ورود هوش مصنوعی به دانشگاه‌ها نیازمند قاعده‌گذاری جدی است/ لزوم شفافیت سهم Al در تحقیقات دانشگاهی

مهدی واحدی عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا، با اشاره به نقش فناوری‌های نوین در علوم انسانی، اظهار کرد: امروز در لبه فناوری، هوش مصنوعی بیش از هر موضوع دیگری خودنمایی می‌کند و طبیعی است که بحث ورود آن به سرفصل‌های آموزشی نیز مطرح باشد.

وی افزود: اینکه هوش مصنوعی چگونه در سرفصل‌ها قرار بگیرد، تصمیمی است که طبیعتاً از سوی معاونت آموزشی وزارت علوم و دانشگاه‌ها اتخاذ می‌شود، اما تا جایی که اطلاع دارم، بناست این موضوع به‌عنوان یکی از دروس عمومی در سرفصل دانشجویان دوره کارشناسی قرار گیرد.

واحدی با اشاره به رشته تخصصی خود اظهار کرد: در رشته ما که تکنولوژی آموزشی است، این فناوری هم با همین عنوان و هم در سرفصل‌های مختلف حضور دارد، تدریس می‌شود و پایان‌نامه‌ها و رساله‌های متعددی نیز در این حوزه نوشته می‌شود.

وی ادامه داد: امروز بخش قابل توجهی از رساله‌های دکتری ما به سمت چگونگی کاربرد هوش مصنوعی در فرآیند تدریس، یادگیری و آموزش رفته است.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: در رشته‌هایی که ارتباط کمتری با این حوزه دارند نیز بنا بر این است که همه دانشجویان در قالب یک درس عمومی در دوره کارشناسی، آشنایی لازم با هوش مصنوعی را پیدا کنند.

برای استفاده از هوش مصنوعی باید قاعده گذاشت

واحدی درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی در پژوهش‌های دانشگاهی نیز گفت: وزارت علوم سال گذشته پروتکلی را در این زمینه تنظیم و ابلاغ کرده است. من خودم این پروتکل را در اختیار دارم و آن را به دانشجویان تحصیلات تکمیلی که کار تحقیقاتی، پروژه، پایان‌نامه و رساله انجام می‌دهند، ارائه می‌کنم.

وی افزود: این دستورالعمل که حدود ۲۰ تا ۳۰ صفحه است، هم توصیه‌هایی برای استفاده صحیح از هوش مصنوعی در پژوهش دارد و هم هشدارها و محدودیت‌هایی را مطرح می‌کند تا از بروز تخلفاتی مانند کپی‌برداری، رعایت نکردن کپی‌رایت یا ارائه محتوای کاملاً تولیدشده توسط هوش مصنوعی به‌عنوان نتیجه پژوهش انسانی جلوگیری شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی تأکید کرد: امروز در دنیا نیز رویکرد همین است؛ نمی‌توان افراد را از استفاده از هوش مصنوعی منع کرد، بلکه باید برای آن قاعده، چارچوب و دستورالعمل مشخص تدوین کرد.

واحدی گفت: مهم این است که اگر پژوهشگر از هوش مصنوعی استفاده می‌کند، نحوه ارجاع‌دهی، میزان استفاده و سهم هوش مصنوعی در پژوهش در مقایسه با سهم خود پژوهشگر به‌طور دقیق مشخص باشد و خوشبختانه دستورالعمل آن نیز اکنون وجود دارد.