کشورهای جهان پیامدهای تهدید در تنگه هرمز را جدی بگیرند
گروه اقتصاد خبرگزاری آنا، محمدعلی صادقی، کارشناس بازار انرژی- کشورهای حاشیه خلیج فارس روزانه حدود ۳۸ تا ۴۰ میلیون بشکه نفت تولید میکنند که تقریباً معادل ۴۰ درصد تولید جهانی نفت است. با توجه به اینکه تولید روزانه نفت در جهان در حدود ۹۸ تا ۱۰۲ میلیون بشکه در نوسان است، سهم این منطقه در تأمین انرژی جهانی بسیار قابل توجه است.
علاوه بر ظرفیت تولید، ذخایر نفتی این منطقه نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. عربستان سعودی یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر نفتی جهان به شمار میرود. با این حال، از حدود سال ۲۰۱۰ به بعد، ونزوئلا به عنوان بزرگترین دارنده ذخایر نفتی جهان شناخته شده است. پس از آن عربستان سعودی و کانادا قرار دارند و ایران با حدود ۱۶۰ میلیارد بشکه ذخایر نفتی در جایگاه چهارم قرار میگیرد. عراق نیز با حدود ۱۴۰ میلیارد بشکه از دیگر کشورهای مهم در این حوزه محسوب میشود.وجود چنین ذخایر عظیمی باعث شده است که منطقه خلیج فارس به یکی از مهمترین کانونهای ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی جهان تبدیل شود.
تجارت نفت و نقش تنگه هرمز
علاوه بر تولید نفت، حجم قابل توجهی از تجارت جهانی نفت نیز از منطقه خلیج فارس انجام میشود. برآوردها نشان میدهد که روزانه حدود ۲۵ تا ۲۸ میلیون بشکه نفت از این منطقه به بازارهای جهانی صادر میشود که معادل تقریباً یکچهارم تجارت جهانی نفت است.
در این میان، تنگه هرمز به عنوان مسیر اصلی انتقال انرژی اهمیت ویژهای دارد. حدود ۸۰ درصد از نفت صادراتی خلیج فارس از این تنگه عبور میکند. به همین دلیل، هرگونه اختلال در عبور و مرور نفتکشها در این گذرگاه میتواند پیامدهای جدی برای بازار جهانی انرژی داشته باشد و به سرعت بر قیمت نفت و اقتصاد جهانی اثر بگذارد.
گذار جهانی به انرژیهای پاک
در دو دهه گذشته، تلاشهای زیادی در سطح جهانی برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و حرکت به سوی انرژیهای پاک انجام شده است. با این حال، این روند گذار بسیار کند و زمانبر است و پیشبینی میشود که کاهش چشمگیر وابستگی جهان به نفت و سایر سوختهای فسیلی به چندین دهه زمان نیاز داشته باشد.
برخی تحولات سیاسی نیز بر سرعت این روند تأثیر گذاشتهاند. برای نمونه، در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ در ایالات متحده، سیاستهای حمایتی از انرژیهای فسیلی موجب کاهش توجه به سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر شد. این مسئله نشان میدهد که روند گذار انرژی علاوه بر عوامل اقتصادی و فناوری، تحت تأثیر تحولات سیاسی و ژئوپلیتیکی نیز قرار دارد.
پیامدهای اختلال در تنگه هرمز
در شرایطی که تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان محسوب میشود، هرگونه اخلال در امنیت این گذرگاه میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد جهانی داشته باشد. افزایش قیمت نفت، اختلال در زنجیره تأمین انرژی و فشار بر اقتصاد کشورهای واردکننده نفت از جمله پیامدهای احتمالی چنین وضعیتی است.
کشورهای نوظهور اقتصادی مانند چین و هند از جمله بزرگترین مصرفکنندگان نفت خاورمیانه هستند. چین روزانه حدود ۵ میلیون بشکه نفت از این منطقه وارد میکند و هند نیز حدود ۳ میلیون بشکه واردات دارد. هرگونه اختلال در انتقال نفت میتواند روند رشد اقتصادی این کشورها را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، این کشورها معمولاً دارای ذخایر استراتژیک نفت هستند که در شرایط بحران میتوانند تا حدی از فشارهای کوتاهمدت بکاهند.با وجود این، افزایش قیمت نفت در سطح جهانی میتواند رشد اقتصادی بسیاری از کشورها را کند کرده و حتی بر ثبات اقتصاد جهانی تأثیر بگذارد.
نقش بازیگران بینالمللی
قدرتهای اقتصادی بزرگ جهان نیز تلاش میکنند با اقدامات دیپلماتیک یا امنیتی از تداوم جریان انرژی از منطقه خلیج فارس اطمینان حاصل کنند.خلیج فارس به دلیل سهم بالای خود در تولید و صادرات نفت، یکی از مهمترین مناطق جهان در حوزه امنیت انرژی محسوب میشود. تنگه هرمز نیز به عنوان یک گلوگاه حیاتی در انتقال انرژی، نقشی تعیینکننده در ثبات بازار جهانی نفت دارد.
با وجود تلاشهای جهانی برای حرکت به سوی انرژیهای پاک، وابستگی اقتصاد جهانی به نفت همچنان بالا است و این مسئله باعث میشود که تحولات سیاسی و امنیتی در خلیج فارس تأثیر قابل توجهی بر اقتصاد جهانی داشته باشد. از این رو، حفظ امنیت و ثبات در این منطقه همچنان یکی از دغدغههای اصلی بازیگران مهم نظام بینالملل خواهد بود.
انتهای پیام/
