اقتدار دریایی ایران فرصت طلایی برای بازآفرینی اقتصاد خلیج فارس/ ظرفیتهای مغفول در جنگ شناسایی شد
به گزارش خبرگزاری آنا، در شرایطی که تحولات منطقهای بار دیگر نقش حیاتی خلیج فارس در معادلات اقتصادی و تجاری جهان را نمایان کرده است، کارشناسان هشدار میدهند که ایران با وجود برخورداری از موقعیت ممتاز جغرافیایی و ظرفیتهای گسترده بندری، همچنان فاصله قابلتوجهی با بهرهبرداری واقعی از اقتصاد دریامحور دارد. کارشناس اقتصاد دریا، با اشاره به عملکرد کشورهای حاشیه خلیج فارس و موفقیتهایی، چون بندر جبلعلی، تأکید میکند که ایران بهدلیل کمتوجهی به توسعه زیرساختهای دریایی و ضعف در سیاستگذاری، هنوز نتوانسته سهم شایستهای از این فرصت راهبردی کسب کند؛ فرصتی که میتواند به موتور محرک رشد اقتصادی کشور تبدیل شود.
مسعود دانشمند کارشناس اقتصاد دریا، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا اظهار کرد: ما بلد نیستیم از دریا پول در بیاوریم و اساساً اقتصاد دریامحور را نمیشناسیم. در حالی که در جنگ رمضان دیده ایم که دریا میتواند برای ما کارهای بزرگی کند، اما از این ظرفیت استفاده نکردهایم.
وی با اشاره به عملکرد کشورهای حاشیه خلیج فارس، بهویژه امارات متحده عربی، افزود: بندر جبلعلی با جابهجایی سالانه حدود ۱۴ میلیون کانتینر، بخش قابل توجهی از درآمد خود را از ترانشیپ کالاهای دیگر کشورها به دست میآورد؛ در حالی که بخش عمده این بارها متعلق به خود امارات نیست. این در حالی است که این منطقه در کنترل ماست و ما پهنه بسیار وسیع تری برای هر گونه توسعه بندری در اختیار داریم اما تاکنون اراده ای برای استفاده از این مواهب خدادادی کشور نداشته ایم.
فرصتهای از دسترفته در خدمات دریایی قابل جبران است
این کارشناس اقتصاد دریا با بیان اینکه ایران در حوزههایی مانند تعمیر و نگهداری کشتیها، تأمین سوخت و آذوقه و ارائه خدمات بندری عملکرد مطلوبی نداشته است، اما امکان لازم برای تمام این موارد وجود دارد ، گفت: ما زیرساختهایی مانند ایزوایکو، صدرا و اروندان را در اختیار داریم که اگر اراده لازم وجود داشته باشد از همین امروز می توانند سنگین ترین خدمات تعمیرات دریایی را ارائه دهند اما کشتیها به سمت ما نمیآیند؛ چرا که زمینههای لازم برای استفاده از این موهبت فراهم نشده است.
وی یکی از موانع اصلی را پیچیدگیهای مقرراتی و گمرکی دانست و تشریح کرد: برای مثال اگر کشتی به قطعهای نیاز داشته باشد، فرآیند تأمین آن با موانع گمرکی مواجه میشود، در حالی که تأسیسات دریایی باید خارج از قلمرو گمرکی تلقی شوند. این مسائل نیازمند اصلاح قوانین و ایجاد زیرساختهای نرمافزاری است.
لزوم اصلاح قوانین و تقویت نقش بخش خصوصی
دانشمند با تأکید بر اینکه بخش زیادی از مشکلات به نبود اراده و چارچوبهای قانونی مناسب بازمیگردد، اظهار کرد: حالا که در پی وقوع این جنگ تحمیلی قدرمندی ما و حاکمرانی کشور شناخته شده است باید شرایطی فراهم شود تا بخش خصوصی بتواند وارد عمل شود چرا که حتی در حوزه فروش سوخت به کشتیها نیز، ایران بهجای بهرهبرداری مستقیم، این فرصت را در اختیار دیگر کشورها قرار داده است.
وی افزود: ما میتوانیم با کاهش میزان گوگرد در سوختهایی مانند مازوت، آن را به کشتیها عرضه کنیم، اما تاکنون این کار را انجام ندادهایم و در مقابل، دیگر کشورها از این فرصت بهرهمند شدهاند.
ظرفیتهای مغفول در تأمین نیاز کشتیها جبران می شود
این کارشناس همچنین به امکان تأمین مایحتاج کشتیها اشاره کرد و گفت: از مواد غذایی گرفته تا آب آشامیدنی، میتوان خدمات گستردهای به کشتیها ارائه داد. حتی سد میناب هم اکنون سر ریز دارد و منابع آب به دریا میریزند که می توان این مورد را با اندکی تصفیه میتوانند بهعنوان آب مصرفی کشتیها مورد استفاده قرار گیرند.
هزینههای اضافی ناشی از وابستگی به بنادر خارجی
دانشمند با انتقاد از وابستگی به بنادر خارجی، خاطرنشان کرد: کشتیهای بزرگ به بنادر ایران نمیآیند و ابتدا به بنادر امارات میروند. این موضوع باعث تحمیل هزینهای حدود ۵۰۰ دلار به ازای هر کانتینر به کشور میشود؛ هزینهای که عملاً از جیب ایران خارج شده و به اقتصاد دیگر کشورها تزریق میشود.
ضرورت برنامهریزی پیش از پایان بحران
وی با تأکید بر لزوم برنامهریزی فوری، تصریح کرد: فکر کردن، طراحی و آمادهسازی طرحها باید همین امروز انجام شود. نباید منتظر پایان بحران ماند؛ بلکه باید طرحهای آماده را در زمان مناسب به مرحله اجرا رساند.جنگها همواره پایان مییابند و مهم این است که در زمان پایان، برنامههای عملیاتی آماده باشد تا بتوان بهسرعت وارد فاز اجرا شد.
محدود بودن فرصت بهرهبرداری از شرایط فعلی
این کارشناس در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات جهانی در حوزه انرژی و حملونقل، گفت: پس از جنگ بار دیگر کشورها برای بدست آوردن امکانات از دست رفته خود و بازیابی موقعیت خود تلاش خواهند کرد و این به معنای محدود بودن فرصت ایران برای بهرهبرداری از موقعیت فعلی است.
وی افزود: به همین جهت باید به این درک برسیم که فرصت ایجاد شده در پی اقتدار ایران در تنگه هرمز محدود است و باید از همین امروز برای استفاده از ظرفیتهای موجود برنامهریزی کرد. در غیر این صورت، دیگر کشورها جایگزینهایی ایجاد خواهند کرد و سهم ایران از این بازار بیش از پیش کاهش خواهد یافت. ما قدرت خود را به همگان در خلیج فارس و تنگه هرمز نشان دادیم و امروز وقت برنامه ریزی برای بهره برداری از این قدرت است.
انتهای پیام/
