بازگشایی مدارس به معنای افزایش نگرانی از بیماری‌های واگیر نیست/ تأکید بر آموزش پیشگیری و پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک

به گزارش خبرنگار آنا؛ نشست خبری مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار و دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور صبح یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید برگزار شد.

قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت، در این نشست با اشاره به مسئولیت وزارت بهداشت در تأمین سلامت دانش‌آموزان اظهار کرد: تأمین بهداشت و سلامت دانش‌آموزان بخشی از فعالیت‌های وزارت بهداشت است و بیماری‌های واگیر نیز یکی از بخش‌های مهم این حوزه محسوب می‌شود.

وی افزود: در حدود دو سال گذشته، مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار تلاش کرده است در برابر رسانه‌ها پاسخگو باشد و اگر خبرنگاران سؤالی داشته‌اند، چه به‌صورت تلفنی و حضوری و چه از طریق پیام‌رسان‌ها، تلاش کرده‌ایم پاسخ‌های شفاف ارائه کنیم.

اطلاع‌رسانی درباره موج‌های بیماری

مرادی با تأکید بر اهمیت اطلاع‌رسانی شفاف درباره بیماری‌های واگیر گفت: پاسخگویی را وظیفه خود در برابر مردم می‌دانیم، اما معتقدیم ایجاد بحث‌هایی که ممکن است جامعه را متشنج کند، نه به صلاح جامعه است و نه منفعتی برای مردم دارد؛ چراکه صرفاً می‌تواند تنش را افزایش دهد و مشکلی را حل نکند.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار ادامه داد: در دو سال گذشته هر زمان مشاهده کردیم موارد یک بیماری در حال افزایش است، تلاش کردیم موضوع را اطلاع‌رسانی کنیم. اگر موج آنفلوآنزا یا کرونا در حال افزایش بوده، به‌موقع اطلاع‌رسانی کرده‌ایم و زمانی که موارد از یک حد مشخص عبور کرده و نیاز به هشدار‌های ویژه بوده است، هشدار‌های لازم را داده‌ایم.

وی افزود: زمانی نیز که احساس کرده‌ایم نیاز به مداخلات بیشتری وجود دارد، اقدامات لازم را انجام داده‌ایم و آن بخشی از موضوع که لازم بوده با رسانه‌ها در میان گذاشته شود، با آنها مطرح کرده‌ایم.

مرادی گفت: وظیفه ما و رسالت رسانه‌ها این است که اطلاعات صحیح را بدون ایجاد نگرانی، بزرگنمایی یا کوچک‌نمایی در اختیار مردم قرار دهیم.

بازگشایی مدارس و بیماری‌های تنفسی

وی درباره بازگشایی مدارس اظهار کرد: بازگشایی مدارس اصولاً موضوعی نیست که ما را از نظر افزایش بیماری‌های واگیر نگران کند، بلکه باعث می‌شود وظیفه و مسئولیت ما برای توجه و هوشیاری بیشتر شود.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار ادامه داد: با رعایت اصول پیشگیری می‌توانیم برنامه‌های آموزشی مستمر و مناسب را در مدارس اجرا کنیم. پس از بازگشایی مدارس چند موضوع مهم وجود دارد که یکی از آنها بیماری‌های تنفسی است.

مرادی افزود: با آغاز فصل پاییز، سرماخوردگی، آنفلوآنزا و بسیاری از عفونت‌های تنفسی دیگر افزایش پیدا می‌کنند؛ چراکه با سرد شدن هوا شرایط اقلیمی برای تکثیر، انتشار و انتقال برخی عوامل عفونی مساعدتر می‌شود. علاوه بر این، وقتی تعداد زیادی از افراد در یک مکان حضور دارند، احتمال انتقال بیماری از افراد مختلف نیز افزایش پیدا می‌کند.

وی تأکید کرد: اگر چند نکته اساسی رعایت شود، می‌توان هم سلامت دانش‌آموزان را حفظ کرد و هم به روند آموزش آسیب نزد.

تهویه کلاس‌ها و ممانعت از حضور دانش‌آموزان بیمار

مرادی درباره مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه در مدارس گفت: نخستین موضوع، رعایت تهویه مناسب در کلاس‌هاست. موضوع دوم این است که به دانش‌آموزان آداب تنفسی و اصول بهداشت تنفسی آموزش داده شود.

وی افزود: نکته سوم این است که کودک سالم به مدرسه فرستاده شود؛ یعنی اگر خانواده احتمال می‌دهد کودک دچار عفونت تنفسی است، نباید او را تا زمان بهبودی به مدرسه بفرستد.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار تأکید کرد: کودکی که بیمار است نباید تحت فشار قرار بگیرد که به مدرسه برود؛ چراکه ممکن است بیماری را به دیگران منتقل کند.

آموزش فقط کتاب خواندن نیست

مرادی با اشاره به اهمیت حضور دانش‌آموزان در محیط مدرسه گفت: آموزش فقط خواندن کتاب نیست. زمانی که کودکان و حتی دانشجویان در محیط آموزشی حضور دارند، تعامل آنها با یکدیگر در تکامل آموزشی و رفتار اجتماعی آنان نیز نقش دارد.

وی ادامه داد: تجربه دوران کرونا نشان داد که محروم کردن کودکان از مدرسه می‌تواند آسیب‌هایی به همراه داشته باشد. اگر تاریخچه تعطیلی مدارس در کشور‌های مختلف در دوران کرونا را بررسی کنیم، می‌بینیم بسیاری از کشور‌ها تلاش کردند تعطیلی مدارس تا حد امکان کوتاه باشد.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار گفت: سلامت دانش‌آموزان برای ما اهمیت دارد، اما نباید فشار‌هایی که ممکن است منطقی، درست و فنی نباشد، باعث شود مدارس را تعطیل کنیم.

پایش آنفلوآنزا در مدارس

مرادی با اشاره به وضعیت آنفلوآنزا در سال گذشته اظهار کرد: سال گذشته شاهد موجی از آنفلوآنزا بودیم که کودکان را نیز درگیر کرد. موارد بیماری در شهر‌ها پایش می‌شد و همه دانشگاه‌های علوم پزشکی نیز این موضوع را کنترل می‌کردند.

وی افزود: به محض اینکه دانشگاه‌های علوم پزشکی مشاهده می‌کردند میزان موارد به حدی رسیده است که نیاز به محدودیت‌های بیشتر وجود دارد، اقدامات لازم انجام می‌شد و خوشبختانه موج بیماری کنترل شد.

واکسیناسیون کامل کودکان

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار درباره یکی دیگر از بیماری‌هایی که باید در سال تحصیلی جدید مورد توجه قرار گیرد، گفت: موضوع دیگری که امسال باید به آن توجه کنیم، بیماری‌هایی است که واکسن دارند و اگر واکسیناسیون کودکان کامل باشد، نمی‌توانند به یک خطر مهم تبدیل شوند.

مرادی ادامه داد: کامل بودن واکسیناسیون کودکان یکی از نکات مهمی است که خانواده‌ها باید به آن توجه داشته باشند.

بیماری‌های منتقله از آب و غذا

وی درباره بیماری‌های منتقله از آب و غذا نیز اظهار کرد: با باز شدن مدارس باید به بیماری‌های منتقله از طریق آب و غذا توجه بیشتری شود. این بیماری‌ها تا حد زیادی قابل پیشگیری هستند.

مرادی افزود: رعایت بهداشت، به‌ویژه شست‌وشوی دست‌ها پیش و پس از خوردن غذا و پس از استفاده از سرویس بهداشتی، مصرف آب آشامیدنی سالم و غذای سالم از جمله اقدامات مهم برای پیشگیری از این بیماری‌هاست.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار تأکید کرد: کودکانی که علائم گوارشی دارند نیز نباید تا زمان بهبودی به مدرسه فرستاده شوند.

بیماری‌ها نباید به انگ تبدیل شوند

وی با اشاره به وجود برخی عفونت‌های پوستی و بیماری‌های دیگر گفت: بیماری‌های مختلفی ممکن است وجود داشته باشند، اما نباید برخی از بیماری‌ها را به یک انگ تبدیل کنیم؛ به‌گونه‌ای که خانواده‌ها یا جامعه دچار نگرانی شوند.

مرادی افزود: رعایت اصول بهداشت در خانواده‌ها نیز اهمیت ویژه‌ای دارد و باید آموزش‌های لازم در این زمینه ارائه شود.

هشدار درباره مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در مدارس گفت: یک پیام ویژه برای آغاز سال تحصیلی امسال دارم. در کشور ما مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک وجود دارد و دوست دارم امسال این موضوع به شکل ویژه در مدارس آموزش داده شود.

وی تصریح کرد: مصرف آنتی‌بیوتیک برای هر علامت عفونی کار درستی نیست. اگر مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک ادامه پیدا کند و آن را کنترل نکنیم، ممکن است چند سال دیگر برای درمان عفونت‌های ساده نیز داروی مؤثر نداشته باشیم.

مرادی ادامه داد: امیدوارم آموزش و پرورش امسال روی آموزش این موضوع به دانش‌آموزان و از طریق آنها به والدین تمرکز کند. بسیاری از خانواده‌ها گاهی خودشان برای تهیه دارو به داروخانه مراجعه می‌کنند و به همین دلیل آموزش درباره مصرف صحیح آنتی‌بیوتیک اهمیت دارد.

وظیفه مدارس و خانواده‌ها در پیشگیری

وی درباره وظایف مدارس در زمینه پیشگیری از بیماری‌ها گفت: نقش مدرسه این است که اصول پیشگیری را به شکل مناسب اجرا کند، در کلاس‌ها به کودکان آموزش‌های لازم را بدهد، وضعیت سرویس‌های بهداشتی را مناسب نگه دارد و دانش‌آموزانی را که علائم بیماری دارند، شناسایی و برای پیگیری و اطلاع‌رسانی به مسئولان بهداشت ارجاع دهد.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار درباره وظایف خانواده‌ها نیز گفت: خانواده‌ها باید واکسیناسیون کودکان خود را کامل کنند، کودکان بیمار را به مدرسه نفرستند و از مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک جلوگیری کنند.

مردم اطلاعات بیماری‌ها را از منابع معتبر دریافت کنند

مرادی با اشاره به اهمیت دریافت اطلاعات صحیح درباره بیماری‌ها گفت: موضوع دیگری که نه‌تنها سلامت جامعه، بلکه بخش‌های مختلف زندگی مردم را تحت تأثیر قرار می‌دهد، دریافت اطلاعات از منابع غیررسمی و صفحات نامعتبر است.

وی از رسانه‌ها خواست مردم را به دریافت اطلاعات از منابع معتبر تشویق کنند و گفت: ما در مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار تلاش کرده‌ایم درباره بیماری‌ها به‌صورت شفاف اطلاع‌رسانی کنیم و مردم نیز بهتر است اطلاعات مربوط به بیماری‌ها را از منابع معتبر دریافت کنند.

شپش و گال؛ بیماری‌های قابل انتقال در مدارس

مرادی درباره برخی بیماری‌های قابل انتقال در محیط مدارس گفت: شپش و تا حدودی گال از جمله بیماری‌هایی هستند که انتظار داریم معمولاً در محیط‌های مدرسه تا حدودی شیوع پیدا کنند. از گذشته نسبت به این بیماری‌ها نوعی انگ وجود داشته است، در حالی که ابتلا به این بیماری‌ها الزاماً به این معنا نیست که فرد از نظر سطح بهداشت یا شرایط زندگی وضعیت نامناسبی دارد.

وی افزود: گزارش‌هایی که بعضاً درباره این بیماری‌ها ارائه می‌شود، نشان می‌دهد این بیماری‌ها در هر صورت قابلیت انتقال دارند و با توجه به اینکه سبک زندگی مردم تغییر کرده و تماس‌های بین افراد بیشتر شده است، امکان انتقال این بیماری‌ها نیز وجود دارد.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت درباره روند شناسایی و درمان این بیماری‌ها اظهار کرد: روش شناسایی و درمان آنها بسیار ساده است و همکاران ما در گروه‌های مربوطه برنامه‌هایی برای بیماریابی دارند و پس از شناسایی موارد، تلاش می‌کنند درمان نیز انجام شود.

وی ادامه داد: انتظار داریم مدارس با مراقبان سلامت همکاری داشته باشند. این اقدامات به‌صورت منظم و سیستماتیک انجام می‌شود و در برخی موارد نیز ممکن است در صورت اعلام نیاز مدرسه، فراخوان یا اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها، همکاری بیشتری برای بیماریابی و درمان انجام شود.

مرادی تأکید کرد: اگر یک نفر در یک جمع به این بیماری مبتلا باشد، به دلیل قابلیت انتقال آن، می‌توان به‌سادگی بیماریابی را انجام داد و از طرف دیگر، این بیماری‌ها به‌سادگی قابل درمان هستند.