مؤمنان در آستانه دومین شب قدر؛ اعمال شب بیستویکم ماه رمضان چیست؟
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا؛ شب بیستویکم ماه مبارک رمضان، دومین شب از شبهای پرفضیلت قدر است؛ شبی که در فرهنگ اسلامی جایگاهی ویژه دارد و مؤمنان با احیا، دعا و عبادت، در پی بهرهمندی از رحمت و مغفرت الهی هستند. ماه رمضان در روایات اسلامی به «ماه مهمانی خدا» شناخته میشود و بر اساس حدیثی از پیامبر اکرم (ص)، آغاز آن رحمت، میانه آن مغفرت و پایان آن آزادی از آتش جهنم است.
شبهای قدر نگینهای درخشان ماه مبارک رمضان به شمار میروند؛ شبهایی که درهای رحمت الهی گشوده میشود و بندگان فرصت مییابند با توبه، دعا و عبادت، سرنوشت یک سال خود را رقم بزنند. بر اساس آنچه شیخ عباس قمی در کتاب مفاتیحالجنان نقل کرده است، فضیلت شب بیستویکم از شب نوزدهم ماه رمضان بیشتر دانسته شده و در روایات بر احیای این شب تأکید فراوان شده است.
اعمال مخصوص شب بیستویکم
از جمله اعمال ویژه این شب، لعن بر قاتلان امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) است که با گفتن صد بار ذکر «اللهم العن قتلة امیرالمؤمنین» انجام میشود. همچنین زیارت امیرالمؤمنین علی (ع) از دیگر اعمال توصیهشده در این شب به شمار میرود.
از دیگر اعمال مهم، خواندن دعایی است که در منابع روایی نقل شده و در آن از خداوند درخواست حلم، هدایت، بینیازی، قدرت، عزت، امنیت، سلامت، علم و یقین میشود تا انسان از گمراهی، فقر، ضعف و ترس رهایی یابد و به رحمت الهی نزدیک شود.
«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اقْسِمْ لِی حِلْما یَسُدُّ عَنِّی بَابَ الْجَهْلِ وَ هُدًى تَمُنُّ بِهِ عَلَیَّ مِنْ کُلِّ ضَلالَةٍ وَ غِنًى تَسُدُّ بِهِ عَنِّی بَابَ کُلِّ فَقْرٍ وَ قُوَّةً تَرُدُّ بِهَا عَنِّی کُلَّ ضَعْفٍ وَ عِزّاً تُکْرِمُنِی بِهِ عَنْ کُلِّ ذُلٍّ وَ رِفْعَةً تَرْفَعُنِی بِهَا عَنْ کُلِّ ضَعَةٍ وَ أَمْناً تَرُدُّ بِهِ عَنِّی کُلَّ خَوْفٍ وَ عَافِیَةً تَسْتُرُنِی بِهَا عَنْ کُلِّ بَلاءٍ وَ عِلْما تَفْتَحُ لِی بِهِ کُلَّ یَقِینٍ وَ یَقِینا تُذْهِبُ بِهِ عَنِّی کُلَّ شَکٍّ وَ دُعَاءً تَبْسُطُ لِی بِهِ الْإِجَابَةَ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ وَ فِی هَذِهِ السَّاعَةِ السَّاعَةِ السَّاعَةِ السَّاعَةِ یَا کَرِیمُ وَ خَوْفا تَنْشُرُ [تُیَسِّرُ] لِی بِهِ کُلَّ رَحْمَةٍ وَ عِصْمَةً تَحُولُ بِهَا بَیْنِی وَ بَیْنَ الذُّنُوبِ حَتَّى أُفْلِحَ بِهَا عِنْدَ الْمَعْصُومِینَ عِنْدَکَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ»
در روایتی آمده است حماد بن عثمان در شب بیستویکم ماه رمضان به محضر امام صادق (ع) رسید. امام از او پرسیدند که آیا غسل کرده است یا نه. پس از پاسخ مثبت، حضرت حصیری طلبیدند و به نماز و عبادت پرداختند و حماد نیز در کنار ایشان نماز خواند. این عبادت و دعا تا سپیدهدم ادامه یافت و پس از نماز صبح نیز امام به ذکر، تسبیح، صلوات بر پیامبر (ص) و دعا برای مؤمنان و مؤمنات پرداختند.
همچنین شیخ کلینی روایت کرده است که امام باقر (ع) در شبهای بیستویکم و بیستوسوم ماه رمضان تا نیمه شب به دعا مشغول بودند و پس از آن نماز میخواندند. در روایات همچنین آمده است که پیامبر اکرم (ص) در دهه پایانی ماه رمضان هر شب غسل میکردند و برای عبادت بیشتر آماده میشدند. اعتکاف در این دهه نیز بسیار سفارش شده و فضیلتی فراوان دارد؛ بهگونهای که در برخی روایات ثواب آن برابر با دو حج و دو عمره دانسته شده است.
اعمال مشترک شبهای قدر
برخی اعمال در شبهای قدر مشترک است و در شبهای ۱۹، ۲۱ و ۲۳ ماه رمضان انجام میشود.
نخستین عمل، غسل است که به گفته علامه مجلسی بهتر است هنگام غروب آفتاب انجام شود تا نماز مغرب و عشا با غسل خوانده شود.
از دیگر اعمال، خواندن دو رکعت نماز است که در هر رکعت پس از سوره «حمد»، هفت مرتبه سوره «توحید» خوانده میشود و پس از پایان نماز هفتاد بار ذکر «استغفرالله و اتوب الیه» گفته میشود. در روایت نبوی آمده است کسی که این نماز را بخواند، پیش از آنکه از جای خود برخیزد، خداوند او و پدر و مادرش را میآمرزد.
باز کردن قرآن و قرار دادن آن در برابر خود و خواندن دعای مخصوص نیز از اعمال این شب است. در این دعا از خداوند به حق قرآن و نامهای بزرگ و نیکوی او درخواست میشود که انسان را از آزادشدگان از آتش دوزخ قرار دهد و سپس هر حاجتی که دارد از خدا طلب کند.
«اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکِتَابِکَ الْمُنْزَلِ وَ مَا فِیهِ وَ فِیهِ اسْمُکَ الْأَکْبَرُ وَ أَسْمَاؤُکَ الْحُسْنَى وَ مَا یُخَافُ وَ یُرْجَى أَنْ تَجْعَلَنِی مِنْ عُتَقَائِکَ مِنَ النَّارِ...اللَّهُمَّ بِحَقِّ هَذَا الْقُرْآنِ وَ بِحَقِّ مَنْ أَرْسَلْتَهُ بِهِ وَ بِحَقِّ کُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فِیهِ وَ بِحَقِّکَ عَلَیْهِمْ فَلا أَحَدَ أَعْرَفُ بِحَقِّکَ مِنْکَ»
از اعمال معروف شب قدر، قرآن به سر گرفتن و سوگند دادن خداوند به چهارده معصوم (ع) است. همچنین خواندن زیارت امام حسین (ع) در این شبها سفارش شده است.
احیا و شبزندهداری از مهمترین اعمال شب قدر به شمار میرود. در روایات آمده است هر کس شب قدر را احیا بدارد، گناهانش آمرزیده میشود؛ هرچند به تعداد ستارگان آسمان، سنگینی کوهها و یا پیمانههای آب دریا باشد.
خواندن ۱۰۰ رکعت نماز نیز از اعمال مستحب این شبهاست که فضیلت بسیاری برای آن نقل شده و بهتر است در هر رکعت پس از سوره حمد، ۱۰ مرتبه سوره توحید خوانده شود.
همچنین خواندن دعاهای وارده از جمله دعایی که از امام سجاد (ع) نقل شده، توصیه شده است. در این دعا انسان به ضعف و نیاز خود در برابر خداوند اعتراف میکند و از او میخواهد که وعده آمرزش خود را در این شب برای بندگان مؤمن محقق سازد.
«اللَّهُمَّ إِنِّی أَمْسَیْتُ لَکَ عَبْداً دَاخِراً لا أَمْلِکُ لِنَفْسِی نَفْعاً وَ لا ضَرّاً وَ لا أَصْرِفُ عَنْهَا سُوءاً أَشْهَدُ بِذَلِکَ عَلَى نَفْسِی وَ أَعْتَرِفُ لَکَ بِضَعْفِ قُوَّتِی وَ قِلَّةِ حِیلَتِی فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْجِزْ لِی مَا وَعَدْتَنِی وَ جَمِیعَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِنَ الْمَغْفِرَةِ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ مَا آتَیْتَنِی فَإِنِّی عَبْدُکَ الْمِسْکِینُ الْمُسْتَکِینُ الضَّعِیفُ الْفَقِیرُ الْمَهِینُ اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْنِی نَاسِیاً لِذِکْرِکَ فِیمَا أَوْلَیْتَنِی وَ لا [غَافِلا] لِإِحْسَانِکَ فِیمَا أَعْطَیْتَنِی وَ لا آیِساً مِنْ إِجَابَتِکَ وَ إِنْ أَبْطَأَتْ عَنِّی فِی سَرَّاءَ [کُنْتُ ] أَوْ ضَرَّاءَ أَوْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ أَوْ عَافِیَةٍ أَوْ بَلاءٍ أَوْ بُؤْسٍ أَوْ نَعْمَاءَ إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَاءِ.»
عالمان دینی تأکید کردهاند که بهترین عمل در این شبها، طلب آمرزش از خداوند، دعا برای نیازهای دنیوی و اخروی، دعا برای پدر و مادر، خویشان و همه مؤمنان زنده و درگذشته و نیز ذکر و صلوات بر پیامبر اکرم (ص) و اهلبیت (ع) است. همچنین در برخی روایات سفارش شده است که در شبهای قدر دعای جوشن کبیر نیز خوانده شود تا انسان بیش از پیش از رحمت و مغفرت الهی بهرهمند شود.
انتهای پیام/
انتهای پیام/
