تریسی کیدر نویسنده برنده پولیتزر درگذشت

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، تریسی کیدر، نویسنده برجسته و برنده جایزه پولیتزر که توانست از دل سوژه‌های به ظاهر کم‌اهمیت همچون کار در یک شرکت کامپیوتری یا روزمرگی یک خانه سالمندان، آثاری ماندگار و پرفروش در ادبیات غیرداستانی جهان خلق کند، بر اثر سرطان ریه در سن ۸۰ سالگی درگذشت.

آسوشیتدپرس نوشت، پسر این نویسنده فقید خبر درگذشت وی را تأیید کرده است.

پولیتزر با روایتی از دنیای ناشناخته کامپیوترها

کیدر که متولد سال ۱۹۴۵ در نیویورک و دانش‌آموخته دانشگاه هاروارد بود، با انتشار کتاب «روح یک ماشین جدید» در سال ۱۹۸۱ به شهرتی جهانی دست یافت.

وی در این کتاب که برایش جایزه پولیتزر و جایزه ملی کتاب آمریکا را همزمان به ارمغان آورد، به عمق کار شبانه‌روزی یک شرکت کامپیوتری نوپا نفوذ کرد؛ سال‌ها پیش از آنکه افکار عمومی جهان به سازوکار داخلی غول‌های «سیلیکون ولی» اهمیت بدهند.

خود کیدر درباره تجربه مواجهه با زبان فنی مهندسان کامپیوتر در آن زمان گفته بود: «انگار به یک کشور دیگر سفر کرده بودی. اولش اصلاً نمی‌فهمیدم چه می‌گویند!»

از کلاس درس مدرسه تا تراژدی خانه سالمندان

سبک کاری کیدر در طول چهار دهه فعالیت حرفه‌ای‌اش همواره بر پایه «غوطه‌وری در سوژه» استوار بود. برای نگارش کتاب «در میان دانش‌آموزان» در سال ۱۹۸۹، او یک سال کامل را در یک کلاس درس کلاس پنجم در منطقه محروم هولیوک ماساچوست گذراند تا بتواند فداکاری‌های خاموش یک معلم را به تصویر بکشد.

وی همچنین در کتاب «دوستان قدیمی» (۱۹۹۳) به سراغ تلخی پدیده سالمندی در آمریکا رفت و نشان داد چگونه دو دوست سالخورده، با وجود ناتوانی‌های جسمی، عزت نفس خود را در میان دیوارهای سرد یک خانه سالمندان حفظ می‌کنند.

کیدر درباره چالش روایت این اثر گفته بود: «در حالی که آنجا ظاهراً اتفاق زیادی نمی‌افتد، اما فکر می‌کنم وقتی آن را می‌خوانید، احساس می‌کنید که اتفاقات بزرگی در حال رخ دادن است؛ چیزهای کوچکی که ناگهان اهمیت زندگی و مرگ پیدا می‌کنند.»

تغییر زندگی یک نسل با «کوه‌های آن سوی کوه‌ها»

نقطه عطف دیگر کارنامه کیدر، کتاب «کوه‌های آن سوی کوه‌ها» (۲۰۰۳) بود که به روایت زندگی دکتر پل فارمر، پزشک مبارز در کشور فقیر هائیتی می‌پرداخت. این کتاب که به تلاش‌های یک پزشک برای آوردن مراقبت‌های بهداشتی به یکی از فقیرترین نقاط جهان می‌پردازد، به سرعت به فهرست کتاب‌های پیشنهادی دانشگاه‌های متعدد در سراسر جهان راه یافت و الهام‌بخش نسل جدیدی از فعالان اجتماعی و دانشجویان پزشکی شد.

جان گرین، نویسنده مشهور کتاب «بخت پریشان ما»، در پیامی که پس از درگذشت کیدر در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، نوشت: «کوه‌های آن‌سوی کوه‌ها زندگی من و افراد بی‌شماری را در سراسر جهان تغییر داد.»

رندوم هاوس، ناشر قدیمی این نویسنده نیز در بیانیه‌ای، استعداد او در داستان‌سرایی و گزارش‌های خستگی‌ناپذیرش را «بازتابی ماندگار از همدلی، صداقت و کنجکاوی بی‌پایانی» توصیف کرد که در تار و پود تمام آثارش تنیده شده بود.

از سنگر جنگ ویتنام تا پرهیز از «روزنامه‌نگار ادبی» خواندن

زندگی شخصی کیدر نیز دست‌کمی از یک رمان نداشت. او در بحبوحه جنگ ویتنام و در حالی که تنها ۲۲ سال داشت، به عنوان مسئول یک گروه هشت نفره تحقیقات رادیویی به این کشور اعزام شد. مأموریت گروه وی رصد ارتباطات واحدهای دشمن بود، اما جنگ برای کیدر به امری انتزاعی بدل شده بود؛ چرا که او هرگز صحنه نبرد را از نزدیک ندید و دشمن را تنها به صورت «نقاطی روی نقشه» می‌شناخت. وی این تجربه گیج‌کننده را سال‌ها بعد در کتاب «گروه من» (۲۰۰۵) با نگاهی اغلب طنزآمیز مستند کرد.

نکته جالب در کارنامه حرفه‌ای کیدر، مخالفت صریح او با برچسب «روزنامه‌نگار ادبی» بود. او این اصطلاح را که منتقدان برای مقایسه او با بزرگانی چون تام ولف و ترومن کاپوتی به کار می‌بردند، «متظاهرانه» می‌دانست و ترجیح می‌داد خود را صرفاً یک «قصه‌گو» بنامد.

کیدر در گفت‌وگویی با آسوشیتدپرس با رد مرزهای سفت و سخت میان حقیقت و تخیل گفته بود: «من داستان و غیرداستان را چندان متفاوت نمی‌دانم. من با کسانی که فکر می‌کنند غیرداستان نباید تکنیک‌های داستان‌نویسی را تصاحب کند، مخالفم. این موضوع‌ها هم به داستان‌سرایی تعلق دارند.»