برتری میدانی در جنگ به برتری دیپلماتیک تبدیل شود/ موازنه قدرت به نفع ایران تغییر کرد
محمود عباسزاده مشکینی، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، درباره توافق آتشبس دوهفتهای و چشمانداز مذاکرات پیشرو اظهار کرد: آنچه در روزهای پایانی منجر به توافق آتشبس شد، در واقع نتیجه یک روند پیچیده و فشارهای میدانی بود که نهایتاً در «دقیقه ۹۰» به پیشنهاد میانجیگرانه پاکستان منتهی شد؛ میانجیگری که بر اساس چارچوبها و ملاحظات جمهوری اسلامی ایران مطابق پیشنهاد 10 بندی ایران تنظیم شده بود و در نهایت از سوی طرف آمریکایی نیز پذیرفته شد.
وی افزود: واقعیت صحنه این است که آمریکا در این تقابل نتوانست به هیچیک از اهداف راهبردی خود دست پیدا کند و در مقابل، متحمل خسارات جدی و ضربات حیثیتی شد. این وضعیت باعث شد تصویر آمریکا به عنوان یک قدرت بلامنازع جهانی با چالش جدی مواجه شود. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران بهویژه در روزهای پایانی در موقعیت برتر میدانی قرار گرفت و همین موضوع نقش تعیینکنندهای در شکلگیری معادلات پس از آتشبس دارد.
برتری میدانی به برتری دیپلماتیک تبدیل شود
عباسزاده مشکینی تأکید کرد: این برتری میدانی باید مستقیماً به برتری دیپلماتیک تبدیل شود و هرگونه مذاکره آینده باید بر اساس واقعیتهای میدان طراحی شود، نه بر مبنای فشار سیاسی یا رسانهای طرف مقابل.
این نماینده سابق مجلس در ادامه با اشاره به آینده مذاکرات احتمالی گفت: ایران امروز در شرایطی قرار دارد که نه تنها میتواند از مواضع خود عقبنشینی نکند، بلکه امکان طرح مطالبات جدید و گستردهتر نیز وجود دارد. در شرایط کنونی موازنه قدرت به نفع جمهوری اسلامی تغییر کرده و این موضوع باید در تمامی مراحل دیپلماسی لحاظ شود.
وی افزود: بنده از همان روزهای ابتدایی درگیری، با توجه به تحلیل شرایط، مجموعهای از ۱۰ پیششرط اساسی را تدوین کردم که به باور من حداقل مطالبات جمهوری اسلامی ایران در شرایط فعلی را تشکیل میدهد. این پیششرطها بر اساس تجربه میدانی و تحلیل رفتار طرف مقابل طراحی شدهاند.
او مهمترین این پیششرطها را «خلع سلاح هستهای رژیم صهیونیستی» عنوان کرد و گفت: تا زمانی که این رژیم از ظرفیت سلاحهای کشتار جمعی برخوردار باشد، امنیت پایدار در منطقه امکانپذیر نخواهد بود. این موضوع باید بهعنوان یک مطالبه اساسی در دستور کار دیپلماسی منطقهای و بینالمللی ایران قرار گیرد.
عباسزاده تصریح کرد: رژیم صهیونیستی با تکیه بر قدرت نظامی نامتوازن، خود را در جایگاه برتر منطقه قرار داده و همین مسئله یکی از ریشههای بیثباتی در خاورمیانه است. بنابراین هرگونه صلح پایدار، مستلزم تغییر این وضعیت است.
تناقض ادعاهای آمریکا و ضرورت شفافیت مذاکرات
وی در بخش دیگری از گفتوگو با اشاره به ادعاهای مطرحشده از سوی آمریکا درباره محورهای مذاکرات اظهار کرد: آنچه آمریکاییها درباره وجود بستههای پیشنهادی یا ترکیب موضوعات مذاکره مطرح میکنند، تاکنون از سوی جمهوری اسلامی ایران تأیید نشده است.
او افزود: اساساً پیشنهادهای دو طرف در بسیاری از موارد در تضاد کامل با یکدیگر قرار دارند و امکان جمعبندی ساده میان آنها وجود ندارد. بنابراین باید از هرگونه ابهام در فرآیند مذاکرات جلوگیری شود.
عباسزاده مشکینی تأکید کرد: مبنای اصلی هر مذاکره باید پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران باشد و این موضوع باید بهصورت شفاف، رسمی و مکتوب به طرف مقابل و میانجیها از جمله پاکستان اعلام شود تا هیچگونه سوءبرداشت یا تحریف در روند مذاکرات شکل نگیرد.
وی افزود: تجربه نشان داده که هرگونه ابهام در مذاکرات بینالمللی میتواند به ضرر منافع ملی تمام شود، بنابراین شفافیت باید اصل اساسی در این مرحله باشد.
حفظ دستاوردهای میدانی، غرامت جنگ و جنگ روایتها
این تحلیلگر مسائل سیاسی در ادامه گفت: مهمترین اصل در شرایط فعلی این است که دستاوردهایی که با هزینههای سنگین، مجاهدت نیروهای مسلح و تقدیم شهدا بهدست آمده، نباید در میز مذاکره از بین برود یا تضعیف شود.
وی با اشاره به موضوع تنگه هرمز افزود: جمهوری اسلامی ایران در حوزه اعمال مدیریت و کنترلهای راهبردی در این منطقه به دستاوردهایی رسیده که نباید حتی بهصورت موقت مورد تردید قرار گیرد. این موضوع یکی از ابزارهای مهم قدرت ملی ایران در سطح بینالمللی است.
عباسزاده تصریح کرد: برخی اظهارات مطرحشده از سوی مقامات آمریکایی درباره استفاده اقتصادی یا سیاسی از این منطقه، کاملاً غیرقابل قبول است و باید بهصورت شفاف و فوری موضع رسمی ایران در برابر آن اعلام شود.
وی همچنین با تأکید بر لزوم دریافت غرامت از آمریکا گفت: یکی از مطالبات مهم جمهوری اسلامی ایران باید دریافت غرامت جنگی بهصورت نقدی باشد. تجربه نشان داده که تعهدات غیرنقدی یا کاغذی فاقد ضمانت اجرایی هستند و نمیتوانند مانع از تکرار رفتارهای مشابه در آینده شوند.
او افزود: آمریکا توان پرداخت چنین غرامتی را دارد و این موضوع میتواند بهعنوان یک تضمین واقعی برای جلوگیری از تکرار تنشها عمل کند. به باور او، پرداخت هزینه واقعی جنگ، مهمترین عامل بازدارنده در برابر اقدامات آینده خواهد بود.
عباسزاده مشکینی همچنین با اشاره به نقش مردم گفت: حضور گسترده مردم و اعلام آمادگی میلیونی برای دفاع از کشور نشان داد که پشتوانه اجتماعی جمهوری اسلامی ایران یکی از مهمترین عناصر قدرت ملی است. این سرمایه اجتماعی باید در مذاکرات مورد توجه جدی قرار گیرد.
ضرورت انسجام داخلی و مدیریت جنگ روایتها
وی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به آغاز «جنگ روایتها» پس از آتشبس گفت: امروز تقابل تنها در میدان نظامی یا دیپلماسی خلاصه نمیشود، بلکه عرصه رسانهای و روایتسازی به یکی از مهمترین میدانهای نبرد تبدیل شده است.
عباسزاده تأکید کرد: طرف مقابل تلاش میکند روایت خود را از تحولات اخیر به افکار عمومی جهان تحمیل کند و از ظرفیت گسترده رسانهای خود برای این هدف استفاده میکند. در چنین شرایطی، رسانههای داخلی باید با انسجام کامل وارد عمل شوند و اجازه ندهند روایت یکجانبه شکل بگیرد.
وی افزود: ضروری است نهادهای مسئول از جمله شورای عالی امنیت ملی، با شفافسازی دقیق، ابعاد توافق آتشبس و روند مذاکرات را برای افکار عمومی داخلی و خارجی توضیح دهند تا فضای ابهام و جنگ روانی کاهش یابد.
این نماینده سابق مجلس همچنین بر ضرورت اجماع داخلی تأکید کرد و گفت: همه جریانهای سیاسی باید حول محور منافع ملی و حداقلهای تعریفشده در یک سند واحد همصدا باشند و از هرگونه اختلافافکنی که موجب تضعیف موقعیت کشور میشود، پرهیز کنند.
وی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران امروز در نقطهای ایستاده که میتواند با اتکا به قدرت میدانی، ظرفیت مردمی و موقعیت ژئوپلیتیک خود، امتیازات مهمی در مذاکرات کسب کند؛ اما تحقق این هدف تنها در صورتی ممکن است که دیپلماسی کشور با صلابت، انسجام و شفافیت کامل عمل کند و هیچگونه عقبنشینی از اصول و خطوط قرمز صورت نگیرد.
عباسزاده در پایان با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز گفت: مدیریت و کنترل این گذرگاه حیاتی انرژی، یکی از مهمترین ابزارهای قدرت ایران است و نباید حتی بهصورت موقت از آن عقبنشینی شود.
وی خاطرنشان کرد: تأثیرگذاری بر جریان انرژی جهانی و معادلات آن، میتواند پیروزی ایران را تثبیت کند و هرگونه عقبنشینی در این حوزه، بهمعنای از دست دادن یک اهرم مهم راهبردی خواهد بود.
انتهای پیام/
