یک سال پس از جنگ ۱۲ روزه؛ بازسازی خانههای آسیبدیده تهران در چه مرحلهای است؟
به گزارش خبرنگار آنا، اکنون بیش از یک سال از پایان جنگ ۱۲ روزه گذشته است؛ جنگی که در خرداد ۱۴۰۴، علاوه بر خسارتهای نظامی، بخشهایی از زیرساختهای شهری و تعدادی از ساختمانهای مسکونی تهران را نیز تحت تأثیر قرار داد. در همان روزهای ابتدایی پس از پایان درگیریها، شهرداری تهران فرآیند ارزیابی خسارت، اسکان خانوادههای آسیبدیده، تعمیر واحدهای مسکونی و برنامهریزی برای بازسازی ساختمانهای تخریبشده را آغاز کرد.
بر اساس آخرین آمار اعلامشده از سوی مدیریت شهری، در مجموع هشت هزار و ۵۲۰ واحد مسکونی در تهران آسیب دیدند. این واحدها در سه گروه اصلی شامل خسارتهای جزئی، خسارتهای متوسط و ساختمانهای نیازمند تخریب و نوسازی دستهبندی شدند. از این تعداد، پنج هزار و ۳۰۰ واحد نیازمند تعمیرات جزئی، دو هزار و ۵۰۰ واحد نیازمند تعمیرات متوسط و ۶۵۲ واحد نیازمند تخریب و نوسازی کامل اعلام شدند.
نخستین مرحله؛ پایان تعمیرات جزئی
بخش عمده خسارتهای جنگ مربوط به آسیبهای غیرسازهای مانند شکستن شیشهها، آسیب به پنجرهها، نما و بخشهایی از داخل ساختمانها بود. این بخش از عملیات بازسازی به دلیل سرعت بالاتر اجرا، زودتر از سایر بخشها به نتیجه رسید.
گزارشهای شهرداری تهران نشان میدهد تعمیر واحدهای دارای خسارت جزئی در ماههای نخست پس از جنگ با سرعت انجام شد. معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران در مهر ۱۴۰۴ اعلام کرد که مقاومسازی، تعمیرات جزئی ساختمانها و اسکان موقت افراد آسیبدیده به مرحله تکمیل رسیده است.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران نیز در مرداد ۱۴۰۴ اعلام کرده بود که بخش عمده واحدهای دارای تعمیرات جزئی تعیین تکلیف شدهاند و این گروه از پروندهها در مقایسه با سایر بخشها سریعتر بسته شده است.
تعمیرات متوسط؛ بخش گستردهتر بازسازی
گروه دوم شامل ساختمانهایی بود که خسارت آنها فراتر از آسیبهای سطحی بود، اما نیاز به تخریب کامل نداشتند. این واحدها به تعمیرات گستردهتر در بخشهایی مانند دیوارها، تأسیسات، نما و اجزای داخلی نیاز داشتند.
طبق گزارشهای مدیریت شهری، بیش از دو هزار واحد مسکونی در این گروه قرار گرفتند. روند تعمیرات این بخش نسبت به خسارتهای جزئی زمان بیشتری نیاز داشت، زیرا هر ساختمان باید بهصورت جداگانه بررسی، برآورد هزینه و سپس وارد مرحله اجرایی میشد.
۶۵۲ واحد؛ پیچیدهترین بخش بازسازی
مهمترین بخش باقیمانده از عملیات بازسازی مربوط به ساختمانهایی است که شدت آسیب آنها به حدی بوده که امکان تعمیر وجود نداشته و باید تخریب و دوباره ساخته میشدند.
سید محمد آقامیری، رئیس کمیته عمران شورای اسلامی شهر تهران، درباره این ساختمانها اعلام کرده است که نوسازی کامل منازل تخریبشده معمولاً بین یک سال تا یک سال و نیم زمان نیاز دارد. به گفته او، قراردادهای ساختوساز بخش قابل توجهی از این واحدها منعقد شده و عملیات اجرایی تعدادی از پروژهها آغاز شده است.
او همچنین اعلام کرده است که بخشی از خانههای تخریبشده جنگ ۱۲ روزه که اکنون در مرحله نوسازی قرار دارند، تا پایان سال آماده تحویل به خانوادهها خواهند شد. به گفته وی، بخشی از زمان صرفشده مربوط به فرآیندهای اداری، توافق با مالکان و انعقاد قراردادهای اجرایی بوده است.
وضعیت اسکان خانوادههای آسیبدیده
یکی از چالشهای اصلی پس از جنگ، تأمین محل سکونت برای خانوادههایی بود که امکان بازگشت فوری به خانههای خود را نداشتند.
مدیریت شهری اعلام کرد برای این خانوادهها ابتدا اسکان اضطراری و سپس اسکان موقت در نظر گرفته شد. بر اساس اعلام شهردار تهران، تعدادی از خانوادهها در هتلها اسکان داده شدند و برای خانوادههایی که خانههایشان نیازمند بازسازی طولانیمدت بود، خانههای استیجاری یا کمکهزینه رهن و اجاره تأمین شد.
آقامیری نیز گفته است برای برخی از خانوادههایی که خانه آنها تخریب شده بود، با رضایت خودشان منازلی در نزدیکی محل سکونت قبلی اجاره شد تا در دوره ساخت، ارتباط آنها با محله، محل کار و مدرسه فرزندانشان حفظ شود.
نقش سازمان نوسازی شهر تهران
علیاصغر کمالیزاده، مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران، در جلسات ستاد راهبری بازسازی، روند رسیدگی به ساختمانهای آسیبدیده را پیگیری کرده است.
بر اساس گزارشهای این ستاد، پروژهها در چند مسیر دنبال شدند: تعمیرات جزئی، تعمیرات اساسی، مقاومسازی و تخریب و نوسازی. کمالیزاده تأکید کرده است که ساختمانهای دارای آسیب جدی وارد فرآیندهای اجرایی شدهاند و تمرکز اصلی سازمان نوسازی، تکمیل پروژههایی است که نیازمند عملیات عمرانی گسترده هستند.
در این میان، یکی از موارد باقیمانده مربوط به ساختمانی بود که به دلیل مسائل مربوط به توافق مالکان، روند تخریب آن با تأخیر مواجه شده بود. مسئولان شهری اعلام کردند که برای آغاز عملیات این ساختمان نیز پیگیریهای لازم در حال انجام است.
ضرورت تأمین منابع مالی بازسازی
مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، نیز در مقاطع مختلف بر ضرورت همکاری دولت در تأمین منابع مالی بازسازی تأکید کرده است. به گفته او، شهرداری تهران در مرحله نخست مسئولیت ساماندهی، تعمیرات فوری و مدیریت بحران را بر عهده گرفت، اما هزینههای گسترده بازسازی ساختمانهای تخریبشده نیازمند پشتیبانی مالی و تصمیمگیری در سطح ملی است.
آخرین وضعیت پیشرفت پروژهها
بررسی روند یکسال گذشته نشان میدهد بازسازی منازل آسیبدیده در چند مرحله پیش رفته است:
- تعمیرات جزئی: تقریباً به پایان رسیده و بیشتر واحدهای این گروه به شرایط عادی بازگشتهاند.
- تعمیرات متوسط: بخش زیادی از پروندهها تعیین تکلیف شده و عملیات اجرایی آنها ادامه یافته است.
- مقاومسازی: ساختمانهای نیازمند تقویت سازهای وارد فرآیند اجرایی شدهاند.
- تخریب و نوسازی: مهمترین بخش باقیمانده است و پروژههای آن به دلیل زمانبر بودن ساختوساز، همچنان در حال اجرا هستند.
بازگشت تدریجی خانوادهها به خانههای جدید
یک سال پس از جنگ ۱۲ روزه، بخش سریعتر بازسازی یعنی تعمیر خسارتهای جزئی و بخشی از خسارتهای متوسط انجام شده است؛ اما بازسازی کامل ساختمانهای تخریبشده همچنان مهمترین مرحله باقیمانده محسوب میشود.
از میان هشت هزار و ۵۲۰ واحد آسیبدیده، ۶۵۲ واحد نیازمند تخریب و ساخت مجدد هستند؛ پروژههایی که به دلیل نیاز به تخریب، طراحی، اخذ مجوز، اجرای سازه و تکمیل عملیات ساختمانی زمان بیشتری میطلبند.
بر اساس وعده مسئولان شهری، بخشی از این واحدهای نوسازیشده تا پایان سال تحویل خانوادهها خواهد شد و سایر پروژهها نیز پس از تکمیل مراحل عمرانی به بهرهبرداری خواهند رسید.
انتهای پیام/