فهرست اولیه بوکر ۲۰۲۶؛ از بازگشت برندگان سابق تا رمان‌هایی که مرز‌های ادبیات را جابه‌جا می‌کنند

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا به نقل از گاردین، فهرست اولیه جایزه بوکر ۲۰۲۶ با حضور دو برنده پیشین این جایزه، مارلون جیمز و داگلاس استوارت، منتشر شد؛ اما آنچه بیش از هر چیز مورد توجه منتقدان قرار گرفته، رویکرد جسورانه و تجربه‌گرایانه این دوره در انتخاب آثار است.

مارلون جیمز، برنده بوکر ۲۰۱۴، با رمان «ناپدیدشدگان» بار دیگر به زادگاهش جامائیکا بازگشته است. این رمان روایتی چندصدایی از حمله مرگبار یک گروه تبهکار به یک گروه تئاتر در کینگستون سال ۱۹۸۸ و پیامد‌های دو دهه‌ای آن است. منتقدان این اثر را علاوه بر افشای خشونت علیه جامائیکا، تصویری زنده از فرهنگ کوییر و مهاجران کارائیب دانسته‌اند.

داگلاس استوارت، برنده بوکر ۲۰۲۰ با «شاگی بین»، نیز با رمان «جانِ جان» به فهرست راه یافته است. داستان درباره مرد جوانی است که به زادگاهش در جزیره هریس بازمی‌گردد. این رمان به موضوعاتی همچون ایمان، سرکوب و سنت‌های رو به زوال جزایر اسکاتلند می‌پردازد.

الیزابت استراوت نیز برای سومین بار نامزد بوکر شده است. رمان «چیز‌هایی که هرگز نمی‌گوییم» شخصیت‌های تازه‌ای را وارد جهان داستانی او می‌کند و زندگی معلمی میان سال را روایت می‌کند که در زندگی زناشویی خود رازی پنهان دارد. به باور منتقدان، استراوت همچنان با نگاهی انسانی به شکاف‌های طبقاتی و محرومیت در جامعه آمریکا می‌پردازد و این بار نیز سایه تحولات سیاسی این کشور در روایتش احساس می‌شود.

اما کلاین دیگر نویسنده سرشناس آمریکایی حاضر در فهرست است. رمان «سویتزی» داستان مردی سالخورده را روایت می‌کند که با پیشرفت زوال عقل، راهی سفری به زوریخ برای مرگ خودخواسته می‌شود. این اثر به دلیل استفاده از راوی غیرقابل اعتماد و پرداختی تأثیرگذار به مفهوم زندگی و مرگ مورد تحسین قرار گرفته است.

در مقابل، غیبت بن لرنر با رمان «رونویسی» یکی از شگفتی‌های امسال بود؛ اثری که بسیاری آن را از شانس‌های اصلی حضور در فهرست می‌دانستند.

در میان نامزد‌های تازه، حضور گوئندولین رایلی پس از سال‌ها انتظار با رمان «خانه نخل» مورد استقبال قرار گرفته است. همچنین‌ام. جان هریسون با رمان علمی‌تخیلی «پایان همه‌چیز» تصویری آخرالزمانی از انگلستانی در حال فروپاشی ارائه می‌دهد؛ اثری که بسیاری آن را یکی از متفاوت‌ترین آثار فهرست امسال می‌دانند.

پاتریشیا لاک‌وود، یکی از داوران جایزه، پیش‌تر گفته بود در عصر هوش مصنوعی و کاهش تمرکز مخاطبان، «ادبیات عجیب و پیشرو» دوباره در حال ظهور است؛ ادبیاتی که مشارکت فعال خواننده را طلب می‌کند. به اعتقاد منتقدان، فهرست اولیه امسال نیز سرشار از همین گرایش‌های سوررئالیستی، ابزورد و ساختارشکن است.

از دیگر آثار متفاوت این فهرست می‌توان به «کالبدشکافان» نوشته میسوری ویلیامز، «باشد که شاه را غذا دهیم» اثر ربکا پری، «هلن ناکجاآباد» نوشته ماکنا گودمن، «بازسازی» اثر کنعان اورهان، «کیف سیاه» نوشته لوک کنارد، «همه آن سگ‌ها» اثر جمل وایت و «سایه شیء» نوشته کلوئی آریدجیس اشاره کرد؛ آثاری که هر یک با شیوه‌های روایی متفاوت، مرز میان واقعیت، خیال، سیاست، هویت و فروپاشی اجتماعی را به چالش می‌کشند.

فهرست نهایی نامزد‌های جایزه بوکر قرار است ۲۲ سپتامبر منتشر شود، اما بسیاری از منتقدان معتقدند همین فهرست اولیه نشان می‌دهد بوکر ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری به استقبال تجربه‌گرایی، نوآوری و صدا‌های متفاوت در ادبیات داستانی رفته است.