بقائی: آمریکا مسئول پیامدهای جنگ بر اقتصاد جهانی است/ هیچ گفتوگویی میان تهران-واشنگتن وجود ندارد
به گزارش خبرگزاری آنا، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه ایران در گفتوگویی با ایندیاتودی گفت: «تاثیر و عواقب جنگ بر اقتصاد جهانی به طور مستقیم به دلیل جنگ غیرقانونی و بیملاحظه ایالات متحده و اسرائیل است که آنها بر ایران و کل منطقه تحمیل کردهاند. من درک میکنم که اقتصاد جهانی تحت تاثیر آنچه در منطقه ما میگذرد قرار دارد، اما این تقصیر ما نیست. شما نگران قیمت نفت و قیمت مواد غذایی هستید، اما ما نگران زندگی شهروندان خود هستیم. باید بگویم که ما یک تجربه بسیار فاجعهبار با دیپلماسی ایالات متحده داریم.»
مشروح مصاحبه سخنگوی دستگاه دیپلماسی با ایندیاتودی از این قرار است:
مجری: آقای بقایی، از شما بابت این گفتوگو بسیار سپاسگزارم. اجازه دهید با مهمترین سؤالی که اکنون همه میپرسند شروع کنیم. آیا شما در حال مذاکره هستید؟ آیا ایران با ایالات متحده، بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم، در حال گفتوگو است؟
بقائی: متشکرم. همانطور که دیروز بهروشنی اعلام کردیم، هیچ گفتوگو یا مذاکرهای میان ایران و آمریکا وجود ندارد، همانطور که در طول ۲۵ روز گذشته از این جنگ غیرقانونی علیه ایران نیز هیچ مذاکرهای در کار نبوده است؛ و همانطور که میبینید، ما تجربهای بسیار فاجعهبار از دیپلماسی آمریکا داشتهایم. باید بگویم که در حالی که در میانه یک روند مذاکره برای حلوفصل مسئله هستهای بودیم، طی یک بازه نهماهه دو بار مورد حمله قرار گرفتیم. این یک خیانت به دیپلماسی بود. این عبارت اکنون در ایران بسیار رایج شده، زیرا این اتفاق نه یکبار بلکه دو بار رخ داد؛ بنابراین هیچکس نمیتواند به دیپلماسی ایالات متحده اعتماد کند. موضع ما در قبال ادعاهای آنها کاملاً روشن است. در حال حاضر، نیروهای مسلح شجاع ما بر دفاع از تمامیت ارضی و حاکمیت ایران در برابر این جنگ غیرقانونی و بیرحمانه متمرکز هستند.
مجری: درست است، آقای بقائی. این یک وضعیت بسیار جدی برای اقتصاد جهانی است. جهان در حال مشاهده آنچه در تنگه هرمز رخ میدهد است. در چنین شرایطی، من فقط میپرسم آیا امکان ورود میانجیها وجود دارد تا شاید سطحی از اعتماد در مذاکرات ایجاد شود؟ بنابراین آیا میتوان در این مقطع به گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا امیدوار بود؟
بقائی: میتوانید از وزیر امور خارجه عمان بپرسید. او میتواند درباره تجربه خود از میانجیگری میان ایران و ایالات متحده صحبت کند؛ بنابراین فکر میکنم میانجیها و اساساً نهاد میانجیگری نیز بهشدت از سوی ایالات متحده مورد خیانت قرار گرفتهاند.
ببینید، من درک میکنم که اقتصاد جهانی از آنچه در منطقه ما رخ میدهد تأثیر میپذیرد، اما این تقصیر ما نیست. شما نگران قیمت نفت و قیمت مواد غذایی هستید، اما ما نگران جان شهروندان خود هستیم. مردم ما بهطور بیرحمانهای توسط ایالات متحده و اسرائیل کشته و مجروح میشوند. تنها در یک مورد، در یک حمله، در ۲۸ فوریه بیش از ۱۷۰ کودک بیگناه در شهر میناب قتلعام شدند؛ بنابراین ما از خود دفاع میکنیم. تأثیرات و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی مستقیماً نتیجه جنگ بیپروا و غیرقانونیای است که ایالات متحده و اسرائیل بر ایران و کل منطقه تحمیل کردهاند.
مجری: بسیار خب، به این موضوع خواهیم پرداخت. در حال حاضر مهمتر از آن، روشن شدن موضوع میانجیگری است؛ بنابراین اجازه دهید ابتدا همه این سؤالات را مطرح کنم و سپس به این مسئله بپردازیم که چه کسی جنگ را آغاز کرد و چرا؟
آیا شما با کشورهای اروپایی در تماس هستید؟ چون آنها هم به دلیل کمبود نفت دچار مشکل شدهاند. آیا با کشورهای اروپایی در تماس هستید؟ آیا قرار است اجازه دهید کشتیهای بیشتری از هند از تنگه هرمز عبور کنند؟
بقائی: ما هند را جزو کشورهایی که در این اقدام مشارکت داشته یا به هر شکلی به متجاوزان کمک کرده باشند، نمیدانیم. روابط دوجانبه ما با هند بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک بوده است؛ و فکر میکنم تعامل بسیار نزدیک و خوبی بین دو طرف وجود داشته است. این تماسها به تسهیل عبور امن کشتیهای هندی از تنگه هرمز کمک کردهاند.
مجری: آیا با سایر کشورهای اروپایی نیز در تماس هستید؟ چون آنها نسبت به تأمین نفت خود بسیار نگران هستند. آیا کشور دیگری هم هست که بخواهید همان نوع عبور امن را برایش فراهم کنید؟
بقائی: فکر میکنم تماسهایی بین ایران و برخی کشورهای اروپایی وجود داشته است. نکته این است که اروپا چیزهای زیادی در معرض خطر دارد. نخست، اتحادیه اروپا و کشورهای اروپایی بهعنوان مدعیان حاکمیت قانون باید واقعاً پایبندی واقعی خود به قانون و حقوق بینالملل را نشان دهند. ما درک میکنیم که برخی کشورهای اروپایی با محکوم کردن این جنگ تجاوزکارانه در سمت درست تاریخ قرار گرفتهاند. اما متأسفانه بسیاری از کشورهای اروپایی تلاش کردهاند ایالات متحده را راضی نگه دارند، در حالی که میدانند این جنگ غیرقانونی است. این یک اقدام تجاوزکارانه است؛ بنابراین ما از همه کشورهای اروپایی و جامعه بینالمللی میخواهیم به این واقعیت توجه کنند که این فقط جنگی میان ایران و ایالات متحده نیست، بلکه جنگی است که میتواند کل نظام هنجاری مبتنی بر منشور سازمان ملل متحد، بهویژه ماده ۲ بند ۴ که استفاده از زور در روابط بینالمللی را ممنوع میکند، نابود کند. اتحادیه اروپا و کشورهای اروپایی میتوانند نقش بسیار مهمی در جلوگیری از تشدید و گسترش این بحران ایفا کنند.
مجری: بازگردیم به موضوع مذاکرات، اگر قرار باشد مذاکراتی انجام شود، خطوط قرمز چیست؟ زیرا اکنون میبینم که ایران خواستار غرامت شده است. این غرامت از نظر عددی چه میزان خواهد بود؟
بقائی: فکر میکنم تاکنون میلیاردها دلار خسارت به ایران وارد شده است، اما بسیاری از افراد نیز در نتیجه حملات ترور شدهاند یا در اثر موشکها و بمبارانهایی که علیه مناطق مسکونی و سایر زیرساختهای غیرنظامی ایران انجام شده، به شهادت رسیدهاند.
جمعبندی دقیق این موضوع بر عهده مقامات ما هست، اما این یک واقعیت است که متجاوز باید پاسخگو باشد و هزینه جنگ را بپردازد. با این حال، آنچه برای ما مهمتر است این است که اطمینان حاصل کنیم این چرخه معیوب جنگ، مذاکره، آتشبس و سپس از سرگیری دوباره آن، تکرار نشود.
زیرا همانطور که گفتم، این فقط جنگی علیه ایران نیست. کل جامعه بینالمللی باید آگاه باشد که حمله ایالات متحده منجر به جنگی در سراسر منطقه شده و پیامدهایی برای کل اقتصاد جهانی به همراه داشته است. به همین دلیل ما معتقدیم که سازمان ملل متحد و تمامی اعضای آن باید مسئولیت خود را نشان دهند و ایالات متحده و اسرائیل را بابت اقداماتی که علیه اقتصاد جهانی و صلح و امنیت منطقه خلیج فارس انجام دادهاند، پاسخگو کنند.
مجری: در مورد پایگاههایی که به آن اشاره کردید، حالا متوجه شدم. آیا میگویید با وجود تضمینهایی که کشورهای حوزه خلیج فارس داده بودند مبنی بر اینکه از خاکشان استفاده نخواهد شد، تمام حملاتی که رخ داده از پایگاههای آمریکا بوده و به همین دلیل شما پاسخ دادید؟ و منشأ موشک تاماهاکی که به آن مدرسه در میناب اصابت کرد چه بود؟
بقائی: فکر میکنم کاملاً روشن است که بخش عمدهای از حملات ایالات متحده از خاک کشورهای حوزه خلیج فارس انجام میشود. آنها از پایگاههای نظامی و امکانات خود که در خاک این کشورها مستقر است استفاده میکنند.
هیچکس نمیتواند این را انکار کند. برای مثال، موشکهایی که به تأسیسات آبشیرینکن در جزیره کیش اصابت کردند از یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس شلیک شده بودند. به آنچه رئیسجمهور ترامپ چندی پیش در توییتر نوشت نگاه کنید. او به هواپیماهای سوخترسانی اشاره کرد که در یک پایگاه نظامی در عربستان سعودی مستقر بودند؛ و به یاد دارید که گفت آن پنج هواپیمای سوخترسان آسیبی ندیدهاند. او آشکارا به یک پایگاه نظامی در عربستان اشاره میکرد؛ بنابراین واقعاً آرزو میکنم کشورهای منطقه اجازه حضور نظامی ایالات متحده را در خاک خود نمیدادند، زیرا اکنون ثابت شده که حضور نظامی آمریکا در منطقه نهتنها امنیت یا ثباتی به همراه نداشته، بلکه به یک عامل خطر و مسئولیت سنگین برای مردم منطقه تبدیل شده است.
مجری: آقای بقائی، دوباره این را میپرسم. منشأ موشک تاماهاکی که به مدرسه اصابت کرد چه بود؟
بقائی: فکر میکنم از یکی از کشورهای منطقه بوده است. دو موشک تاماهاک در عرض ۴۰ دقیقه به این مدرسه ابتدایی اصابت کردند. آنها میخواستند مطمئن شوند که تعداد بیشتری از مردم کشته شوند. به همین دلیل این مدارس ابتدایی را هدف قرار دادند.
مجری: شما نمیخواهید نام کشور را ببرید؟
بقائی: ترجیح میدهم این کار را نکنم. اما آنها خودشان میدانند آن کشور کدام است. همانطور که میبینید، این یک جنایت جنگی فجیع بود. هیچکس نمیتواند انکار کند که این اقدام عمدی، از پیش برنامهریزیشده و توسط ایالات متحده با استفاده از دو موشک تاماهاک انجام شده است.
مجری: حتی اگر رئیسجمهور ترامپ خواستار آتشبس کامل شود، آیا فکر میکنید اسرائیل متوقف خواهد شد؟ آیا فکر میکنید نتانیاهو متوقف خواهد شد؟ آیا او به ترامپ گوش میدهد؟
بقائی: فکر میکنم ما در موقعیتی نیستیم که میان ایالات متحده و اسرائیل تمایز قائل شویم. آنها این حمله را با هم آغاز کردند. حتی در ماه ژوئن، زمانی که اسرائیل تجاوز خود علیه ایران را آغاز کرد، ایالات متحده نیز به آن پیوست؛ بنابراین هر دو یکی هستند؛ و هر دو در قبال تمام جنایاتی که علیه مردم ایران انجام میشود مسئولیت دارند.
مجری: آقای بقائی، آیا این یک لحظه دیپلماتیک نیست که شما در آن در موقعیت برتری قرار دارید و باید از این فرصت استفاده کنید تا شاید برای مردم خود و نیروهای نظامیتان کمی آرامش و فرصت تنفس ایجاد کنید؟
زیرا بله، آنها بسیاری از هواپیماهای شما را سرنگون کردهاند و بسیاری از کشتیهای شما را نیز از بین بردهاند. پس آیا این همان لحظه نیست؟ این را میپرسم، چون اگر شرایط تغییر کند و به سمت یک روند نزولی برود، ایران نیز متحمل رنج و خسارات زیادی خواهد شد.
بقائی: همانطور که گفتم، به واقعیتها نگاه کنید.
واقعیت این است که آنها همچنان به حمله به ایران ادامه میدهند. آیا ما باید متوقف شویم؟ آیا ما این جنگ تجاوزکارانه را آغاز کردیم؟ خیر. آنها این جنگ را آغاز کردند و همچنان به این جنگ تجاوزکارانه ادامه میدهند. در چنین شرایطی، چه گزینهای جز ادامه دفاع قاطعانه و شدید از سرزمین و مردم خود داریم؟
بنابراین ما در برابر حملات مداوم آنها از خود دفاع میکنیم.
مجری: آمریکا میگوید که تهدید قریبالوقوعی از سوی ایران برای حمله وجود داشته است. نظر شما در اینباره چیست؟ بهویژه اینکه این اتفاق همزمان با دیدارهای آقای عراقچی در ژنو با همتایانش رخ داد. مدرک آن چیست؟ آمریکا چه شواهدی ارائه کرده است؟
این تهدید قریبالوقوعی که آمریکا از آن صحبت میکند، چه بوده است؟
بقائی: همانطور که میدانید، بلافاصله پس از آن، پنتاگون این ادعا را رد کرد. فکر میکنم آنها بهخوبی میدانند که هیچ تهدید قریبالوقوعی از سوی ایران علیه آمریکا وجود نداشت. آنها بارها ادعاها و بهانههای خود برای حمله به ایران را تغییر دادهاند. ابتدا گفتند تهدیدی قریبالوقوع وجود دارد. سپس گفتند بهدلیل بهاصطلاح سلاح هستهای ایران بوده است، در حالی که در ماه ژوئن ادعا کرده بودند که برنامه هستهای ایران را نابود کردهاند؛ و همانطور که میدانید، برنامه هستهای ایران کاملاً تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. هیچ مدرکی از سوی آژانس وجود ندارد که نشان دهد این برنامه نظامی شده یا قرار است نظامی شود؛ بنابراین کل این جنگ بر پایه یک دروغ بزرگ یا مجموعهای از دروغها بنا شده است. ابتدا گفتند تهدید قریبالوقوع، سپس گفتند سلاح هستهای ایران، بعد مارکو روبیو گفت که ما مجبور بودیم به ایران حمله کنیم، چون اطلاعاتی داشتیم که اسرائیل قصد حمله به ایران را دارد پس ما مجبور شدیم پیشدستانه اقدام کنیم؛ بنابراین این یک جنگ خودسرانه و مبتنی بر دروغهاست؛ و همانطور که اشاره کردید، آنها حتی در قواعد درگیری نیز گفتهاند که مثلاً هیچ رحم و ملاحظهای در کار نخواهد بود. اینها نشاندهنده قصد آشکار برای ارتکاب جنایت جنگی است؛ بنابراین این فقط یک جنگ بیرحمانه علیه ملت ایران و یک دولت تمدنی نیست، بلکه علیه کل منطقه، علیه بنیانهای حقوق بینالملل و علیه اصول منشور سازمان ملل متحد است. به همین دلیل ما بهعنوان ایران معتقدیم که تکتک اعضای سازمان ملل متحد مسئولیت دارند در برابر این بیعدالتی بایستند. در غیر این صورت، چیزی از حقوق بینالملل یا نظام هنجاری که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفته باقی نخواهد ماند.
مجری: رئیسجمهور ترامپ با نخستوزیر مودی تماس تلفنی داشته است. این تماس همین چندی پیش انجام شده و هر دو درباره آن توییت کردهاند. سفیر آمریکا در اینجا گفته که آنها درباره وضعیت جاری در خاورمیانه صحبت کردهاند. من از توییت او نقل میکنم، از جمله درباره اهمیت باز نگه داشتن تنگه هرمز.
نخستوزیر مودی نیز در پستی در ایکس گفته که هند از کاهش تنش و بازگشت سریع صلح حمایت میکند. او تأکید کرده که باز، امن و قابل دسترس بودن تنگه هرمز برای جهان ضروری است. همچنین گفتهاند که برای تلاش در جهت صلح و ثبات در تماس خواهند ماند.
واکنش اولیه شما، آقای بقایی، به این موضوع که آمریکا و هند با یکدیگر صحبت کردهاند چیست؟ آیا آمریکا به دنبال این است که از نفوذ و نقش میانجیگرانه هند در ارتباط با ایران و اسرائیل استفاده کند؟
بقائی: امیدوارم هر کسی که فرصت گفتوگو با آمریکا را دارد، از این فرصت استفاده کند تا به آنها یادآوری کند که جنگ آنها علیه ایران غیرقانونی و مجرمانه است و خودشان مسئول آن چیزی هستند که از آن بهعنوان بسته شدن تنگه هرمز و همه پیامدهای اقتصادی آن برای جامعه بینالمللی یاد میکنند.
بنابراین، فکر میکنم هر کشور و هر عضو سازمان ملل متحد مسئولیت مستقیمی دارد که این موضوع را مطرح کند: این یک جنگ غیرقانونی است که بر ایران و کل منطقه تحمیل شده وآمریکا باید در قبال پیامدهای این جنگ بیرحمانه بر اقتصاد جهانی پاسخگو باشد.
در مورد هند، ما روابط خوبی با این کشور داریم. وزرای ما طی روزهای گذشته در تماس نزدیک بودهاند؛ و همانطور که میدانید، برخی کشتیهای هندی از تنگه هرمز عبور کردهاند. ما بهروشنی اعلام کردهایم که اقداماتی که ایران اتخاذ کرده بهدلیل شرایط جنگی است.
ایران بهعنوان یک کشور ساحلی در تنگه هرمز نمیتواند اجازه دهد دشمنان و متجاوزان از این تنگه برای پیشبرد اقدامات تجاوزکارانه خود علیه ایران سوءاستفاده کنند.
این واقعیت که تنگه هرمز بسته نشده، از آنجا مشخص است که بسیاری از کشتیها پس از هماهنگی با مراجع صلاحیتدار ایرانی توانستهاند از این تنگه عبور کنند تا اطمینان حاصل شود که عبور آنها ایمن و امن خواهد بود.
مجری: اجازه دهید با مهمترین پرسشی که اکنون همه مطرح میکنند آغاز کنیم: آیا در حال مذاکره هستید؟ آیا ایران با ایالات متحده، بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم، در حال گفتوگو است؟
بقائی: همانطور که دیروز بهصراحت اعلام کردیم، هیچگونه گفتوگو یا مذاکرهای میان ایران و ایالات متحده وجود ندارد و طی ۲۵ روز گذشته از جنگ غیرقانونی آنها علیه ایران نیز چنین مذاکراتی در جریان نبوده است.
ما تجربهای بسیار تلخ—باید بگویم فاجعهبار—از دیپلماسی ایالات متحده داریم. ما در حالی که در میانه یک روند مذاکره برای حلوفصل مسئله هستهای بودیم، در فاصلهای کمتر از یک سال، دو بار مورد حمله قرار گرفتیم.
این یک خیانت به دیپلماسی بود؛ عبارتی که اکنون در ایران بسیار رایج شده، چراکه این اتفاق نه یکبار، بلکه دو بار رخ داد؛ بنابراین هیچکس اکنون نمیتواند به دیپلماسی ایالات متحده اعتماد کند. موضع ما در قبال ادعاهای آنها کاملاً روشن است. در حال حاضر، نیروهای مسلح شجاع ما بر دفاع از سرزمین و حاکمیت ایران در برابر این جنگ بیرحمانه و غیرقانونی متمرکز هستند.
مجری: این وضعیت از منظر اقتصاد جهانی بسیار جدی است. جهان با دقت تحولات تنگه هرمز را دنبال میکند. در چنین شرایطی، آیا امکان دارد میانجیهایی وارد شوند تا حداقلی از اعتماد در روند گفتوگو ایجاد شود؟ آیا میتوان به مذاکرات غیرمستقیم امید داشت؟
بقائی: میتوانید از وزیر امور خارجه عمان بپرسید؛ او میتواند درباره تجربهاش در میانجیگری میان ایران و ایالات متحده سخن بگوید.
بهنظر من حتی نهاد میانجیگری نیز بهشدت از سوی ایالات متحده مورد خیانت قرار گرفت.
میدانم که اقتصاد جهانی تحت تأثیر تحولات منطقه ما قرار گرفته، اما تقصیر این امر متوجه ما نیست. شما نگران قیمت نفت و مواد غذایی هستید، اما ما نگران جان شهروندانمان هستیم.
مردم ما بهطور بیرحمانه توسط ایالات متحده و اسرائیل کشته و مجروح میشوند و تنها در یک مورد حمله، بیش از ۱۷۰ کودک بیگناه در شهر میناب قتلعام شدند؛ بنابراین ما در حال دفاع از خود هستیم و پیامدهای اقتصادی برای جهان، مستقیماً ناشی از جنگ غیرقانونی و بیملاحظهای است که ایالات متحده و اسرائیل بر ایران و کل منطقه تحمیل کردهاند.
مجری: کشورهای منطقه، از جمله عربستان سعودی، قطر و سایر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، اکنون بهشدت نگران زیرساختهای انرژی هستند. همچنین درباره آتشبس پنجروزه اعلامشده چه نظری دارید؟
بقائی: تهدید به حمله به زیرساختهای غیرنظامی ایران، بهخودیِ خود یک جنایت جنگی است. ایالات متحده در حال گسترش دامنه جنگ به کل منطقه است.
آمریکا از حریم هوایی، پایگاههای نظامی و ظرفیتهای لجستیکی مستقر در کشورهای خلیج فارس استفاده کرده است.
به این ترتیب، ایالات متحده و اسرائیل عملاً کل منطقه را وارد جنگی کردهاند که خود علیه ایران آغاز کردهاند.
ما بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل از خود دفاع میکنیم و از همسایگان خود خواستهایم اجازه ندهند خاک و امکاناتشان برای حمله به ایران مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
ایران هیچ قصدی برای ورود به خصومت با همسایگان خود نداشته و ندارد. ما همواره در چارچوب روابط دوستانه با همه این کشورها عمل کردهایم و به تداوم این روابط متعهدیم؛ اما باید توجه داشت از خاک آنها برای حمله به ایران استفاده میشود و در چنین شرایطی، طبق حقوق بینالملل، حق دفاع برای ما محفوظ است.
مجری:آیا امکان میانجیگری وجود دارد؟ ظاهرا پیشنهاد شده که پاکستان میزبان چنین گفتوگوهایی باشد.
بقائی: نمیتوان انکار کرد که کشورهای متعددی، چه در منطقه و چه خارج از آن، برای میانجیگری میان ایران و ایالات متحده با ما تماس گرفتهاند. طی روزهای گذشته پیامهایی در این زمینه رد و بدل شده و درخواستهایی برای نوعی مذاکره مطرح شده است.
ما به این پیامها پاسخ دادهایم و موضع ما کاملاً روشن است: ما به دفاع از خود ادامه میدهیم.
به واقعیتها نگاه کنید؛ ایران تحت بمباران مداوم ایالات متحده و اسرائیل قرار دارد؛ بنابراین ادعای دیپلماسی یا میانجیگری از سوی آنها قابلاعتماد نیست، زیرا خودشان این جنگ را آغاز کردهاند و همچنان به حملات ادامه میدهند.
در چنین شرایطی، آیا کسی میتواند ادعای آنها درباره دیپلماسی و میانجیگری را باور کند؟
پاکستان همسایه ما است و روابط خوبی با آن داریم، همانطور که با سایر همسایگان نیز چنین است. ما نیت آنها را مثبت میدانیم و دیگر کشورها نیز تمایل خود را برای کمک نشان دادهاند.
همچنین وزیر امور خارجه ما با همتای پاکستانی خود در تماس بوده و با وزرای خارجه برخی دیگر از کشورهای همسایه نیز گفتوگو داشته است.
انتهای پیام/
