12:12 04 / 02 /1405

کدام نوع روغن زیتون عملکرد مغز را تقویت می‌کند

پژوهش‌‌ها در چند سال اخیر نشان داده‌اند میکروبیوتای روده در تعامل میان رژیم غذایی و سلامت مغز نقش مهمی دارد. در همین راستا، روغن زیتون - به‌ویژه انواع بکر و فرابکر که از اجزای کلیدی رژیم مدیترانه‌ای هستند- در مطالعات پیشین با پیامدهای مثبتی برای سلامت روده و همچنین عملکرد شناختی همراه بوده است. با این حال، شواهد انسانی درباره اینکه کدام نوع روغن زیتون و به چه شکل می‌تواند بر میکروبیوتای روده و شناخت اثر بگذارد، هنوز محدود است. به همین علت، مطالعه‌ای جدید اثر «مصرف روغن زیتون» و انواع آن (از جمله بکر و فرابکر) را بر میکروبیوتای روده و تغییرات عملکرد شناختی در افراد مسنِ دارای خطر بالای زوال شناختی بررسی کرده است؛ افرادی که در آغاز مطالعه هنوز از نظر شناختی سالم بودند.

براساس گزارش «ساینس‌دیلی» (ScienceDaily)،دکتر «جیاچی نـی»، نویسنده‌ نخست این پژوهش می‌گوید: «این نخستین مطالعه‌ آینده‌نگر در انسان است که به‌ طور ویژه نقش روغن زیتون را در تعامل میان میکروبیوتای روده و عملکرد شناختی تجزیه و تحلیل می‌کند».

این پژوهش، ۶۵۶ بزرگسال بین ۵۵ تا ۷۵ سال را که دارای اضافه ‌وزن یا چاقی و سندرم متابولیک بودند، مورد بررسی قرار داد؛ یعنی مجموعه‌ای از عوامل خطر که احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی را افزایش می‌دهد. طی یک دوره‌ دو ساله، به عنوان بخشی از پروژه PREDIMED-Plus، دانشمندان رژیم غذایی شرکت‌کنندگان را دنبال کردند و همزمان میزان مصرف روغن زیتون بکر و روغن زیتون تصفیه‌شده را همراه با تجزیه و تحلیل‌های دقیق میکروبیوم روده (باکتری‌های روده) مورد بررسی قرار دادند. آن‌ها همچنین تغییرات عملکرد شناختی را در طول زمان پایش کردند.

ارتباط روغن زیتون بکر با شناخت بهتر و تنوع میکروبی

یافته‌ها تفاوت‌های واضحی را بسته به نوع روغن زیتون مصرفی نشان دادند. شرکت‌کنندگانی که به‌ طور منظم از روغن زیتون بکر استفاده می‌کردند، بهبودهایی در عملکرد شناختی و تنوع بیشتر میکروبیوم روده داشتند که به‌طور گسترده‌ای به عنوان نشانه‌ای از سلامت بهتر روده‌ها و متابولیسم در نظر گرفته می‌شود. در مقابل، کسانی که روغن زیتون تصفیه‌شده مصرف می‌کردند، به‌ طور معمول کاهش در تنوع میکروبی را در طول زمان نشان دادند.

پژوهشگران همچنین گروه خاصی از باکتری‌های روده، معروف به «آدلرکروتزیا» (Adlercreutzia) را شناسایی کردند که ممکن است به این فواید مرتبط باشند. حضور این باکتری می‌تواند به عنوان شاخصی از رابطه‌ مثبت بین مصرف روغن زیتون بکر و حفظ عملکرد شناختی عمل کند. این نتایج نشان می‌دهند که بخشی از اثرات حمایتی این روغن برای مغز، ممکن است ناشی از نحوه‌ بازآرایی (تغییر ساختار) میکروبیوم روده باشد.

چرا روغن زیتون فرابکر متمایز است

تفاوت بین روغن زیتون فرابکر (Extra Virgin) و تصفیه‌شده (Refined) عمدتا به نحوه‌ تولید آن‌ها برمی‌گردد. روغن زیتون فرابکر از طریق روش‌های مکانیکی به دست می‌آید که به حفظ ترکیبات طبیعی آن کمک می‌کند. از سوی دیگر، روغن زیتون تصفیه‌شده تحت فرآیندهای صنعتی قرار می‌گیرد تا ناخالصی‌ها را حذف کند.

اگرچه این فرآیند تصفیه، ماندگاری و ثبات طعم روغن را بهبود می‌بخشد؛ اما باعث کاهش ترکیبات مفید مانند آنتی‌اکسیدان‌ها، پلی‌فنول‌ها، ویتامین‌ها و سایر مواد زیست‌فعال می‌شود. به گفته‌« جیاچی نی»، همه‌ انواع روغن زیتون فوایدی برای عملکرد شناختی ندارند که این سخنان بر اهمیت انتخاب انواع فرابکر تاکید می‌کند.

این فرآیند گرچه ماندگاری و یکنواختی طعم را افزایش می‌دهد، اما ترکیبات مفیدی مانند آنتی‌اکسیدان‌ها، پلی‌فنول‌ها و ویتامین‌ها را کاهش می‌دهد. به گفته جیاچی نی: «همه انواع روغن زیتون برای عملکرد شناختی مفید نیستند».

اهمیت کیفیت چربی‌های غذایی برای سلامت مغز

این یافته‌ها به شواهد رو‌به‌رشدی اضافه می‌شود که نشان می‌دهد رژیم غذایی از طریق تأثیر بر میکروبیوم روده، نقش کلیدی هم در سلامت قلبی-عروقی و هم در سلامت شناختی ایفا می‌کند. «جوردی سالاس-سالوادو» (Jordi Salas-Salvadó)، پژوهشگر اصلی مطالعه، بر اهمیت انتخاب چربی‌های با کیفیت بالا تاکید می‌کند: «این تحقیق این ایده را تقویت می‌کند که کیفیت چربی مصرفی به اندازه‌ مقدار آن اهمیت دارد؛ روغن زیتون فرابکر نه تنها از قلب محافظت می‌کند، بلکه می‌تواند به حفظ مغز در دوران سالمندی نیز کمک کند».

او همچنین اشاره می‌کند که شناسایی یک پروفایل میکروبی خاص مرتبط با این فواید، «راه را برای استراتژی‌های جدید پیشگیری مبتنی بر تغذیه برای حفظ عملکرد شناختی هموار می‌سازد».

یافته‌های هاروارد: روغن زیتون، طول عمر و مزایای روغن زیتون فرابکر

در تکمیل این پژوهش درباره‌ انواع روغن زیتون و تأثیرات آن بر سلامتی، دو گزارش دیگر این‌بار از دانشگاه هاروارد را بررسی می‌کنیم که نگاهی به ارتباط مصرف روغن زیتون و طول عمر و همچنین برتری روغن زیتون فرابکر (EVOO) نسبت به انواع معمولی آن دارند.

مصرف بالای روغن زیتون با طول عمر بیشتر مرتبط است

مطالعه‌ای از دانشگاه هاروارد که در ۱۸ ژانویه ۲۰۲۲ منتشر شد، نشان می‌دهد که مصرف بالای روغن زیتون - به‌ویژه زمانی که روغن زیتون جایگزین کره، مارگارین یا سس مایونز شود - با طول عمر بیشتر مرتبط است.

پژوهشگران نتایج دو مطالعه بزرگ هاروارد («مطالعه سلامت پرستاران» و «مطالعه پیگیری متخصصان سلامت») را که شامل بیش از ۹۲هزار مرد و زن سالم در ایالات متحده بود و هر دو سال یک‌بار جزئیاتی درباره سلامت و عادات غذایی خود گزارش می‌دادند، ترکیب کردند. دانشمندان دریافتند افرادی که بیشترین میزان روغن زیتون را مصرف می‌کردند - کمی بیشتر از نصف قاشق غذاخوری در روز - در طول یک دوره ۲۸ ساله، ۱۹ درصد کاهش خطر مرگ‌ومیر ناشی از هر علتی را در مقایسه با کسانی که به‌ندرت یا هرگز روغن زیتون مصرف نمی‌کردند، تجربه کردند.

مصرف بالاتر روغن زیتون همچنین با کاهش خطر مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی-عروقی، سرطان، بیماری‌های عصبی-تحلیل‌برنده یا بیماری‌های ریوی همراه بود. در میان افرادی که کره، مارگارین یا سس مایونز را با روغن زیتون جایگزین کردند، نرخ مرگ‌ومیر تا ۳۴ درصد پایین‌تر از افرادی بود که روغن زیتون را جایگزین آن چربی‌ها نکردند.

با این حال در سایت مدرسه پزشکی هاروارد ذکر شده است که این مطالعه مشاهده‌ای بود و اثبات نمی‌کند که روغن زیتون باعث طولانی‌تر شدن عمر می‌شود.

روغن زیتون فرابکر ممکن است سالم‌تر از روغن زیتون معمولی باشد

«جولی کورلیس»، سردبیر اجرایی در نشریه «نامه سلامت قلب هاروارد» (Harvard Heart Letter) نوشت: «روغن زیتون شهرتی به‌عنوان یک چربی سالم برای قلب دارد. اکنون، پژوهش‌ها نشان می‌دهند که نوع خاصی از روغن زیتون بیشترین فایده را دارد.»

پژوهشگران بر ۷ هزار و ۱۰۲ نفر که بخشی از یک کارآزمایی برای بررسی اثرات رژیم غذایی مدیترانه‌ای در افراد با خطر بالای مشکلات قلبی-عروقی بودند، تمرکز کردند. پس از یک دوره پیگیری میانه نزدیک به پنج سال، پژوهشگران دریافتند که مصرف بالای روغن زیتون فرابکر (EVOO) با کاهش خطر مشکلات مرتبط با قلب همراه بود، در حالی که مصرف روغن زیتون معمولی چنین ارتباطی نداشت.

انتهای پیام/

ارسال نظر