«نقاش سرزمین زخمی» افتتاح شد/ راز ماندگاری آثار سلیمان منصور

به گزارش خبرگزاری آنا نمایشگاه نقاش سرزمین زخمی با ۱۷ اثر از زنده‌یاد سلیمان منصور و به کیوریتوری محمدرضا وحیدزاده در گالری عالی حوزه هنری افتتاح شد. 

محمدرضا وحیدزاده کیوریتور نمایشگاه «نقاش سرزمین زخمی» و دبیر شصتمین محفل «دیدار» درباره روند انتخاب آثار نمایشگاه گفت:

او افزود: در پژوهشکده تاکنون کتاب «نقاشی و اعتراض» منتشر شده و کتابی با عنوان «نقشی بر سنگ» در دست چاپ است که در آنها به هنر فلسطین و آثار سلیمان منصور پرداخته شده است. به این بهانه که سلیمان منصور هنرمند مهمی است و ما نیز در تحقیقاتمان به آثار او پرداخته‌ایم، تصمیم داشتیم یک نشست تخصصی درباره این هنرمند برگزار کنیم. از سوی دیگر، مطلع شدیم دوستان مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری نیز در حال انجام کاری مشابه هستند بنابراین برنامه‌هایمان را به صورت مشترک پیش بردیم و در نهایت نشست و نمایشگاه با همکاری دو مجموعه و به صورت همزمان شده است.

کیوریتور نمایشگاه «نقاش سرزمین زخمی» ادامه داد: این نمایشگاه به همت مرکز هنرهای تجسمی در گالری عالی برپا می‌شود و در کنار نمایش منتخبی از آثار سلیمان منصور، فرصتی برای بررسی ابعاد هنری، فرهنگی و اجتماعی آثار این هنرمند فلسطینی فراهم می‌کند.

او با اشاره به دشواری دسترسی به برخی آثار اصلی این هنرمند گفت: نسخه اصلی چهار اثر از مجموعه آثار این نمایشگاه،در موزه هنرهای معاصر نگهداری می‌شود. اما از آنجا که دسترسی به این آثار دشوار بود و امکان نمایش اصل آنها فراهم نبود، برای اینکه زمان را از دست ندهیم، تلاش کردیم همین آثار را با کیفیت مناسب چاپ کنیم.

وحیدزاده ادامه داد: بسیاری از آثاری که در این نمایشگاه ارائه می‌شوند، حتی اصلشان نیز در اختیار خود هنرمند نیست. هرکدام از این آثار داستانی پرفرازونشیب دارند. آنها در نمایشگاه‌های مختلف در گوشه و کنار جهان به نمایش درآمده‌اند، اما به دلیل شرایط سخت فلسطین و وضعیت بحرانی این سرزمین، بسیاری از آثار هیچ‌گاه به خانه بازنگشته‌اند. برخی از آنها گم شده، برخی به سرقت رفته و برخی نیز توسط رژیم صهیونیستی از بین رفته‌اند.

این پژوهشگر هنر با اشاره به اهمیت بازگرداندن تصویری از این آثار به هنرمند فلسطینی گفت: در مقطعی که نمایشگاهی در موزه هنرهای فلسطین برگزار کردم، سلیمان منصور وقتی مطلع شد اصل برخی از آثارش در موزه هنرهای فلسطین قرار دارد، بسیار خوشحال شد. او از من خواست تصاویری با کیفیت از آثارش در اختیارش قرار دهم تا نسخه مناسبی از آنها را در فلسطین داشته باشد. من نیز این تصاویر را برای او فرستادم.

وحیدزاده با اشاره به شرایط دشوار زندگی سلیمان منصور و تأثیر این شرایط بر مسیر هنری او اظهار کرد: این هنرمند زندگی بسیار آشفته و پرفرازونشیبی داشته است. خودش نیز در روایت‌هایی که از زندگی‌اش وجود دارد، تعریف می‌کند که چگونه از یک نمایشگاه به نمایشگاه دیگر در حرکت بوده و هر لحظه این احتمال وجود داشته که به نمایشگاه حمله شود. آنها در شرایطی آثارشان را به نمایش می‌گذاشتند که همواره بیم آن را داشتند که آثارشان زیر بمباران از بین برود؛ اما با وجود همه این شرایط، سلیمان منصور هیچ‌گاه از کار هنری دست نکشید.

او ادامه داد: حتی دوستان مبارزش به او می‌گفتند ما کاری نداریم که چه نقاشی می‌کشی؛ فقط نقاشی بکش تا بتوانم آن را سریع بردارم و فرار کنم. این مسئله نشان می‌دهد که شرایط زیستی او حتی بر فرم آثار هنری‌اش نیز تأثیر گذاشته بود. او به نقاشی در قاب‌های کوچک عادت کرده بود تا بتواند آثار را به سرعت جابه‌جا کند و میان نمایشگاه‌ها انتقال دهد.وحیدزاده در بخش دیگری از این گفت‌وگو به یکی از مقاطع مهم زندگی هنری سلیمان منصور اشاره کرد و گفت: در مقطعی، او و جمعی از دوستانش تصمیم گرفتند اسرائیل و کالاهای تولیدشده توسط آن را تحریم کنند. پس از این تصمیم، دیگر از رنگ، بوم و ابزارهایی که از اسرائیل می‌آمد استفاده نمی‌کردند و به سراغ ابزارهای بومی مانند حنا، گیاه و چوب سوخته رفتند.

او درباره استفاده منصور از گِل در آثارش نیز توضیح داد: سلیمان منصور از کودکی در روستا بزرگ شده بود. مادربزرگش در تنور گِلی که خودش ساخته بود نان می‌پخت و او از همان دوران با گِل و خاک آشنایی نزدیکی داشت. به همین دلیل هم از دوره‌ای به بعد شروع کرد به نقاشی با گِل.

این پژوهشگر هنر افزود: سلیمان منصور گِل را روی تابلوهایش قرار می‌داد و پس از مدتی گِل‌ها ترک می‌خوردند و فرسوده می‌شدند و این موضوع در ابتدا او را بسیار ناراحت می‌کرد. اما بعدها متوجه شد که همین فرسودگی و ترک‌خوردگی، چقدر با ماهیت و سرنوشت انسان فلسطینی عجین است و اتفاقاً می‌تواند همان وضعیت را به تصویر بکشد.

وحیدزاده با تأکید بر جایگاه سلیمان منصور در هنر معاصر فلسطین گفت: با وجود همه این مشکلات، تحریم‌ها، استفاده از مواد نامرغوب، آثاری که به خانه بازنگشته‌اند و زندگی پرفرازونشیب، آثار سلیمان منصور ماندگار شده‌اند و هویت بصری انسان معاصر فلسطین را شکل داده‌اند.

او افزود: اگر کسی بخواهد به زندگی انسان معاصر فلسطینی رجوع کند، ناگزیر است به آثار سلیمان منصور مراجعه کند.

او تأثیر بزرگی بر زندگی و فرهنگ مردم فلسطین داشته و به نظر من نه تنها یکی از مهم‌ترین چهره‌های هنری و فرهنگی فلسطین، بلکه یکی از چهره‌های مهم هنر معاصر جهان محسوب می‌شود.در روز افتتاح این نمایشگاه افرادی چون ناصر ابوشریف نماینده جهاد اسلامی فلسطین در تهران، محمد زرویی نصرآباد مدیر موسسه فرهنگی هنری نام، محسن مومنی‌شریف، کامیار صادقی، حسین عینی‌بخش، حسین عصمتی از آثار سلیمان منصور دیدن کردند. نمایشگاه «نقاش سرزمین زخمی» تا ۲۲ مهرماه در روزهای شنبه تا چهارشنبه، ساعت ۹ تا ۱۸ در گالری عالی حوزه هنری به نشانی خیابان سمیه، نرسیده به خیابان حافظ، حوزه هنری، طبقه همکف، میزبان بازدیدکنندگان است.