در گفت‌وگو با استاد پترولوژی دانشگاه خوارزمی مطرح شد
شالچی: روایت نجات‌بخش بودن جنگ، با واقعیت درد و ویرانی آن در تضاد است
به گزارش خبرنگار آنا، وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، در آیین اهدای جوایز و افتتاحیه نمایشگاه آثار برگزیده هفتمین دوره مسابقه عکس حوادث و سوانح با عنوان «ایستادگی برای ایران» که در مرکز همایش‌های بین‌المللی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، با اشاره به نقش روایت‌ها و تصاویر در شکل‌دهی به برداشت عمومی از رویداد‌ها اظهار کرد: در دوران کنونی، انسان‌ها با انبوهی از نشانه‌ها، تصاویر و روایت‌ها در رسانه‌های مختلف مواجه‌اند و تشخیص مرز میان واقعیت و روایت، بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
جنگ‌طلبی در پوشش روایت‌های نجات‌بخش
شالچی با اشاره به روایت‌هایی که جنگ را راه‌حل مشکلات مردم معرفی می‌کنند، گفت: در سال‌های گذشته، برخی روایت‌ها با زبان فارسی و از سوی افرادی که خود را نزدیک به مردم ایران نشان می‌دادند، جنگ را راه نجات جامعه معرفی می‌کردند؛ در حالی که باید پرسید جنگ در کجای جهان موجب افزایش رفاه و آزادی شده است؟
وی افزود: در شرایطی که روایت‌های مختلف درباره جنگ منتشر می‌شود، آثار هنری می‌توانند امکان تأمل درباره پیامدهای واقعی جنگ‌طلبی را فراهم کنند و نشان دهند که چگونه وعده‌های ظاهراً دلسوزانه ممکن است در عمل به درد، رنج، ویرانی و آسیب به مردم منجر شوند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم ادامه داد: در این نمایشگاه می‌توان بخشی از واقعیت‌های جنگ را در چهره کودکان هراسان، جان‌های ازدست‌رفته و ویرانی‌های برجای‌مانده مشاهده کرد؛ تصاویری که در برابر روایت‌هایی قرار می‌گیرند که تلاش می‌کنند واقعیت جنگ را به شکلی متفاوت بازنمایی کنند.
عکس‌ها، سندی برای بازگشت به واقعیت جنگ
شالچی با اشاره به آثار به‌نمایش‌درآمده در این رویداد، ثبت آسیب‌های واردشده به مراکز درمانی، آثار تاریخی، مدارس و دانشگاه‌ها را از جمله وجوه مهم این مجموعه دانست و اظهار کرد: در این نمایشگاه تصاویری از بیمارستان‌ها، مراکز دیالیز، میراث فرهنگی از جمله ستون‌های اصفهان، کاخ گلستان و کاخ سعدآباد و همچنین مدارس و دانشگاه‌های آسیب‌دیده به نمایش درآمده است.
وی تأکید کرد: این تصاویر که هنرمندان لحظات آن را ثبت و ماندگار کرده‌اند، هم برای نسل امروز و هم برای آیندگان فرصتی فراهم می‌کنند تا به واقعیت جنگ و پیامدهای آن بازگردند و چگونگی آسیب‌دیدن مردم و زیرساخت‌های کشور را بهتر درک کنند.
حفظ همبستگی ملی در گرو تقویت خاطره جمعی
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با بیان اینکه ایستادگی ملت‌ها در برابر بحران‌ها می‌تواند زمینه‌ساز تحولات بزرگ باشد، گفت: اگر یک ملت بتواند در شرایط دشوار تاب‌آوری خود را حفظ کند و با وجود تفاوت‌ها، همبستگی‌اش را از دست ندهد، ممکن است از دل بحران، مسیر‌های تازه‌ای برای پیشرفت شکل بگیرد.
شالچی با اشاره به تنوع طبقاتی، گفتمانی و سیاسی در جامعه ایران افزود: جامعه ایران جامعه‌ای زنده و تحصیل‌کرده است و برای حفظ انسجام آن، بیش از هر چیز باید بر عناصر مشترکی تأکید کرد که مردم را در کنار یکدیگر نگه می‌دارند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین این عناصر، خاطره جمعی و ملی است؛ خاطره‌ای که می‌تواند یک ملت را استوار نگه دارد و احساس تعلق مشترک را در میان نسل‌های مختلف تقویت کند.
شالچی با اشاره به جایگاه شاهنامه در حفظ هویت ایرانی بیان کرد: شاهنامه طی سده‌ها به شکل‌گیری و ماندگاری خاطره ملی ایرانیان کمک کرده است. روایت فردوسی از تاریخ و فرهنگ ایران، زمینه‌ای فراهم کرد تا ایرانیان حتی در دوره‌هایی که از نظر نظامی شکست خورده بودند، بتوانند هویت فرهنگی خود را حفظ کنند.
هنر، ابزاری برای ماندگار کردن تجربه‌های تاریخی
وی با تأکید بر اهمیت ثبت هنری رویداد‌های سرنوشت‌ساز کشور گفت: هنر، به‌ویژه عکاسی، به دلیل ارتباط مستقیم با واقعیت، ظرفیت ویژه‌ای برای ثبت لحظات تاریخی دارد. اگرچه عکاس قاب و لحظه را انتخاب می‌کند، اما حاصل این انتخاب می‌تواند به بخشی از حافظه ملی تبدیل شود.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم افزود: عکس‌های ثبت‌شده از حوادث و سوانح باید در خاطره ملی باقی بمانند؛ چراکه این آثار علاوه بر ثبت رنج‌ها و خسارت‌ها، قهرمانی‌ها و تلاش‌های مردم ایران در دشوارترین لحظات را نیز روایت می‌کنند.
روایت ایستادگی کادر درمان در روزهای بحران
شالچی با اشاره به فداکاری نیرو‌های درمانی در جریان حوادث اخیر، از تلاش پزشکان و پرستاران برای نجات جان آسیب‌دیدگان یاد کرد و گفت: در آیین دیگری که با حضور رئیس‌جمهور برگزار شد، از شماری از اعضای جامعه دانشگاهی تقدیر شد که در شرایط دشوار به مردم خدمت کرده بودند.
وی با بیان نمونه‌ای از تلاش یک پزشک اهل لامرد اظهار کرد: این پزشک که خود نیز از ناحیه دست آسیب دیده بود و به انتقال برای پیوند نیاز داشت، از حدود ظهر تا ظهر روز بعد، به مدت ۲۴ ساعت، به‌طور پیوسته به انجام عمل‌های جراحی پرداخت.
شالچی همچنین به تلاش یک پزشک زن در جزیره ابوموسی با وجود امکانات محدود و ایستادگی یک پرستار در اندیمشک اشاره کرد و این اقدامات را نمونه‌هایی از فداکاری و مسئولیت‌پذیری کادر درمان در شرایط دشوار دانست.
وی با اشاره به جان‌باختن شماری از نیرو‌های فعال در حوزه توزیع دارو و دیگر بخش‌های خدماتی، تأکید کرد: این نمونه‌ها نشان می‌دهد که مردم ایران با وجود تفاوت‌های گوناگون، در مواجهه با بحران‌ها ظرفیت ایستادگی و مقاومت دارند.
نمایشگاه «ایستادگی برای ایران»؛ ثبت رنج‌ها و روایت حماسه مردم
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان، داوران و هنرمندان شرکت‌کننده در هفتمین دوره مسابقه عکس حوادث و سوانح گفت: این نمایشگاه همزمان ثبت درد‌ها و رنج‌هایی است که مردم در یک سال گذشته متحمل شده‌اند و روایتی از حماسه و ایستادگی آنان در برابر دشواری‌ها را به تصویر می‌کشد.
شالچی تأکید کرد: ثبت این لحظات، امکان بازخوانی تجربه‌های تاریخی را برای نسل امروز و نسل‌های آینده فراهم می‌کند و به ماندگاری خاطره جمعی و ملی یاری می‌رساند.
وی در پایان از همه افرادی که در شکل‌گیری نمایشگاه، داوری آثار و ثبت لحظات دشوار نقش داشته‌اند، قدردانی کرد و نقش هنرمندان را در ماندگار کردن تجربه‌های مردم و فراهم کردن امکان ایستادگی برای نسل‌های آینده ارزشمند دانست.
انتهای پیام/
