، از شهیدان علی صیاد شیرازی، حسن آبشناسان، محمدابراهیم همت، مهدی باکری و حسین خرازی به‌عنوان نمونه‌هایی از نقش‌آفرینی نیروهای ایرانی یاد کرد.
وی همچنین با اشاره به نقش شهید حاج قاسم سلیمانی در مقابله با گروه‌های تروریستی در منطقه یادآور شد: تجربه این فرماندهان نشان می‌دهد که شناخت میدان، برنامه‌ریزی، انگیزه و بهره‌گیری از ظرفیت نیروهای انسانی، در کنار امکانات و تجهیزات، در تعیین نتیجه درگیری‌ها اهمیت دارد.
این فرمانده پیشکسوت ارتش همچنین تأکید کرد: برای نسل جوان ضروری است که تاریخ معاصر کشور و تجربه‌های دفاعی ایران را مطالعه کند؛ زیرا شناخت این تجربه‌ها به درک بهتر شرایط امروز و عوامل مؤثر بر امنیت ملی کمک می‌کند.
بازدارندگی؛ پیام اصلی توان دفاعی ایران
دربندی در جمع‌بندی سخنان خود با تأکید بر اهمیت بازدارندگی گفت: پشتوانه اظهارات مسئولان درباره توان دفاعی کشور، تجربه تاریخی، ظرفیت‌های ایجادشده و فداکاری نیرو‌هایی است که برای دفاع از ایران تلاش کرده‌اند. از این منظر، هدف اصلی برخورداری از توان دفاعی، جلوگیری از محاسبات اشتباه دشمن و افزایش هزینه هرگونه اقدام علیه کشور است.
وی همچنین تشریح کرد: درباره تأثیر احتمالی اقدامات علیه زیرساختهای فناورانه دشمن نمی‌توان بدون اطلاعات دقیق، برآورد قطعی ارائه کرد؛ اما در محاسبات راهبردی، توان پاسخ‌گویی و احتمال تحمیل هزینه به طرف مقابل از عوامل مهم تصمیم‌گیری به شمار می‌روند.
دربندی در پایان، با تأکید بر اهمیت علم، انسجام ملی و آمادگی دفاعی خاطرنشان کرد: اقتدار پایدار کشور در کنار توان دفاعی، به پیشرفت علمی، تقویت دانشگاه‌ها، حمایت از جوانان متخصص و حفظ وحدت ملی وابسته است؛ مؤلفه‌هایی که می‌توانند در تقویت جایگاه ایران و افزایش قدرت بازدارندگی آن نقش‌آفرین باشند.
انتهای پیام/
