اخلاق حرفهای در مدیریت بحران باید مورد توجه قرار گیرد/ مهمترین سرمایه، اعتماد و سرمایه اجتماعی است
به گزارش خبرگزاری آنا، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در جلسه مشترک وزارت بهداشت با ارکان شورای اطلاعرسانی دولت درباره عملکرد وزارت بهداشت که با حضور الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، برگزار شد، با تأکید بر اهمیت ثبت و مستندسازی وقایع جنگ، گفت: یکی از اهداف برگزاری این جلسه، تقدیر از کسانی است که در شرایط بحران تلاش کردند درد و رنج مجروحان را به آرامش تبدیل کنند و محیطی امن و همراه با اطمینان برای آنان فراهم کنند.
ظفرقندی با اشاره به صحنههای مجروحان جنگ، اظهار کرد: اگر انسان یک مجروح را درک نکند، نمیتواند برخی از این صحنهها را درک کند؛ صحنهای که مجروحی از زیر آوار بیرون آورده میشود، یادآور صحنههای جنگ هشتساله است؛ از جمله عملیات کربلای چهار که هیچگاه از جلوی چشم من نمیرود؛ مجروحان غواص با لباس غواصی، تعداد زیاد مجروحان و امکانات محدود.
وی افزود: کسانی که در این شرایط کار و تلاش میکنند تا این درد را به آرامش تبدیل کنند و محیطی امن و همراه با اطمینان ایجاد کنند، شایسته تقدیر هستند. یکی از اهداف ما در این جلسه و در جشنواره شهید رجایی، تقدیر از همین افراد است؛ مانند آن پرستاری که با وجود داشتن سه فرزند، در یکی از بیمارستانها برای نجات مجروحان و بیماران تلاش میکند.
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هدف دوم این جلسه را ثبت درست وقایع و اتفاقات عنوان کرد و ادامه داد: در زمان وقوع حوادث، به دلیل شلوغی و گرفتاری، ممکن است فرصت ثبت وقایع وجود نداشته باشد، اما ما امروز بدون تردید در یکی از شرایط مهم تاریخی ایران قرار داریم و همه این اتفاقات باید ثبت شود.
ظفرقندی تصریح کرد: این وقایع باید در سطح بینالمللی نیز انعکاس داشته باشد، چراکه این جنگ مخاطبان گستردهای دارد.
وی با بیان اینکه یکی دیگر از اهداف این جلسات باید الگوبرداری از درسآموختهها باشد، گفت: جنگ تمام شده یا نشده و ادامه دارد، اما باید نقاط قوت و ضعف خود را نشان دهیم. از همان ابتدای جنگ و از زمانی که ستاد بحران را تشکیل دادیم، کار فشرده مدیریتی را آغاز کردیم و از همان زمان گفتیم که باید وقایع را ثبت کنیم؛ چراکه این موضوع هم برای ادامه کار و تابآوری و هم برای نسلهای آینده اهمیت دارد.
وزیر بهداشت با اشاره به اهمیت مدیریت مصدومان با حجم زیاد در یک زمان کوتاه، اظهار کرد: در این ایام با موضوعی مواجه بودیم که حجم زیادی از مجروحان در یک زمان کوتاه که باید به آنها رسیدگی شود. علاوه بر مباحث علمی و کتابهایی که در این زمینه وجود دارد، تجربه نیز اهمیت دارد؛ اگر تجربه نداشتیم، باید از صفر شروع میکردیم، اما تجربه موجود کمک کرد تا آمادگیهای لازم انجام شود.
ظفرقندی افزود: در جنگ ۱۲ روزه، نظام سلامت ۱۰ میلیون لیتر سرم را از قبل آماده کرده بود. حتی امروز نیز در جلسهای با همکاران، مدلی از جنگ را با یکدیگر بررسی کردیم و درباره این موضوع بحث کردیم که اگر چنین شرایطی پیش بیاید، چه امکاناتی باید داشته باشیم. ممکن است برخی اقداماتی که انجام میدهیم یا برخی لوازم و داروهایی که آماده میکنیم، اصلاً مورد نیاز قرار نگیرد، اما باید آنها را در اختیار داشته باشیم و بدانیم در چنین شرایطی چه کاری باید انجام دهیم.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین، الگوبرداری از مدلهایی که انسان باید براساس مبانی علمی، تجربی و حرفهای به کار ببرد، یکی از موضوعاتی است که باید در این جلسات مورد توجه قرار گیرد.
وزیر بهداشت تأکید کرد: این موضوع در همه ابعاد باید مورد توجه باشد؛ حتی فقط تکنیک جنگ و سلامت مطرح نیست، بلکه اخلاق جنگ نیز اهمیت دارد. در جنگ، اخلاق وجود دارد و یکی از مصادیق آن، اخلاق حرفهای است.
ظفرقندی ادامه داد: هیچ تفاوتی نمیکند که چه کسی و کجا مجروح شده و چه نگاهی دارد؛ ما در این مدت این نگاه را در تمام زیرمجموعهها و در همه بحرانها ترویج کردیم که باید با یک نگاه حرفهای به مجروحان رسیدگی شود و این نگاه باید اخلاقی باشد.
وی افزود: ارزش این مباحثی که امروز مطرح میکنیم، به دلیل همین اخلاق و منش است؛ همانطور که اگر رئیسجمهوری داشته باشیم که با معرفت، اخلاق و مرام باشد، این ویژگیها در جامعه و اقتصاد نیز اثرگذار خواهد بود.
وزیر بهداشت با بیان اینکه وظیفه نظام سلامت، انجام مسئولیتهای خود در شرایط بحران است، گفت: ما وظیفهای داشتیم و باید آن را انجام میدادیم؛ اورژانس باید انتقال میداد و اقدامات لازم انجام میشد، اما آنچه اهمیت دارد، نحوه انجام این وظیفه و ارزشهای حاکم بر آن است.
ظفرقندی با اشاره به اهمیت زمان در درمان مجروحان، اظهار کرد: من همیشه در کلاسهایی که درس دادهام، میگویم دو قلم در کار ما بسیار مهم است؛ یکی اینکه بیمار را برسانیم، چراکه در تروما، چیزی که موجب از دست رفتن بیمار میشود، شوک است و شرایطی ایجاد میشود که بیمار بر اثر خونریزی دچار شوک میشود و باید سرم و خون به او رسانده شود.
وی ادامه داد: بسیاری از مجروحان ما جوان هستند و امکان بهبودی دارند و عمل نیز در نهایت انجام میشود، اما زمان در اینجا نقش بسیار مهمی دارد. وقتی بیمار در حال فوت کردن یا شهید شدن است، اگر ۱۰ دقیقه زودتر برسد، ممکن است نتیجه متفاوت باشد. از سیستم امدادگری که بیمار را از زیر آوار یا محل اصابت ترکش و گلوله خارج میکند تا محلی که قرار است خدمات دریافت کند، زمان اهمیت دارد و حتی یک دقیقه نیز تعیینکننده است.
وزیر بهداشت تصریح کرد: بنابراین، سازوکار علمی، تجربی، فنی و حرفهای باید در کار اعمال و تثبیت شود و همه نسبت به آن تعهد داشته باشند.
ظفرقندی خاطرنشان کرد: اگر اخلاق حرفهای وجود نداشته باشد، آن پرستاری که سه فرزند دارد، واکنش طبیعیاش این است که جان خودش را نجات دهد، اما برمیگردد و برای نجات بیماران و مجروحان تلاش میکند.
وی در پایان این بخش از سخنان خود با اشاره به صحنههای فداکاری کادر درمان در جریان بحرانها گفت: در صحنههای مختلفی که دیدیم، بسیار زیاد مشاهده کردیم که پرستاران سه شبانهروز و پزشکان سه شبانهروز بدون استراحت کار میکنند.
ظفرقندی با بیان اینکه مهمترین سرمایه، اعتماد مردم است، اظهار کرد: در آخرین نظرسنجی مرکز پژوهشهای مجلس که همین یک ماه پیش اعلام شد، گروههای مورد اعتماد مردم در صدر قرار داشتند که یکی از آنها نظامیها و دیگری جامعه سلامت و تیم ملی است و این موضوع برای ما باعث افتخار است و باید این اعتماد را حفظ کرد.
وی افزود: حفظ این اعتماد در شرایط کنونی اهمیت بیشتری دارد، اما مدیریت در این شرایط به اولویتبندی نیاز دارد. امروز، با وجود همه مشکلات، از جمله مشکلات دارویی، آسیبدیدگی کارخانههای پتروشیمی و کارخانههای دارویی و مشکلات حملونقل، باید اولویتبندی کنیم؛ چراکه نمیتوانیم در شرایط جنگ مانند شرایط راحت و آسوده زندگی کنیم.
وزیر بهداشت ادامه داد: نخست باید این موضوع را یاد بگیریم و آن را به مردم منتقل کنیم و اگر این کار را انجام دهیم، مدیریت درست نیز امکانپذیر خواهد بود.
ظفرقندی با اشاره به تجربه مدیریت مجروحان در دوران دفاع مقدس گفت: در عملیاتهای مختلف، از جمله عملیات کربلای چهار، شرایط دشواری پیش آمد. در این عملیات، هشت اتاق عمل داشتیم، اما به دلایلی تیم سلامت با تأخیر به محل بیمارستان صحرایی در خط مقدم رسید و با حجم زیادی از مجروحان مواجه شدیم.
وی افزود: در چنین شرایطی باید بدون احساسات تصمیم گرفت و بررسی کرد که کدام مجروح با استفاده از امکانات محدود، امکان زنده ماندن بیشتری دارد. اگر مجروحی که ترکش به سرش خورده است، براساس محاسبات علمی و شاخص «آیاساس» پنج درصد شانس زنده ماندن داشته باشد، تصمیمگیری بسیار دشوار است؛ اما ممکن است مجروح دیگری ۵۰ درصد شانس زنده ماندن داشته باشد و باید امکانات را برای او به کار گرفت، چراکه اگر برای مجروح اول پنج ساعت وقت بگذاریم و در نهایت او شهید شود، منابع محدود از دست رفته است.
وزیر بهداشت تأکید کرد: این یک مثال واقعی است که ما در شرایط جنگ با آن درگیر بودهایم و نشان میدهد در چنین شرایطی باید براساس محاسبات علمی و با وجود دشواری تصمیمگیری، اولویتبندی کرد.
ظفرقندی با اشاره به وضعیت دارو در کشور اظهار کرد: پیش از شروع جنگ، داروهای اساسی و ضروری را دستهبندی کرده بودیم و در اواسط جنگ، این دستهبندی به ۴۳ قلم رسید. امروز نیز داروهایی داریم که برند هستند و داروهایی داریم که وارداتیاند و مشابه داخلی دارند و با کمبودهای زیادی مواجه هستیم.
وی ادامه داد: قیمت حملونقل نیز به دلیل شرایط موجود، چند برابر شده است و در مواردی ناچاریم دارو را در چند مرحله با هواپیما منتقل کنیم و تلاش ما این است که این نیازها را تأمین کنیم.
وزیر بهداشت خاطرنشان کرد: در دولت جلسهای نیست که در آن درباره معیشت و سلامت بحث نشود. همین جمعه نیز با حضور آقای رئیسجمهور و دوستان، سه درباره دارو وگفتوگو و موضوعات مربوط به آن را پیگیری و گفتوگو کردیم.
ظفرقندی افزود: مهم این است که این دغدغه وجود داشته باشد و در نهایت نیز باید توجه کنیم که اگر موفقیتی حاصل میشود، این موفقیت نباید گمراهکننده باشد. ما اکنون باید آمادگی خود را حفظ کنیم، چراکه شرایط کشور از نظر جنگ، محاسبات اقتصادی و تحریمهای موجود، شرایط خاصی است.
وی تصریح کرد: بنابراین باید اولویتبندی کنیم و مسیر خدمت به مردم را ادامه دهیم؛ مسیری که واقعاً با وجود همه مشکلات، باعث سربلندی کشور شده است.
وزیر بهداشت با اشاره به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران گفت: هیچکس باور نمیکرد که چنین حملهای از سوی آمریکا و اسرائیل به کشور انجام شود، اما امروز ما اینجا نشستهایم و درباره برخی مسائل آینده کارمان صحبت میکنیم.
ظفرقندی ادامه داد: در حوزه سلامت، بیمارستانهای ما در حال کار هستند و دسترسی به امکانات سلامت برقرار است؛ در حالی که پیش از شروع جنگ، تصور اینکه آمریکا و اسرائیل حمله کنند و چه اتفاقاتی رخ دهد، بسیار دشوار بود.
وی گفت: آنچه امروز شاهد آن هستیم، نتیجه تابآوری مردم است و باید مردم بدانند که ما در اینجا نماینده بدنه حوزه سلامت هستیم؛ از پرستاران و پزشکان تا پزشک عمومی که امروز در روستاهای کشور مشغول خدمت است و ما در واقع در حال بیان و تعریف تلاشهای همین بدنه هستیم.
وزیر بهداشت با اشاره به افزایش مشارکت مردم در تأمین خون مورد نیاز نظام سلامت اظهار کرد: برای مثال، در حوزه تأمین خون، شبکه خونرسانی ما در ایام جنگ نسبت به سال قبل ۹۸ درصد افزایش داشت. همچنین میزان مشارکت بانوان نسبت به سال قبل ۴۶ درصد افزایش یافت.
ظفرقندی افزود: این آمار نشان میدهد که مردم پای کار آمدهاند و این تابآوری، ثمره همراهی مردم است.
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پایان این نشست از الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، محمد گلزاری، دبیر شورای اطلاعرسانی دولت، حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جعفر میعادفر، رئیس سازمان اورژانس کشور، احمد قرهباغیان، رئیس سازمان انتقال خون کشور و احمدرضا ریحانی، مدیرکل دفتر بازرسی و مدیریت عملکرد وزارت بهداشت تقدیر و از زحمات آنان قدردانی کرد.
انتهای پیام/