واحدی: امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی حضوری شد/ از هر ۱۰ بیکار ۴ نفر مدرک دانشگاهی دارند

ابوالفضل واحدی
معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به نحوه برگزاری امتحانات دانشگاه‌ها در شرایط اخیر اعلام کرد امتحانات مقطع کارشناسی به‌صورت مجازی برگزار می‌شود، در حالی که امتحانات تحصیلات تکمیلی به‌صورت حضوری در حال برگزاری است. به گفته او، در هفته نخست سال تحصیلی ۱۴۰۵ حدود ۷۰ درصد کلاس‌های دانشگاهی به شکل مجازی برگزار شده است.

به گزارش خبرگزاری آنا، ابوالفضل واحدی معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در نشست خبری با اصحاب رسانه که صبح امروز در سالن شهید مفتح وزارت علوم برگزار شد، اظهار کرد: برگزاری نشست‌های خبری و اطلاع‌رسانی دقیق و به‌موقع درباره تحولات حوزه آموزش عالی اهمیت زیادی دارد، به‌ویژه در شرایطی که کشور با تغییرات و تحولات پی‌درپی مواجه است.

وی افزود: اطلاع‌رسانی در چنین شرایطی باید با دقت و تأمل انجام شود تا از ایجاد ناپایداری یا سردرگمی در میان مخاطبان جلوگیری شود. به همین دلیل تلاش شده است بسیاری از اطلاع‌رسانی‌ها به‌صورت مکتوب و با بررسی‌های لازم انجام شود تا تغییرات پی‌درپی موجب ایجاد هیجان یا برداشت‌های نادرست نشود.

معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به شرایط خاص سال تحصیلی جاری گفت: سال تحصیلی اخیر یکی از سال‌های متفاوت و ویژه برای نظام آموزش عالی کشور بود؛ زیرا امتحانات سال تحصیلی گذشته در پی جنگ ۱۲ روزه ناتمام باقی مانده بود و در واقع آغاز سال تحصیلی جدید با برگزاری امتحانات نیمسال قبل همراه شد.

واحدی ادامه داد: در پایان نیمسال نخست نیز حوادث دی‌ماه رخ داد که اتفاقات ناگواری برای کشور به همراه داشت و در پی آن ناچار شدیم آموزش را به‌صورت مجازی برگزار کنیم. همچنین امتحانات مقطع کارشناسی به شکل مجازی برگزار شد.

وی با بیان اینکه برنامه‌ریزی اولیه برای شروع نیمسال دوم به‌صورت حضوری بود، افزود: آغاز نیمسال دوم هم‌زمان با جنگ تحمیلی و ظالمانه علیه کشور شد و به همین دلیل کلاس‌ها و امتحانات دوباره به شکل مجازی برگزار شد.

معاون آموزشی وزارت علوم تصریح کرد: با توجه به نوسانات شرایط کشور از فروردین‌ماه تاکنون، اولویت اصلی در تصمیم‌گیری‌ها حفظ امنیت و سلامت جسمی و روانی دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه‌ها بوده است. بر همین اساس در مقاطعی آموزش مجازی اعلام شد.

وی گفت: پس از ایجاد آرامش نسبی، برنامه‌ریزی برای بازگشایی تدریجی دانشگاه‌ها انجام شد. طبق این برنامه، در مقطع تحصیلات تکمیلی آموزش به‌صورت حضوری برگزار شد، اما در مقطع کارشناسی آموزش همچنان مجازی باقی ماند.

واحدی افزود: در عین حال دانشگاه‌ها این اختیار را داشتند که در صورت فراهم بودن شرایط، دروس عملی، کارگاهی و آزمایشگاهی را به‌صورت حضوری و فشرده برگزار کنند.

معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به آمار دانشجویان کشور بیان کرد: تعداد دانشجویان کشور از حدود ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۹۴ به حدود ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۳ رسیده است.

وی با ارائه آمار تفکیکی دانشجویان گفت: حدود ۲ میلیون نفر از دانشجویان در مقطع کارشناسی، حدود ۴۵۰ هزار نفر در مقطع کاردانی، نزدیک به ۵۰۰ هزار نفر در مقطع کارشناسی ارشد، حدود ۱۴۰ هزار نفر در مقطع دکتری و حدود ۱۰۴ هزار نفر نیز در دوره‌های دکترای حرفه‌ای مشغول به تحصیل هستند.

واحدی افزود: بر اساس آمار موجود، ۵۰.۷ درصد از دانشجویان کشور را زنان و ۴۹.۳ درصد را مردان تشکیل می‌دهند.

وی در ادامه به پراکندگی دانشجویان در استان‌های کشور اشاره کرد و گفت: بر اساس نسبت تعداد دانشجو به جمعیت، استان سمنان بیشترین تعداد دانشجو به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت را دارد و پس از آن استان‌های یزد و تهران قرار دارند.

معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به مقایسه آماری آموزش عالی ایران با سایر کشور‌ها اظهار کرد: در برخی مباحث مربوط به آموزش عالی، تعداد دانشجویان یا دانشگاه‌ها به‌عنوان چالش مطرح می‌شود. در مقایسه‌های بین‌المللی نیز تعداد دانشجویان، نسبت آنها به جمعیت و تعداد دانشگاه‌ها مورد بررسی قرار گرفته است.

وی افزود: البته در این مقایسه‌ها باید به تعریف دانشگاه نیز توجه داشت؛ برای مثال دانشگاه پیام نور یا دانشگاه آزاد اسلامی دارای واحد‌های متعدد هستند که در آمارگیری‌ها نحوه محاسبه آنها اهمیت دارد.

واحدی یکی از چالش‌های مهم آموزش عالی را تغییر نگرش نسبت به مدرک دانشگاهی دانست و گفت: امروز شاهد نوعی تغییر پارادایم هستیم و بسیاری از داوطلبان دیگر اصرار گذشته برای دریافت مدرک دانشگاهی را ندارند.

وی ادامه داد: در آخرین آمار مربوط به آزمون سراسری سال ۱۴۰۴، تعداد داوطلبان به حدود ۹۸۰ هزار نفر رسیده است؛ در حالی که در سال‌های گذشته این رقم بیش از یک میلیو

سهم ۲ تا ۳ درصدی آموزش عالی از بودجه کشور؛ تشدید ناترازی‌ها پس از جنگ

وی اظهار کرد: مجموعه سرمایه‌گذاری و بودجه‌ای که به آموزش عالی اختصاص می‌یابد، بین ۲ تا ۳ درصد از بودجه کل کشور است.

وی افزود: این در حالی است که هزینه‌های جاری دانشگاه‌ها رشد چشمگیری داشته و تنها در سال گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که موجب افزایش شکاف میان نیاز‌های آموزش عالی و منابع مالی موجود شده و نوعی ناترازی بودجه‌ای را در این حوزه رقم زده است.

معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به وضعیت اشتغال دانش‌آموختگان گفت: بر اساس آمار‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از هر ۱۰ نفر بیکار در کشور، ۴ نفر دارای مدرک دانشگاهی هستند.

وی ادامه داد: در بسیاری از کشورها، به‌ویژه اقتصاد‌هایی که ظرفیت جذب نیروی انسانی متخصص را دارند، بین ۶۰ تا ۸۵ درصد دانش‌آموختگان در همان سال اول فارغ‌التحصیلی جذب بازار کار می‌شوند، اما شرایط اقتصادی کشور ما در حال حاضر چنین ظرفیتی را فراهم نکرده است.

واحدی تأکید کرد: اشتغال رابطه مستقیمی با رشد اقتصادی دارد و طبیعتاً رشد اقتصادی خارج از حیطه اختیارات آموزش عالی است. در سال‌هایی که رشد اقتصادی مطلوب بوده، نرخ اشتغال نیز افزایش یافته و هر زمان رشد اقتصادی کاهش یافته، اشتغال نیز با افت مواجه شده است.

وی با بیان اینکه جنگ اخیر چالش‌های موجود را تشدید کرده است، گفت: در جریان تجاوز دشمن، بیش از ۳۰ دانشگاه کشور به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم مورد اصابت قرار گرفتند و خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌های آموزش عالی وارد شد.

معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به تلفات انسانی افزود: در وزارت علوم پنج نفر از اعضای هیئت علمی به شهادت رسیدند، همچنین ۸۷ دانشجوی وزارت علوم و ۲ استاد و ۱۶۹ دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی نیز در این حوادث جان خود را از دست دادند.

وی ادامه داد: علاوه بر خسارات زیرساختی و انسانی، پیامد‌های اجتماعی و اقتصادی جنگ از جمله تشدید بیکاری، افزایش تمایل به مهاجرت، محدودیت در تعاملات بین‌المللی، فشار اقتصادی و تضعیف منابع مالی نیز بر آموزش عالی اثرگذار بوده است.

افت کیفیت آموزشی و تجربه سایر کشور‌ها

واحدی با اشاره به پیامد‌های آموزشی جنگ گفت: بروز اختلال در فرآیند‌های آموزشی و کاهش کیفیت یادگیری از جمله تبعات جنگ است که آثار آن به‌مرور زمان نمایان می‌شود.

وی با استناد به مطالعات بین‌المللی افزود: به‌عنوان نمونه، رتبه علمی روسیه در پی بحران‌های اخیر ۲۹ پله کاهش یافته، در سوریه بیش از ۵۰ درصد اعضای هیئت علمی مهاجرت کرده‌اند و در لبنان نیز ۷۷ درصد دانشجویان کاهش تمرکز در یادگیری را تجربه کرده‌اند.

معاون آموزشی وزارت علوم در عین حال تأکید کرد: با وجود تمامی این چالش‌ها، آموزش عالی ایران از سرمایه‌های ارزشمندی برخوردار است و تاکنون دستاورد‌های قابل توجهی داشته است.

وی گفت: جایگاه علمی ایران که در مقاطع مختلف رتبه‌های ۱۴ تا ۱۶ جهانی را تجربه کرده، یکی از ویترین‌های افتخار کشور محسوب می‌شود. همچنین دسترسی به آموزش عالی در کشور به‌طور گسترده توسعه یافته است.

واحدی افزود: توسعه درون‌زای فناوری، تأمین نیاز صنایع در شرایط پیچیده تحریم و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی دانشگاه‌ها در حوزه‌های مختلف، از جمله سرمایه‌های راهبردی آموزش عالی کشور است.

تحقق ۶۰ درصدی اهداف برنامه ششم در آموزش عالی

وی با اشاره به عملکرد آموزش عالی در اجرای برنامه ششم توسعه اظهار کرد: طبق ارزیابی‌های انجام‌شده، متوسط تحقق اهداف برنامه ششم در میان دستگاه‌های اجرایی کشور بین ۲۲ تا ۲۵ درصد بوده است، در حالی که این میزان در حوزه آموزش عالی بین ۵۵ تا ۶۰ درصد برآورد می‌شود.

معاون آموزشی وزارت علوم خاطرنشان کرد: این آمار نشان می‌دهد که آموزش عالی با وجود محدودیت منابع، عملکرد قابل قبولی داشته است؛ با این حال، با توجه به چالش‌های جدی پیش‌رو، لازم است برای شرایط پساجنگ تدابیر جدید و متناسبی اتخاذ شود و نمی‌توان با همان روش‌های گذشته ادامه داد.

 معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در ادامه نشست خبری خود با اصحاب رسانه با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه سیاست‌گذاری آموزشی اظهار کرد: تدوین و ابلاغ آیین‌نامه‌ها برای تسهیل شرایط آموزشی و تقویت تاب‌آوری در دوران پساجنگ در دستور کار قرار گرفت.

وی افزود: آیین‌نامه بهره‌گیری از آموزش مجازی در دوره‌های حضوری با امکان استفاده تا سقف ۲۵ درصد، در دی‌ماه ابلاغ شد. همچنین پیگیری زیرساخت‌های آموزش هوشمند و اقدامات تثبیتی و تنظیم‌گری در سه لایه شامل تدوین بسته جامع سیاستی آموزشی، هماهنگی نهادی و حکمرانی، و نیز پایش، ارزیابی و پشتیبانی انجام شده است.

۷۰ درصد کلاس‌های مجازی برگزار شد

معاون آموزشی وزارت علوم با ارائه آماری از وضعیت آموزشی هفته نخست سال ۱۴۰۵ گفت: بر اساس گزارش‌ها، حدود ۷۰ درصد کلاس‌ها به‌صورت مجازی برگزار شد و نزدیک به ۳۰ درصد کلاس‌ها برگزار نشد که عمدتاً مربوط به دروس عملی و آزمایشگاهی بوده است.

وی تصریح کرد: این آمار نشان می‌دهد تداوم آموزش برقرار بوده، اما تحقق آموزش کامل به دلیل ماهیت برخی دروس امکان‌پذیر نبوده است.

واحدی با اشاره به چالش‌های آموزش مجازی اظهار کرد: مهم‌ترین مشکل، اختلالات اینترنتی بوده است؛ به‌گونه‌ای که ۶۶ درصد گزارش‌ها از بروز اختلال در اینترنت حکایت دارد، ۸ درصد وضعیت را ناپایدار اعلام کرده‌اند و تنها ۲۸ درصد از اینترنت پایدار برخوردار بوده‌اند.

وی افزود: مشکلات زیرساختی، مسائل روحی و روانی دانشجویان، کاهش مشارکت، کمبود تجهیزات و آشنایی ناکافی برخی استادان و دانشجویان با بستر‌های مجازی از دیگر چالش‌های این حوزه بوده است.

معاون آموزشی وزارت علوم خاطرنشان کرد: مطالعات جهانی پس از دوران کرونا نیز نشان می‌دهد آموزش مجازی به‌تنهایی کافی نیست و باید به‌عنوان مکمل آموزش حضوری مورد استفاده قرار گیرد. رویکرد صفر و صدی در این زمینه کارآمد نیست و الگوی مناسب، بهره‌گیری ترکیبی از آموزش حضوری و مجازی است.

بازگشت تدریجی به آموزش حضوری

وی با اشاره به آغاز تدریجی آموزش حضوری گفت: ابلاغیه‌های لازم به دانشگاه‌ها ارسال شد و برخی دانشگاه‌ها از ۹ خرداد، برخی از ۱۶ و برخی از ۲۳ خرداد کلاس‌های حضوری خود را آغاز کردند، به‌ویژه در مقطع تحصیلات تکمیلی.

واحدی افزود: امتحانات تحصیلات تکمیلی به‌صورت حضوری در حال برگزاری است و سایر دانشگاه‌ها نیز برنامه‌ریزی لازم را انجام داده‌اند. اما در مقطع کارشناسی به دلیل فراهم نبودن شرایط، امتحانات به‌صورت مجازی برگزار می‌شود.

واکنش معاون آموزشی به حمله به مدرسه میناب

معاون آموزشی وزارت علوم در بخش دیگری از سخنان خود به حمله به مدرسه میناب اشاره کرد و گفت: در روز‌های ابتدایی جنگ، حمله به این مدرسه منجر به شهادت ۱۵۶ نفر از جمله ۱۲۰ دانش‌آموز و ۲۲ معلم شد؛ رخدادی که به تعبیر وی یک فاجعه انسانی بود.

وی تأکید کرد: این واقعه نباید فراموش شود و لازم است علاوه بر سوگ اجتماعی و بزرگداشت شهدا، به یک سرمایه پایدار اجتماعی و آموزشی تبدیل شود.

واحدی افزود: اهداف این اقدام شامل پیوند میان حافظه تاریخی و توسعه علمی، تقویت عدالت آموزشی، آینده‌سازی و ترویج فرهنگ مقاومت و تاب‌آوری است.

 پیش‌بینی جایزه ملی و بورسیه تحصیلی

وی از پیش‌بینی دو اقدام مشخص در این زمینه خبر داد و گفت: نخست، «جایزه ملی سرآمدی آموزشی» با تأکید بر جلوه‌های ویژه معلمی در سطح استانی و ملی طراحی شده است.

معاون آموزشی وزارت علوم ادامه داد: همچنین بورسیه تحصیلی «مسیر میناب» برای ۱۵۶ دانش‌آموز شهید این واقعه پیش‌بینی شده است تا آرمان‌های آنان در مسیر علمی و آموزشی کشور تداوم یابد.

واحدی تصریح کرد: اعلام رسمی و رونمایی از این برنامه‌ها در بازدید از محل حادثه انجام خواهد شد.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد: مسیر علمی و آموزشی کشور با تکیه بر آرمان‌های شهدا و سرمایه‌های انسانی نظام آموزش عالی با قدرت ادامه یابد.

انتهای پیام/

ارسال نظر