پیشنهاد سردبیر
از تنگه هرمز تا فضای مجازی در همایش ملی مهندسی کامپیوتر

دبیر ششمین همایش پژوهش‌های نوین در مهندسی کامپیوتر عنوان کرد

رصدخانه مراغه؛ احیاکننده علم در دل ویرانی‌های مغول

یک استاد تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد در گفت‌وگو با آناتک:

مسئول نهاد رهبری دانشگاه آزاد استان تهران در گفت و گو تفصیلی با آنا مطرح کرد

از مهارت تا معنویت؛ روایتی از تحول در بزرگ‌ترین دانشگاه حضوری ایران

از طرح ملی «حامیم» و کارگاه‌های جهاد تبیین در مجتمع دانشگاهی سوهانک تا اردوهای زیارتی عتبات و اعتکاف دانشجویی؛ مسئول نهاد رهبری دانشگاه آزاد استان تهران از تحول فرهنگی در بزرگ‌ترین دانشگاه حضوری ایران می‌گوید: مسیری که «از مهارت تا معنویت» برای دانشجویان و اساتید دانشگاه آزاد اسلامی طراحی شده است.

حجت السلام و المسلمین مرتضی جلیلی مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران در گفت و گو با خبرنگار آنا، به مناسبت سالروز تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی، از تحولی عمیق در بزرگ‌ترین دانشگاه حضوری ایران می‌گوید: تحولی که در آن دانشجویان و اساتید مسیری از «مهارت‌آموزی» تا «معنویت‌اندوزی» را طی می‌کنند. از طرح ملی «حامیم» و کارگاه‌های جهاد تبیین در مجتمع دانشگاهی سوهانک تا اردوهای زیارتی عتبات و اعتکاف‌های دانشجویی، روایتی از شبکه‌سازی فرهنگی و تربیت نسلی متعهد و کنشگر در دل دانشگاهی که عدالت آموزشی را به محروم‌ترین نقاط کشور برده است.

در ادامه مشروح گفت و گو را می خوانید.

با گذشت بیش از چهار دهه از تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی، مهم‌ترین شاخصه‌هایی که این دانشگاه را از سایر دانشگاه‌های کشور متمایز می‌کند، کدامند؟

دانشگاه آزاد اسلامی در طول بیش از چهار دهه فعالیت، به‌تدریج هویتی مستقل و متمایز در نظام آموزش عالی ایران پیدا کرده است. مهم‌ترین شاخصه‌هایی که این دانشگاه را از بسیاری از دانشگاه‌های کشور متمایز می‌کند، عبارت‌اند از: گستره وسیع جغرافیایی و دسترسی عمومی دانشگاه آزاد اسلامی که با صد‌ها واحد و مرکز آموزشی در شهر‌های بزرگ، کوچک و حتی مناطق کمتر برخوردار، امکان دسترسی گسترده به آموزش عالی را فراهم کرده است. این ویژگی باعث شد بسیاری از جوانان در نقاط مختلف کشور بدون مهاجرت اجباری به کلان‌شهر‌ها بتوانند تحصیل کنند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های دانشگاه آزاد اسلامی در توسعه آموزش عالی اتکا به ظرفیت‌های مردمی و غیردولتی بوده است. این دانشگاه توانسته بار بزرگی از تقاضای اجتماعی برای ورود به دانشگاه را بر دوش بکشد و علاوه بر نقش‌آفرینی در مردمی‌سازی آموزش عالی، در دهه‌های مختلف، فرصت تحصیل را برای میلیون‌ها نفر فراهم سازد.

انعطاف‌پذیری ساختاری و مدیریتی در مقایسه با بسیاری از دانشگاه‌های دولتی یکی از ویژگی‌های پررنگ دانشگاه آزاد اسلامی بوده است که باعث شده این واحد بزرگ دانشگاهی کشور معمولاً در ایجاد رشته‌های جدید، توسعه واحدها، پاسخ به نیاز‌های منطقه‌ای و اجرای طرح‌های نوآورانه، چابکی بیشتری داشته است. حضور گسترده دانشجویان شاغل، کارمندان، معلمان، فعالان اجتماعی و اقشار مختلف مردم باعث شده دانشگاه آزاد اسلامی ارتباط نزدیک‌تر با مسائل واقعی جامعه و پیوند گسترده تری با بدنه اجتماعی کشور داشته باشد و صرفاً یک محیط نخبگانی محدود تلقی نشود.

تربیت سرمایه انسانی در مقیاس ملی از دیگر ویژگی‌های اثرگذار دانشگاه آزاد اسلامی است که باعث شده بخش قابل‌توجهی از مدیران، معلمان، کارآفرینان، کارشناسان، پژوهشگران و حتی اعضای هیئت علمی کشور از فارغ‌التحصیلان این دانشگاه هستند. این گستره اثرگذاری، دانشگاه آزاد اسلامی را به یکی از بازیگران اصلی توسعه سرمایه انسانی ایران تبدیل کرده است. یکی دیگر از ویژگی‌های مهم این دانشگاه بزرگ و مردمی ترکیب آموزش، فرهنگ و هویت انقلابی است که از ابتدای فعالیت خود تلاش کرده علاوه بر آموزش علمی، در حوزه‌های فرهنگی، دینی و هویتی، از طریق نهاد‌های فرهنگی، تشکل‌های دانشجویی، فعالیت‌های قرآنی و برنامه‌های مرتبط با گفتمان انقلاب اسلامی نقش‌آفرین باشد. 

همچنین گستردگی واحدها، تعداد بالای استادان و دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی، امکان شکل‌گیری شبکه‌ای بزرگ از ظرفیت‌های علمی، رسانه‌ای، فرهنگی و اجتماعی را فراهم کرده که در موضوعات ملی می‌تواند اثرگذار باشد. حرکت به‌سوی دانشگاه مسئله‌محوری و مهارت‌محوری در سال‌های اخیراز دیگر اقدامات درخشان دانشگاه آزاد اسلامی بوده است که تلاش کرده از الگوی مدرک‌محوری صرف فاصله بگیرد و به سمت مهارت‌آموزی، کارآفرینی، سرا‌های نوآوری، ارتباط با صنعت و حل مسائل جامعه حرکت کند.

به دلیل تنوع گسترده دانشجویان از اقشار، سنین و مناطق مختلف، فضای دانشگاه آزاد اسلامی از نظر اجتماعی و فرهنگی، تجربه‌ای متفاوت از بسیاری از دانشگاه‌های متمرکز و محدودتر کشور ایجاد کرده است. همچنین به دلیل گستره ملی و حضور در متن جامعه، این دانشگاه ظرفیت وتوان بالایی برای اثرگذاری در تحولات فرهنگی، رسانه‌ای، اجتماعی و حتی گفتمانی کشور دارد؛ ظرفیتی که در صورت سازماندهی مناسب، می‌تواند نقش‌آفرینی ملی داشته باشد.

با وجود گستردگی و تنوع دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی، مهم‌ترین ابتکار عمل نهاد رهبری استان تهران برای تقویت باور‌های دینی و انقلابی در میان این جمعیت بزرگ چه بوده است؟

با توجه به گستردگی و تنوع جمعیت دانشجویی در دانشگاه آزاد اسلامی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران طی سال‌های اخیر مجموعه‌ای از ابتکارات هدفمند و مسئله‌محور را با محوریت تعمیق باور‌های دینی، تقویت هویت انقلابی و ارتقای سرمایه فرهنگی و اجتماعی دانشجویان دنبال کرده است. مهم‌ترین ابتکارعمل این مجموعه را می‌توان «طرح حامیم» (توانمندسازی فعالین فرهنگی، سیاسی و اجتماعی دانشجویی) دانست؛ طرحی که در قالب دوره‌های آموزشی و مهارتی در مجموعه سوهانک و برنامه‌های هفتگی (سوهانک و پنجشنبه‌هاش) اجرا شده و به بستری برای تربیت و شبکه‌سازی نیرو‌های مؤمن، دغدغه‌مند و کنشگر دانشجویی تبدیل شده است.

این طرح با برگزاری مجموعه‌ای از کارگاه‌های تخصصی، نقش مهمی در ارتقای سطح بینش و مهارت دانشجویان ایفا کرده است؛ از جمله کارگاه‌های: «جهاد تبیین» و تبیین دستاورد‌های انقلاب اسلامی در حوزه‌های علمی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، بررسی جایگاه زنان در جمهوری اسلامی و روند‌های تحولی چهار دهه اخیر، موضوعات مربوط به «ایران در مسیر پیشرفت و نزدیکی به قله»، کارگاه‌های مهارت‌های زندگی از جمله «همسرگزینی و انتخاب همسر» و موضوع خانواده.

در کنار این برنامه‌ها، اقدامات مکمل متعددی نیز اجرا شده است که هر یک نقش مهمی در تقویت هویت دینی و اجتماعی دانشجویان داشته‌اند، از جمله: برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی در کلاس‌های معارف اسلامی با هدف تقویت گفت‌وگوی فکری و تعمیق نگاه نقادانه، اجرای چند دوره جشن ازدواج دانشجویی با رویکرد ترویج سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، برگزاری اردو‌های تشکیلاتی، زیارتی و سیاحتی در مراکزی همچون مشهد مقدس، عتبات عالیات، چالوس و همدان، برگزاری سه دوره اعتکاف دانشجویی در مسجد جامع واحد تهران مرکزی به‌عنوان یک تجربه معنوی و تربیتی اثرگذار، راه‌اندازی طرح «همرسان» با هدف تسهیل ازدواج دانشجویی و ارائه خدمات مشاوره‌ای و آموزشی در حوزه خانواده، تأسیس حوزه علوم اسلامی دانشگاهیان دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران با مأموریت تعمیق مبانی فکری، معرفتی و انقلابی دانشجویان.

مجموعه این اقدامات نشان می‌دهد که رویکرد نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران، صرفاً فعالیت‌های مناسبتی یا آموزشی نبوده، بلکه یک برنامه منسجم برای تربیت نسل کنشگر، متعهد و آگاه دانشجویی در بستر دانشگاه است؛ نسلی که بتواند در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و فکری نقش‌آفرینی مؤثر داشته باشد.

نهاد رهبری استان تهران علاوه بر دانشجویان، چه برنامه‌های ویژه‌ای را برای اساتید دانشگاه آزاد اسلامی در نظر داشته و برگزار کرده است؟

در کنار برنامه‌های گسترده فرهنگی و تربیتی ویژه دانشجویان، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران، مجموعه‌ای از برنامه‌های هدفمند و منسجم را نیز برای اساتید محترم دانشگاه و خانواده‌های آنان طراحی و اجرا کرده است؛ برنامه‌هایی که با رویکرد ارتقای معرفتی، تقویت بنیان خانواده و تعمیق نقش فرهنگی ـ اجتماعی استادان دنبال شده است.

یکی از برنامه‌های شاخص در این حوزه، طرح «جمعه‌های سوهانک» ویژه استادان و خانواده‌های آنان است؛ برنامه‌ای منظم که با محوریت تقویت ارتباطات خانوادگی و ارتقای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی برگزار می‌شود. این طرح شامل کارگاه‌های آموزشی در موضوعات مهمی همچون فرزندپروری، همسرداری و مهارت‌های خانواده است. در کنار این کارگاه‌ها، برنامه‌های معنوی از جمله اقامه دعای پرفیض ندبه در آغاز برنامه، فعالیت‌های ورزشی و در نهایت صرف ناهار جمعی، فضایی صمیمی، فرهنگی و اثرگذار برای استادان و خانواده‌های آنان فراهم کرده است.

از دیگر اقدامات مهم، برگزاری چندین دوره سفر زیارتی به مشهد مقدس ویژه استادان و خانواده‌های ایشان است که با هدف تقویت معنویت، انس بیشتر با معارف دینی و ایجاد همبستگی فرهنگی میان اعضای هیئت علمی اجرا شده است. همچنین اجرای طرح «اندیشه تمدن‌ساز» در ۶ دوره آموزشی از برنامه‌های راهبردی این نهاد به شمار می‌رود؛ طرحی که با هدف آشنایی استادان با مبانی فکری و اندیشه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی طراحی شده و در آن آثاری همچون «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» و «انسان ۲۵۰ ساله» مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.

در کنار این برنامه‌ها، دوره‌های «ضیافت اندیشه استادان» نیز به‌صورت مستمر برگزار شده که با هدف ارتقای دانش سیاسی، اجتماعی و فرهنگی استادان و تقویت نقش آنان در عرصه‌های فکری و دانشگاهی طراحی شده است. همچنین جلسات متنوع هم‌اندیشی استادان بستری برای تبادل نظر، گفت‌وگوی علمی و بررسی مسائل روز دانشگاه و جامعه فراهم کرده و نقش مهمی در ارتقای همگرایی فکری و تعاملات علمی ایفا کرده است. مجموع این اقدامات نشان می‌دهد که رویکرد نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران، صرفاً معطوف به دانشجویان نبوده، بلکه با نگاهی جامع، به ارتقای جایگاه استادان به‌عنوان اثرگذارترین عناصر فرهنگی و علمی دانشگاه نیز توجه ویژه داشته است؛ رویکردی که هدف آن تقویت پیوند میان علم، ایمان، خانواده و مسئولیت اجتماعی در محیط دانشگاهی است.

جایگاه دانشگاه آزاد اسلامی را در میان سایر دانشگاه‌های کشور چگونه می‌بینید؟

دانشگاه آزاد اسلامی امروز در نظام آموزش عالی کشور، صرفاً یک «دانشگاه» در کنار سایر دانشگاه‌ها نیست؛ بلکه به‌نوعی یک «شبکه ملی علمی، فرهنگی و اجتماعی» محسوب می‌شود که جایگاهی منحصر‌به‌فرد در ایران پیدا کرده است. جایگاه این دانشگاه را می‌توان از چند زاویه تحلیل کرد:

از نظر گستره واحدها، تعداد دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و پراکندگی جغرافیایی، دانشگاه آزاد اسلامی یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌ها و شبکه‌های آموزش عالی در کشور و حتی منطقه است. این وسعت، به آن قدرت اثرگذاری ملی داده است.

در دهه‌هایی که ظرفیت دانشگاه‌های دولتی پاسخگوی تقاضای اجتماعی نبود، دانشگاه آزاد اسلامی نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه آموزش عالی ایفا کرد و به عنوان بازوی مکمل آموزش عالی دولتی عملاً بخش بزرگی از بار آموزش دانشگاهی کشور را بر عهده گرفت. امروز بخش قابل‌توجهی از مدیران، کارشناسان، معلمان، کارآفرینان، فعالان فرهنگی و حتی اعضای هیئت علمی کشور، فارغ‌التحصیل این دانشگاه هستند. این مسئله نشان می‌دهد دانشگاه آزاد در شکل‌دهی سرمایه انسانی و تربیت نیروی انسانی ایران سهمی جدی داشته است.

برخلاف برخی دانشگاه‌های صرفاً نظری یا پژوهش‌محور، دانشگاه آزاد اسلامی به دلیل ارتباط گسترده با اقشار مختلف مردم و حضور در سراسر کشور، بیشتر با نیاز‌های واقعی جامعه، اشتغال، مهارت و مسائل فرهنگی و اجتماعی درگیر بوده و به عنوان دانشگاهی نزدیک به مسائل واقعی جامعه عمل کرده است. دانشگاه آزاد اسلامی فقط یک مجموعه آموزشی نیست؛ بلکه به دلیل گستردگی استادان، دانشجویان و واحد‌های دانشگاهی، ظرفیت کم‌نظیری برای جریان‌سازی فرهنگی، رسانه‌ای، اجتماعی و حتی تمدنی به‌ویژه در موضوعات مرتبط با هویت ملی و دینی دارد.

در سال‌های اخیر در دانشگاه آزاد اسلامی تلاش‌هایی برای عبور از مدل سنتی آموزش و حرکت به سمت دانشگاه کارآفرین، مهارت‌محور، فناور و مسئله‌محور صورت گرفته است؛ از جمله توسعه سرا‌های نوآوری، شرکت‌های دانش‌بنیان و ارتباط با صنعت که باعث شده است تا دانشگاه آزاد اسلامی حرکتی تدریجی به‌سمت دانشگاه نسل جدید داشته باشد.

البته دانشگاه آزاد اسلامی در کنار نقاط قوت، با چالش‌هایی نیز همراه بوده است؛ مانند ضرورت ارتقای کیفیت آموزشی در برخی واحدها، تقویت پژوهش‌های اثرگذار، رقابت علمی با دانشگاه‌های برتر دولتی، و بازتعریف هویت دانشگاه در شرایط جدید آموزش عالی.اگر این دانشگاه بتواند شبکه گسترده خود را در مسیر حل مسائل کشور، تربیت نیروی متعهد و تولید علم نافع ساماندهی کند، ظرفیت آن را دارد که از یک دانشگاه بزرگ صرفاً کمی، به یک نهاد و الگوی اثرگذار تمدنی در تراز انقلاب اسلامی تبدیل شود.

دانشگاه آزاد اسلامی چگونه توانسته است عدالت آموزشی را در مناطق محروم کشور برقرار کند؟

دانشگاه آزاد اسلامی در چهار دهه گذشته، یکی از مهم‌ترین نقش‌های خود را در حوزه «گسترش عدالت آموزشی» ایفا کرده است؛ به‌ویژه در مناطقی که دسترسی به آموزش عالی محدود یا دشوار بود. این نقش را می‌توان در چند محور اصلی توضیح داد:

مهم‌ترین اقدام دانشگاه آزاد اسلامی، تأسیس و گسترش واحد‌ها و مراکز آموزشی در شهر‌های کوچک، مناطق کم‌برخوردار و حتی نقاط دورافتاده کشور بود. در بسیاری از شهرها، این دانشگاه نخستین مرکز آموزش عالی محسوب می‌شد و امکان تحصیل دانشگاهی را برای جوانان همان منطقه فراهم کرد. پیش از توسعه دانشگاه‌ها در شهرستان‌ها، بسیاری از دانشجویان مجبور بودند برای ادامه تحصیل به تهران یا مراکز استان‌ها مهاجرت کنند؛ موضوعی که برای خانواده‌های کم‌درآمد دشوار بود. دانشگاه آزاد اسلامی با توزیع جغرافیایی گسترده خود، هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی این مهاجرت را کاهش داد.

این دانشگاه توانست برای طیف گسترده‌ای از داوطلبان، از جمله کارمندان، معلمان، بانوان خانه‌دار، افراد شاغل و ساکنان مناطق محروم، فرصتی برابر برای ورود به آموزش عالی فراهم کند؛ گروه‌هایی که شاید امکان حضور در دانشگاه‌های محدود دولتی را نداشتند. حضور دانشگاه آزاد اسلامی در استان‌ها و مناطق مرزی و کمتر برخوردار، علاوه بر بعد آموزشی، به توسعه فرهنگی و اجتماعی آن مناطق نیز کمک کرد و تا حدی مانع تمرکز امکانات علمی در چند شهر بزرگ شد. ارائه رشته‌های متنوع در مقاطع مختلف توسط دانشگاه آزاد اسلامی باعث شد دانشجویان مناطق محروم برای ادامه تحصیل ناچار به ترک محل زندگی خود نباشند و بتوانند در شهر یا استان خود مسیر علمی‌شان را ادامه دهند.

یکی دیگر از آثار مهم گسترش دانشگاه آزاد اسلامی، افزایش دسترسی دختران و بانوان به تحصیلات دانشگاهی بود؛ به‌ویژه در خانواده‌ها یا مناطقی که امکان تحصیل در شهر‌های دور برای آنان وجود نداشت.

بسیاری از واحد‌های دانشگاه آزاد اسلامی در شهر‌های کوچک، به مرور به کانون‌های علمی، فرهنگی و حتی اقتصادی همان منطقه تبدیل شدند و در تربیت نیروی انسانی بومی نقش ایفا کردند و دانشگاه آزاد اسلامی در این زمینه به توسعه محلی کمک شایانی کرد. دسترسی گسترده‌تر به آموزش عالی، برای بسیاری از خانواده‌ها زمینه ارتقای جایگاه اجتماعی و شغلی را فراهم کرد و امکان حضور نسل جدیدی از متخصصان و نخبگان بومی را در مناطق مختلف کشور به وجود آورد.

البته تحقق کامل عدالت آموزشی فقط به توسعه کمی وابسته نیست و امروز مسئله «کیفیت آموزشی»، «عدالت در امکانات پژوهشی» و «تناسب آموزش با اشتغال» نیز اهمیت زیادی دارد. با این حال، در اصلِ فراهم‌کردن دسترسی گسترده به آموزش عالی در سراسر کشور، دانشگاه آزاد اسلامی نقشی تعیین‌کننده و تاریخی داشته است.

با وجود برنامه‌هایی که دانشگاه آزاد اسلامی در حوزه‌های مختلف دنبال می‌کند چشم انداز این دانشگاه در آینده ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

چشم‌انداز دانشگاه آزاد اسلامی را می‌توان بسیار فراتر از یک مجموعه صرفاً آموزشی دانست. با توجه به ظرفیت گسترده انسانی، شبکه وسیع واحد‌های دانشگاهی و برنامه‌هایی که در سال‌های اخیر دنبال شده، این دانشگاه می‌تواند در آینده ایران به یکی از مهم‌ترین نهاد‌های اثرگذار علمی، فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی کشور تبدیل شود؛ البته به شرط آنکه مسیر تحول را با جدیت ادامه دهد.

مهم‌ترین ابعاد این چشم‌انداز عبارت‌اند از: 

تبدیل‌شدن دانشگاه آزاد اسلامی به دانشگاهی مسئله‌محور، زیرا آینده موفق دانشگاه آزاد اسلامی در آن است که از الگوی صرفاً مدرک‌محور فاصله بگیرد و به نهادی برای حل مسائل واقعی کشور تبدیل شود؛ تا به مسائلی مانند اشتغال، آسیب‌های اجتماعی، حکمرانی فرهنگی، فناوری، محیط‌زیست، اقتصاد دانش‌بنیان و جنگ رسانه‌ای کمک رسانی کند.

با توجه به گستردگی دانشجویان و ارتباط نزدیک با جامعه، این دانشگاه ظرفیت آن را دارد تا با پیشتازی در مهارت‌آموزی و اشتغال‌آفرینی، به مهم‌ترین بستر تربیت نیروی مهارتی و کارآفرین کشور تبدیل شود؛ به‌ویژه اگر پیوند دانشگاه با صنعت، بازار کار و شرکت‌های دانش‌بنیان تقویت شود.

توسعه سرا‌های نوآوری، مراکز رشد، شرکت‌های فناور و فعالیت‌های پژوهشی کاربردی می‌تواند دانشگاه آزاد اسلامی را به یکی از بازیگران مهم اقتصاد دانش‌بنیان ایران تبدیل کند؛ نه فقط در حوزه تولید مقاله، بلکه تولید فناوری و ثروت علمی.

به دلیل حضور گسترده استادان و دانشجویان در سراسر کشور، این دانشگاه می‌تواند به یک شبکه و مرجع بزرگ جریان‌ساز فرهنگی و اجتماعی به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند هویت ایرانی ـ اسلامی، امید اجتماعی، جهاد تبیین، سواد رسانه‌ای و مقابله با جنگ شناختی تبدیل شود.

با توجه به حجم بالای دانشجویان، دانشگاه آزاد اسلامی در آینده نیز یکی از اصلی‌ترین مراکز تربیت مدیران، کارشناسان و نخبگان کشور خواهد بود؛ بنابراین کیفیت تربیت علمی، اخلاقی و هویتی دانشجویان، مستقیماً بر آینده ایران اثر می‌گذارد.

اگر این دانشگاه بتواند از ظرفیت آموزش‌های نوین، هوش مصنوعی، آموزش ترکیبی، همکاری‌های علمی بین‌المللی و جذب دانشجوی خارجی استفاده کند، می‌تواند نقش منطقه‌ای پررنگ‌تری نیز به دست آورد.

شاید مهم‌ترین افق پیش‌روی دانشگاه آزاد اسلامی، تبدیل‌شدن به یک «دانشگاه تمدن‌ساز» باشد؛ یعنی نهادی که علاوه بر آموزش و پژوهش، در ساختن الگوی پیشرفت ایرانی ـ اسلامی، تربیت انسان مسئول و حل مسائل کلان جامعه نقش‌آفرینی کند. البته تحقق این چشم‌انداز نیازمند عبور موفق از چالش‌هایی مانند ارتقای کیفیت آموزشی، جلوگیری از نگاه صرفاً درآمدی، توانمندسازی استادان، تحول در برنامه‌های درسی، حفظ سرمایه انسانی نخبه و افزایش اعتماد اجتماعی است.

در مجموع، آینده دانشگاه آزاد اسلامی را باید وابسته به این مسئله دانست که آیا می‌تواند «بزرگی کمی» خود را به «مرجعیت کیفی و اثرگذاری ملی» تبدیل کند یا نه. اگر این تحول محقق شود، این دانشگاه می‌تواند یکی از مهم‌ترین پیشران‌های علمی و فرهنگی ایران آینده باشد.

چه پیامی برای دانشجویان و اساتید دانشگاه آزاد اسلامی به مناسبت روز تأسیس دارید؟

به مناسبت سالروز تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی، باید از همه استادان، دانشجویان، کارکنان و مدیرانی که در طول این سال‌ها برای رشد علمی، فرهنگی و اجتماعی کشور تلاش کرده‌اند، صمیمانه قدردانی کرد.

دانشگاه آزاد اسلامی تنها یک مجموعه آموزشی نیست؛ بلکه بخشی از حافظه علمی و اجتماعی ایران معاصر است؛ دانشگاهی که فرصت تحصیل را برای میلیون‌ها جوان در سراسر کشور فراهم کرد و در تربیت نسل‌های متعدد از متخصصان، مدیران، معلمان، پژوهشگران و فعالان فرهنگی نقش‌آفرین بود.

پیام امروز به دانشجویان آن است که آینده ایران بیش از هر زمان دیگری به علم، مهارت، امید، خلاقیت و مسئولیت‌پذیری آنان نیاز دارد. دانشگاه فقط محل دریافت مدرک نیست؛ بلکه فرصتی برای ساختن شخصیت، اندیشه، هویت و آمادگی برای حل مسائل جامعه است. دانشجویان می‌توانند موتور حرکت علمی، فرهنگی و اجتماعی کشور باشند؛ به‌ویژه در دورانی که جنگ رسانه‌ای و شناختی، اهمیت آگاهی و بصیرت را دوچندان کرده است؛ خطاب به استادان فرهیخته باید گفت که نقش استاد در شرایط امروز، صرفاً انتقال دانش نیست؛ بلکه هدایت فکری، تربیت نسلی امیدوار، تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری و کمک به شکل‌گیری سرمایه اجتماعی کشور است. استادان دانشگاه آزاد اسلامی به دلیل ارتباط گسترده با بدنه جامعه، ظرفیت بزرگی برای اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی دارند.

امروز این دانشگاه در آستانه مرحله‌ای تازه قرار دارد؛ مرحله‌ای که باید از یک دانشگاه بزرگِ صرفاً کمی، به دانشگاهی مرجع، مسئله‌محور، مهارت‌آفرین، تمدن‌ساز و اثرگذار در پیشرفت ایران تبدیل شود. تحقق این هدف، نیازمند همت مشترک استادان، دانشجویان و مدیران دانشگاه است.

امید که دانشگاه آزاد اسلامی در مسیر پیش‌رو، بیش از گذشته به کانون تولید علم نافع، تربیت انسان متعهد، تقویت هویت ایرانی ـ اسلامی و حل مسائل کشور تبدیل شود و نقش تاریخی خود را در ساخت آینده ایران با قدرت ادامه دهد.

انتهای پیام/

ارسال نظر