پیام معاونت تحقیقات دانشگاه آزاد:
شگفتی دانشمندان از تسلط فنی رهبر شهید بر گزارشهای تحقیقاتی/بهرهگیری از سیره علمی رهبری برای حل مسائل ملی
خبرگزاری آنا ـ حسین بوذری؛ در دوران معاصر، مفهوم «رهبری» تنها به مدیریت امور سیاسی و اجتماعی محدود نمیشود؛ بلکه در جوامع پیشرو، «رهبری علمی» یکی از ارکان اصلی بقا و اقتدار ملی است.
در این میان، سیره علمی رهبر شهید الگویی بیبدیل از تعامل میان «رهبری سیاسی» و «پیشبرد علمی» ارائه میدهد.
ایشان نهتنها بهعنوان یک رهبر سیاسی، بلکه بهعنوان یک راهبر استراتژیک، نقشه راهی برای گذار از اقتصادهای مصرفکننده به اقتصادهای دانشبنیان ترسیم کردهاند.
از «نهضت نرمافزاری» تا جهش علمی؛ گذار از ضرورت به استراتژی
نقطه آغازین سیره علمی رهبر شهید، مطرح کردن مفهوم «نهضت نرمافزاری» در دهه هشتاد بود؛ فراخوانی که هدف آن، بازتعریف جایگاه دانشگاهها و انتقال تمرکز جامعه علمی از حوزههای سنتی به حوزههای پیشران بود.
این نگاه استراتژیک، منجر به جهشی بیسابقه در تولیدات علمی کشور شد؛ بهگونهای که ایران توانست در کوتاهترین زمان ممکن، به جمع ۱۵ تا ۱۶ کشور برتر جهان در تولید مقالات علمی پیوند بخورد.
این موفقیت، حاصل یک نگاه کلان بود که علم را نه یک کالای لوکس، بلکه یک «ابزار دفاعی و توسعهای» میدید.
حمایتهای هدفمند و تمرکز بر حوزههای مرزی
یکی از ویژگیهای برجسته سیره علمی رهبر شهید انقلاب اسلامی، دقت در انتخاب حوزههای پیشران است. حمایتهای ویژه از حوزههایی نظیر: زیستفناوری و سلولهای بنیادی که منجر به رشد چشمگیر و خودکفایی در عرصههای درمانی شد.
نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی: بهعنوان ستونهای صنعت آینده.
هوافضا و انرژی صلحآمیز هستهای: بهعنوان ابزارهای صیانت از حاکمیت و اقتدار ملی.
شرکتهای دانشبنیان: با نگاهی فراتر از تئوری و با هدف ورود به چرخه اقتصاد واقعی. این اقدامات نشان میدهد که رهبری علمی رهبر شهید انقلاب اسلامی، برخلاف مدیریتهای صرفاً اداری، با شناخت دقیق «مرزهای دانش» صورت گرفته است.
تسلط فنی و پیگیری دقیق؛ فراتر از یک نگاه کلی
آنچه سیره علمی رهبر شهید را از سایر مدلهای رهبری متمایز میکند، میزان تسلط فنی و دانشی ایشان بر موضوعات است.
خاطرات محققان و دانشمندان گواهی میدهد که ایشان تنها به شنیدن گزارشهای کلی بسنده نمیکنند، بلکه با تسلط بر جزئیات فنی پروژهها، پرسشهایی دقیق مطرح کرده و به نکات علمی ظریف توجه دارند.
این میزان از تسلط، نشاندهنده مطالعه مستمر، دقت نظر بالا و پیگیری مداوم است که اعتماد بهنفس و انگیزه را در میان جامعه علمی و پژوهشی دوچندان میکند.
پیوند عاطفی رهبر شهید با جامعه دانشمندان
رهبری علمی در سیره رهبر شهید انقلاب اسلامی، تنها یک رابطه «دستور و اجرا» نیست؛ بلکه بر پایه «ارتباط دلی و عاطفی» بنا شده است. ایشان با درک چالشها، سختیها و نیازهای پژوهشگران، نوعی همسویی روحی و معنوی میان رهبری و دانشمند ایجاد کردهاند.
این پیوند موجب شده که دانشمندان کشور احساس کنند در مسیر تولید دانش، تنها نیستند.
بنابراین الگوبرداری از سیره علمی رهبر شهید، برای نهادهای آموزشی نظیر دانشگاه آزاد اسلامی و سایر مراجع علمی ضرورتی است که باید از سطح «ایده» به سطح «عمل» منتقل شود.
تمرکز بر «حل مسئله»، «تولید دانش در مرزهای فناوری» و «تقویت پیوند میان دانشگاه و صنعت»، دقیقاً همان مسیری است که از دل سیره علمی رهبر شهید انقلاب اسلامی استخراج میشود تا بتوانیم در تراز جهانی، از جایگاه یک مصرفکننده دانش به یک تولیدکننده و پیشران علمی تبدیل شویم.
خبرنگار آنا در قالب پرونده «تجلی رهبری علمی در پرتو سیره رهبر شهید» اندیشه علمی امام شهید را با تمرکز بر توسعه علمی مورد بررسی قرار داده است.
در این شماره از پرونده گفتوگویی را با پیام نجفی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان ترتیب دادیم تا با جزئیات بیشتر سیره علمی رهبر شهید را مورد تحلیل قرار دهیم.
گپ و گفت آنا با نجفی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان در پی میآید:
الگوگیری از سیره علمی رهبری برای توسعه علمی، فنی و دانشی
آنا: با سلام و احترام، دانشگاهها در منظومهای که امام شهیدمان در زمینه رهبری علمی و توسعه علم در کشور ترسیم کردهاند، چه جایگاهی دارند و دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان چگونه میتواند از سیره علمی ایشان الگو بگیرد و در مسیر توسعه علمی، ملی، دانشی و فنی حرکت کند؟
نجفی: بسماللهالرحمنالرحیم. همانطور که میدانید، رهبر شهید موضوع «نهضت نرمافزاری» را برای نخستینبار در دهه ۸۰ مطرح کردند و همان زمان نیز عملاً آغاز شد که دانشگاهها را در حوزههای مختلف تشویق کنند تا در حوزه نرمافزاری شروع به فعالیت کنند و نهضتی در این زمینه راه بیفتد.
در حقیقت این حرکت موجب شد دانشگاهها به حوزههایی که مغفول مانده بود و چندان در آنها کار نمیشد توجه کنند و تولیدات علمی مورد اهتمام قرار گیرد. سپس پایهگذاریهایی صورت گرفت که مقالات توسعه پیدا کند.
امام شهیدمان همواره تأکید میکردند که جایگاه علمی دانشگاههای کشور باید ارتقاء یابد و در رتبهبندیهای علمی در جایگاه بالاتری قرار بگیریم.
به نظر من، جهش بسیار خوبی در دهه ۸۰ و پس از آن اتفاق افتاد و کشور به جمع ۱۵ یا ۱۶ کشور برتر در حوزه تولید مقالات علمی وارد شد.
علاوه بر این، بهصورت ویژه از برخی حوزهها حمایت خاص صورت گرفت؛ بهعنوان مثال، حوزه سلولهای بنیادی واقعاً بهواسطه حمایت ویژه رهبر شهید رشد بنیادینی پیدا کرد.
ایشان از افراد فعال در این حوزه تشویق میکردند و حمایتی که از آزمایشگاههای تحقیقاتی نیز پشتیبانی میکردند؛ بهعنوان مثال، شهید طهرانچی آزمایشگاهی را در دانشگاه شهید بهشتی راهاندازی کرده بودند و حضرت آقا به دانشگاه شهید بهشتی رفتند و از آن آزمایشگاه بازدید کردند و هم شهید طهرانچی و هم همکارانشان را در حوزه فعالیتشان تشویق فرمودند.
همچنین رهبر شهید از انرژی صلحآمیز هستهای حمایت میکردند و در حوزه تولیدات دانش بهخصوص در حوزههای پزشکی، درمانی و علوم پایه، پایمردی ویژهای داشتند.
از سوی دیگر، در حوزه نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی نیز تأکیدات جدی داشتند. در حوزههای هوافضا و موضوع ماهوارهها نیز تشویقهای فراوانی صورت گرفت و حمایتها و پیگیریهای ویژهای انجام شد.
تسلط بینظیر رهبر شهید بر موضوعات علمی و فناوری
رهبر شهید در بیت و حسینیهشان نیز فضای نوآوری در حوزه دانشبنیان ایجاد میکردند. در حقیقت، فعالیت و جایگاه شرکتهای دانشبنیان را پیگیری میکردند، به آنها سر میزدند و بررسی میکردند که چه جایگاهی دارند.
ایشان همواره آمار شرکتهای دانشبنیان را دریافت میکردند و تأکید داشتند که این شرکتها باید چندین برابر رشد کنند. حتی در جایی فرمودند که اگر اشتباه نکنم، باید به حدود ۴۰ هزار شرکت دانشبنیان برسیم تا یک جهش بسیار بالا در حوزه فناوری و در توسعه شرکتهای دانشبنیان اتفاق بیفتد.
به نظر من، واقعاً در تاریخ ایران، کسی را نمیشناسم که تا این اندازه بر حوزههای علمی و فناوری مسلط بوده باشد؛ چه بهعنوان رهبری و چه بهعنوان مسئول ارشد کشور و حتی شاید در دنیا نیز کمتر کسی را بتوان یافت که اینگونه دقیق موضوعات را رصد کند، با محققان آن حوزه تبادلنظر داشته باشد، بحث کند، پیگیری کند و حتی شناخت و تسلط فنی داشته باشد.
بعضی از محققان حوزههای مختلف نیز اکنون در خاطرات خود نقل میکنند که از تسلط فنی ایشان در برخی گزارشهایی که برای پروژههای تحقیقاتی ارائه میشد، تعجب میکردند؛ چراکه ایشان بسیار دقیقتر از آنچه انتظار میرفت، به نکات و ایرادات فنی توجه میکردند و تسلط خود را نشان میدادند.
آنا: فکر میکنید تسلط رهبر شهید بر موضوعات علمی و فناوری از چه موضوعی نشئت میگرفت؟
نجفی: این تسلط ناشی از مطالعات زیاد و دقت نظر رهبر شهید بود که پیگیری، سماجت، دقت نظر، تأکید به مسئولان، راهبری و همچنین ارتباط دلی و عاطفی که با محققان، پژوهشگران و دانشمندان برقرار میکردند، همه موجب شد که امروز کشور از نظر جایگاه علمی، پژوهشی، فناوری و نوآوری، الحمدلله یکی از کشورهای پیشرو دستکم در منطقه باشد و در برخی حوزهها نیز در سطح دنیا مطرح شود.
آنا: در راستای همین فرمایشات و در مسیر الگوگیری از سیره علمی رهبر شهید، چه اقداماتی انجام شده تا این الگو در دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان نهادینه و جاری و ساری شود و در نهایت به موفقیت این دانشگاه در سطح ملی و بینالمللی بینجامد؟
نجفی: با نگاهی که داشتم، تلاش کردم در بعضی حوزهها از جمله فناوری و نوآوری، وارد مرز دانش شوم.
بهعنوان مثال، در دانشکده کشاورزی و در حوزه نهادهای کشاورزی و نیز در بحث امنیت غذایی تلاش کردیم در حوزههایی حرکت کنیم که قابلیت آن در اصفهان وجود داشت؛ از سوی دیگر کشور نیز به آن نیاز داشت.
همکاران ما تلاش کردند که به مرز دانش حرکت کنند. به این ترتیب، تلاش ما بر این بوده که درراستای همان فرمایش امام شهید، نیاز کشور را برطرف و مسئله را حل کنیم، تولید دانش داشته باشیم و به سطحی عادی و معمولی قانع نباشیم؛ بلکه در تراز بالای دانش حرکت کنیم و این اتفاقات نیز بحمدالله تا حد زیادی رخ داده است.
انتهای پیام/
